Choroba przewlekła w biografii w świetle wybranych stanowisk teoretycznych i badań empirycznych

Abstract

Przewlekła choroba somatyczna jest na tyle doskwierającym wydarzeniem życiowym, że inspiruje chorego do opowiadania o towarzyszących jej zdarzeniach, emocjach, doświadczeniach związanych z fizycznym i psychicznym niedomaganiem. Opowieść (auto)biograficzna o chorobie i odzyskiwaniu zdrowia nazywana jest narracją choroby. Konstruowanie narracji choroby pozwala nazwać przeżywane emocje, nadać sens cierpieniu, wyznaczyć nowe cele, a przede wszystkim nadać chorobie biograficzne znaczenie i zrekonstruować poczucie tożsamości. Przedmiotem analiz autorki są wybrane teorie i badania empiryczne wyjaśniające znaczenie choroby przewlekłej dla doświadczającego jej podmiotu, a jednocześnie uwzględniających perspektywę tegoż podmiotu: chorego zmagającego się z niedomaganiem organizmu, lękiem, cierpieniem, niepewnością, bezradnością, totalnością instytucji medycznych.

Chronic somatic disease inspires patients to talk about accompanying events, emotions, experiences connected with physical and psychical infirmity. (Auto)biographical story about illness and health recovery is called illness narrative. Constructing the illness narrative helps to define experienced emotions, give sense to suffering, set new goals, and above all, give the illness biographical meaning and reconstruct a sense of identity. The article provides an overview of selected theories and empirical studies explaining the importance of chronic disease for experiencing its person, while taking into account the perspective of this person: a patient struggling with ailing body, fear, suffering, uncertainty, helplessness, the totality of medical institutions.