Wychowawcza rola trenera boksu

Abstract

Sport odgrywa istotną rolę w kształtowaniu osobowości dzieci i młodzieży. Do podstawowych wartości sportu zalicza się m.in. sprawiedliwość, szacunek, uczciwość, przyjaźń wobec przeciwnika, kulturę słowa, opanowanie, dyscyplinę, obowiązkowość, wytrwałość oraz poszanowanie zasady fair play. Przekazywanie tych wartości jest w dużej mierze uzależnione od pracy trenera – jego kompetencji specjalistycznych, psychologiczno-pedagogicznych oraz cech osobowościowych. W niniejszej pracy podjęto próbę ukazania wychowawczej roli sportu na przykładzie boksu, na podstawie wypowiedzi wybranych pięściarzy i ich trenerów. Badania miały charakter pilotażowy i objęły czterech zawodników i zawodniczki boksu amatorskiego oraz dwóch trenerów z Łodzi i Ozorkowa. Badania przeprowadzono na przełomie lat 2021 i 2022 z wykorzystaniem metody sondażu diagnostycznego oraz techniki wywiadu. Narzędziami badawczymi były dwa kwestionariusze wywiadu, skierowane oddzielnie do zawodników i trenerów boksu. Na podstawie zebranego materiału badawczego można stwierdzić, że trener w procesie treningowym odgrywa niezwykle istotną rolę wychowawczą. Przez samych zawodników bywa postrzegany jako osoba bliska, niejednokrotnie utożsamiana z członkiem rodziny. Trener jawi się jako autorytet inspirujący, motywujący, wspierający oraz wychowujący, a zarazem przyjacielski. Również sami szkoleniowcy mają świadomość znaczenia swojej roli w życiu podopiecznych, co pozwala przypuszczać, że planując proces treningowy, uwzględniają oni jego wychowawczy wymiar.

Sport plays an important role in shaping the personality of children and youth. The basic values of sport include: justice, respect, honesty and friendship for the opponent, word culture, composure, discipline, duty, perseverance, respect for the fair play principle, etc. In order for such values to be passed on to young players, the work of the coach is important ‒ his / her competences, both specialist and psychological and pedagogical, as well as personality traits. This paper attempts to indicate (as part of a pilot study) the educational role of sport on the example of the opinions and statements of four amateur boxers and two coaches from Łódź and Ozorków. The research, conducted at the turn of 2021 and 2022, used the diagnostic survey method with the interview technique and two tools – interview questionnaires addressed to boxing players and coaches. Based on the collected research material, it can be concluded that the trainer in the training process can play a very important educational role. For them, a trainer is an inspiring, motivating, helpful, educating and, above all, friendly person. By the surveyed players, the coach was identified as a member of the family. The trainers themselves were aware that they played a very important role in the lives of their charges, which may mean that when planning the training process, they did not forget about its educational impact.