Lexical Acquisition of Terminology From Comparable Corpora and Its Applications

Abstract

Rozprawa dotyczy wykorzystania porównywalnych korpusów w przyswajaniu słownictwa terminologicznego do zastosowań praktycznych. Przyswajanie słownictwa w ujęciu autora oznacza wydobywanie określonych jednostek leksykalnych z porównywalnego korpusu za pomocą specjalnie opracowanych narzędzi i procedur działających na komputerze. Rozdział 1 zawiera krótki zarys historyczny pojęcia słowa i jego znaczenia. Przedstawia przegląd podejść do naturalnego przyswajania słownictwa, począwszy od starożytnej szkoły realizmu reprezentowanej przez Platona i Arystotelesa, aż po czasy współczesne. Rozdział 2 wyjaśnia intralingwistyczne i kognitywne podejścia do reprezentacji znaczenia, w tym rachunek predykatów Gottloba Frege'a, teorię cech propagowaną przez Katza i Fodora oraz system „ram” jako struktur danych służących do reprezentacji stereotypowych sytuacji postulowanych przez Minsky'ego. Rozdział 3 analizuje wykorzystanie leksykonu przez człowieka w porównaniu z wykorzystaniem go przez maszynę i przedstawia różne podejścia do przyswajania słownictwa w sztucznych systemach reprezentacji wiedzy. Rozdział 4 przedstawia podejścia oparte na korpusie do nabywania słownictwa przy użyciu narzędzi komputerowych. Rozdział 5 zawiera definicję korpusu i przedstawia różne poglądy na temat cech charakterystycznych, jakie powinien on posiadać. Rozdział 6 przedstawia historię korpusów i lingwistyki korpusowej od początków tej dziedziny, poprzez jej niedawne odrodzenie, aż po dzień dzisiejszy. Rozdział 7 omawia podstawowe metody, które warto stosować podczas tworzenia korpusu, żeby uzyskać jak najlepsze wyniki w przyswajaniu słownictwa. Rozdział 8 poświęcony jest koncepcji funkcjonowania terminologii w językoznawstwie. Rozdział 9 wraz z kolejnymi rozdziałami stanowi sedno niniejszej rozprawy. Rozdział 10 przedstawia procedury, które można wykorzystać do pozyskiwania terminologii z porównywalnego korpusu. Rozdział 11 przedstawia praktyczne zastosowania przyswajania terminologii z porównywalnego korpusu w nauczaniu języków, leksykografii, tłumaczeniach i badaniach językowych. W podsumowaniu przedstawiono główne wnioski płynące z niniejszej pracy oraz wyjaśniono charakter uzyskanych wyników.