Show simple item record

dc.contributor.authorMatuszko, Kinga
dc.contributor.authorGłos, Mikołaj
dc.contributor.editorCzerska, Tatiana
dc.contributor.editorPłuciennik, Jarosław
dc.contributor.editorZatora, Anna
dc.date.accessioned2026-09-07T15:00:25Z
dc.date.available2026-09-07T15:00:25Z
dc.date.issued2026
dc.identifier.citationKinga Matuszko, Mikołaj Głos, Retelling w literaturze. (2026). Zagadnienia Rodzajów Literackich, 69(1), 317-325. https://doi.org/10.26485/ZRL/2026/69.1/3pl_PL
dc.identifier.issn0084-4446
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/11089/59278
dc.description.abstractThe text presents a definition of retelling as a contemporary creative strategy based on re-narrating culturally established stories — myths, fairy tales, legends and canonical literary works. It discusses the existing definitional inconsistencies within literary studies and highlights that retelling now functions as an umbrella term encompassing diverse forms of reinterpretation, regardless of the status of their source material or the degree of transformation involved. The authors point to the difficulties in establishing clear typologies. The text emphasizes the transformative nature of retelling, in which a hypotext is reshaped into a hypertext through its adaptation to contemporary values, needs and perspectives. It further identifies feminist, queer and intersectional approaches to this practice, underscoring their role in critically rewriting history, challenging patriarchal structures and restoring agency to previously marginalized characters. The growing popularity of this strategy within popular literature — addressed both to adult readers and to young and new adult audiences — is also highlighted.pl_PL
dc.language.isoplpl_PL
dc.publisherŁódzkie Towarzystwo Naukowe; Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiegopl_PL
dc.relation.ispartofseriesZagadnienia Rodzajów Literackich;1
dc.rightsUznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe*
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by/4.0/*
dc.subjectretellingpl_PL
dc.subjectrewritingpl_PL
dc.subjectreinterpretationpl_PL
dc.subjectrenarrationpl_PL
dc.subjectliteraturepl_PL
dc.titleRetelling w literaturzepl_PL
dc.title.alternativeRetelling in Literaturepl_PL
dc.typeOtherpl_PL
dc.page.number317-325pl_PL
dc.contributor.authorAffiliationUniwersytet Rzeszowski, Wydział Filologiczny, Instytut Polonistyki i Dziennikarstwapl_PL
dc.contributor.authorAffiliationUniwersytet Rzeszowski, Wydział Filologiczny, Instytut Polonistyki i Dziennikarstwapl_PL
dc.identifier.eissn2451-0335
dc.referencesAbramowska Janina (1995), Serie tematyczne [w:] J. Abramowska, Powtórzenia i wybory. Studia z tematologii i poetyki historycznej, Rebis, Poznań.pl_PL
dc.referencesBednarek Magdalena (2011), Ucieczka z zamkowej wieży, czyli o feministycznym prze-pisywaniu baśni w prozie polskiej po 1989 roku, „Zagadnienia Rodzajów Literackich” nr 2, HDL: 11089/45895.pl_PL
dc.referencesBednarek Magdalena (2018), Jaś i Małgosia w XXI wieku. O trawestacjach uwspółcześniających baśni w najnowszej literaturze polskiej, „Literatura Ludowa” nr 6, DOI: 10.12775/LL.6.2018.001.pl_PL
dc.referencesBednarek Magdalena (2020), Baśni przeobrażone. Transformacje bajki i baśni w polskiej epice po 1989 roku, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Poznań.pl_PL
dc.referencesCałek Anita (2017), Retelling w literaturze fantasy: od renarracji do metafikcji [w:] Tekstowe światy fantastyki, red. M. Leś, W. Łaszkiewicz, P. Stasiewicz, Prymat, Białystok.pl_PL
dc.referencesConnor Steven (1994), Rewriting Wrong: On the Ethics of Literary Reversion [w:] Liminal Postmodernisms: The Postmodern, the (Post-)Colonial, and the (Post-)Feminist, red. T. D’haen, H. Bertens, Brill Rodopi, Amsterdam–Atlanta.pl_PL
dc.referencesCuryłło-Klag Iwona (2020), Of mice and women: Pat Barker’s retelling of the „Iliad”, „Litteraria Copernicana” nr 3, DOI: 10.12775/LC.2020.031.pl_PL
dc.referencesDługołęcka-Pietrzak Maria (2023), Transfikcjonalność, dialog, transpozycja, retellling: Smok Wawelski w literaturze dla dzieci i młodzieży [w:] Gady w literaturze, kulturze, języku i mediach, red. E. Borkowska, A. Borkowski i in., Instytut Kultury Regionalnej i Badań Literackich, Siedlce.pl_PL
dc.referencesDunin-Dudkowska Anna (2024), Nowe czytanie dziewiętnastowieczności (na przykładzie powieści Nancy Springer „Enola Holmes. Przypadek zaginionego markiza”) [w:] Reaktywacje dziewiętnastowieczności, t. II, red. A. Dunin-Dudkowska, D. Piechota i in., Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Lublin.pl_PL
dc.referencesGąsowska Lidia (2009), Fan fiction, czyli złoto dla zuchwałych. Pomiędzy pragnieniem narracji a realizacją opowieści [w:] Kody kultury. Interakcja, transformacja, synergia, red. H. Kubicka, O. Taranek, Sutoris, Wrocław.pl_PL
dc.referencesGłos Mikołaj (2023), Kto uratuje Ariadnę? — palingeneza kreteńskiego mitu w popfeministycznych retellingach, „Zagadnienia Rodzajów Literackich” nr 1, DOI: 10.26485/ZRL/2023/66.1/18.pl_PL
dc.referencesGłos Mikołaj (2024), (Anty)bohaterowie. Kreacje Odyseusza i Dedala w popfeministycznych retellingach greckich mitów [w:] Obszary polonistyki 7. (De)konstruowanie męskości. (De)mitologizacje, (dez)iluzje i (de)heroizacje męskości w literaturze, kulturze i języku, red. K. Matuszko, M. Głos, K. Maciąg, B. Drozd, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów.pl_PL
dc.referencesGłos Mikołaj (2024), Od ofiarności do (nie)zależności. Interpretacja mitu o Demeter i Korze Persefonie w postfeministycznych retellingach new adult, „Dzieciństwo. Literatura i Kultura” nr 1.pl_PL
dc.referencesGłos Mikołaj (2024), Rebeliantka. Inanna jako bohaterka polskich retellingów mitów sumeryjskich, „Tematy i Konteksty” nr 14, DOI: 10.15584/tik.2024.20.pl_PL
dc.referencesGłos Mikołaj (2025), Mitologiczni celebryci. Prolegomena do badań nad retellingami mitów greckich w polskiej prozie ostatniego ćwierćwiecza, „Tekstualia” nr 4: 10.5604/01.3001.0055.5182.pl_PL
dc.referencesGoszczyńska Marta (2020), Secret Rooms, Locked Doors and Hidden Stories: Retelling „Bluebeard” as a Holocaust Narrative in Michèle Roberts’s „Ignorance”, „Analyses/Rereadings/Theories” nr 2, DOI: 10.18778/2353-6098.6.12.pl_PL
dc.referencesHałub Sylwia (2024), The Motif of Persephone in Sarah J. Mass’ „A Court of Thorns and Roses” Series, „Acta Neophilologica” nr 1, DOI: 10.31648/an.9634.pl_PL
dc.referencesIzdebska Agnieszka, Szajnert Danuta (2014), Od redakcji, „Zagadnienia Rodzajów Literackich” nr 2, HDL: 11089/46192.pl_PL
dc.referencesIzdebska Agnieszka, Szajnert Danuta (2015), Wstęp [w:] Literatura prze-pisana. Od „Hamleta” do „slashu”, red. A. Izdebska, D. Szajnert, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.pl_PL
dc.referencesJoosen Vanessa (2011), Critical and Creative Perspectives on Fairy Tales. An Intertextual Dialogue between Fairy-Tale Scholarship and Postmodern Retellings, Wayne State University Press, Detroit.pl_PL
dc.referencesKaczyńska Barbara (2018), „Because he’s worth it”: Heroization of the male rescuer in retellings of the „Sleeping Beauty” tale type, „Humanistyka i Przyrodoznawstwo” nr 24, DOI: 10.31648/hip.2598.pl_PL
dc.referencesKostecka Weronika (2014), Baśń postmodernistyczna: przeobrażenia gatunku. Intertekstualne gry z tradycją literacką, Wydawnictwo Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, Warszawa.pl_PL
dc.referencesKostecka Weronika (2016), Baśniowe herstory. Postmodernistyczne strategie reinterpretacyjne Angeli Carter, Tanith Lee i Emmy Donoghue, „Creatio Fantastica” nr 2, https://creatiofantastica.wordpress.com/basniowe-herstory-postmodernistyczne-strategie-reinterpretacyjne-angeli-carter-tanith-lee-i-emmydonoghue [dostęp: 16.02.2026].pl_PL
dc.referencesKostecka Weronika (2025), Disneyfikacja literatury young adult: powieściowe retellingi baśni z perspektywy postfeministycznej, „Zagadnienia Rodzajów Literackich” nr 2, DOI: 10.26485/ZRL/2025/68.2/2.pl_PL
dc.referencesKowalczyk Kamila (2015), Sfilmuję ci bajeczkę… Pornograficzne adaptacje baśni na przykładzie „Czerwonego Kapturka” [w:] Bękarty X muzy. Filmowe adaptacje materiałów nieliterackich, red. P. Dudziński, R. Dudziński, K. Kowalczyk, Stowarzyszenie Badaczy Popkultury i Edukacji Popkulturowej „Trickster”, Wrocław.pl_PL
dc.referencesKowalczyk Kamila (2015), Antagoniści we współczesnych renarracjach baśni na przykładzie czarownicy z „Jasia i Małgosi” braci Grimmów, „Przegląd Humanistycznych” nr 3.pl_PL
dc.referencesKowalczyk Kamila (2015), I żyła długo… i ciągle na nowo — sposoby przekształcania baśni o Czerwonym Kapturku w kulturze współczesnej. Analiza wybranych przykładów, „Literatura i Kultura Popularna” t. XXI.pl_PL
dc.referencesKowalczyk Kamila (2016), Baśń w zwierciadle popkultury. Renarracje baśni ze zbioru „Kinder- und Hausmärchen” Wilhelma i Jakuba Grimmów w przestrzeni popularnej, Stowarzyszenie Badaczy Popkultury i Edukacji Popkulturowej „Trickster”, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Wrocław.pl_PL
dc.referencesKowalczyk Kamila (2017), Czy wszyscy znają Jasia i Małgosię? Problem kanonu baśniowego na przykładzie baśni ze zbioru „Kinder- und Hausmärchen” Wilhelma i Jakuba Grimmów, „Er(r)go. Teoria–Literatura–Kultura” nr 2.pl_PL
dc.referencesKowalczyk Kamila (2017), Transformacje wzorców baśniowych w literaturze dziecięcej obecnej na współczesnym rynku wydawniczym, „Literatura i Kultura Popularna” t. XXIII.pl_PL
dc.referencesKroeber Karl (1992), Retelling/rereading: The Fate of Storytelling in Modern Times, Rutgers University Press, Nowy Brunszwik.pl_PL
dc.referencesLasoń-Kochańska Grażyna (2004), Córki Penelopy. Kobiety wobec baśni i mitu, „Słupskie Prace Filologiczne. Seria Filologia Polska” nr 3.pl_PL
dc.referencesLasoń-Kochańska Grażyna (2005), Kora, Demeter i inne: córki ojców, córki matek, „Słupskie Prace Filologiczne. Seria Filologia Polska” nr 4.pl_PL
dc.referencesLasoń-Kochańska Grażyna (2014), Od Penelopy do Inanny i z powrotem. Kobiece strategie opowiadania mitu i baśni, „Literatura i Kultura Popularna” t. XX.pl_PL
dc.referencesLubawa Katarzyna (2021), Rekonstrukcja historii Tristana i Izoldy w „Maladie” Andrzeja Sapkowskiego w kontekście postmodernistycznych tendencji literatury fantasy, „Bibliotekarz Podlaski” nr 3.pl_PL
dc.referencesMarkiewicz Henryk (1989), Literatura a mity [w:] H. Markiewicz, Literaturoznawstwo i jego sąsiedztwa, Warszawa.pl_PL
dc.referencesMatuszko Kinga (2023), „Bycie kobietą to krwawa harówka” — pseudofeministyczne kreacje bohaterek współczesnych retellingów na przykładzie „Północy w Everwood” M.A. Kuzniar, „Dydaktyka Polonistyczna” nr 9, DOI: 10.15584/dyd.pol.18.2023.22.pl_PL
dc.referencesMatuszko Kinga (2024), „Clever girls are never much appreciated” — a pseudofeminist attempt to (re)define the role of women in fairy tales retellings: The Surface Breaks by Louise O’Neill and Beasts and Beauty: Dangerous Tales by Soman Chainani, „Tematy i Konteksty” nr 14, DOI: 10.15584/tik.2024.19.pl_PL
dc.referencesMatuszko Kinga (2024), Kopciuszek idzie na wojnę? Fallocentryzm a pseudofeminizm w baśniowej dystopii (na przykładzie Cinderella Is Dead Kalynn Bayron), „Paidia i Literatura” nr 6, DOI: 10.31261/PiL.2024.06.01.pl_PL
dc.referencesMatuszko Kinga (2024), „Po raz pierwszy zobaczyła kogoś równie czarnego jak ona” — inkluzywność w przekładzie intralingwalnym baśni (na przykładzie wybranych opowiadań ze zbioru Piękno i bestie. Niebezpieczne baśnie Somana Chainaniego), „Między Oryginałem a Przekładem” nr 3, DOI: 10.12797/MOaP.30.2024.65.01.pl_PL
dc.referencesMatuszko Kinga (2026), Między stereotypami — krytyka patriarchatu i „nowe” wzorce męskości w postfeministycznych retellingach young adult, „Er(r)go. Teoria–Literatura–Kultura” nr 1 [w druku].pl_PL
dc.referencesMatuszko Kinga, Głos Mikołaj (2026), “So, they killed Cassandra first ‘cause she feared the worst” – bohaterki retellingów mitów w najnowszej literaturze kobiet z kręgu anglosaskiego w ujęciu (post)feministycznym, Rzeszów [w druku].pl_PL
dc.referencesMatuszko Kinga, Głos Mikołaj (2026), Czy Meduza nadal się śmieje? – (post)feministyczna demonstryfikacja Gorgony we współczesnych anglosaskich retellingach, „Wielogłos” nr 3 [w druku].pl_PL
dc.referencesMik Anna (2016), Postmodernistyczne Bestie. Transformacje wizerunku baśniowego „potwora” [w:] Czytanie menażerii, red. A. Mik, P. Pokora, M. Skowera, Wydawnictwo Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, Warszawa.pl_PL
dc.referencesMikinka Aleksandra (2020), Retelling mitów i legend w słowiańskiej fantastyce, „Ruch Literacki” z. 5.pl_PL
dc.referencesMikinka Aleksandra (2024), Retelling słowiańskich mitów i polskich legend w twórczości Witolda Jabłońskiego, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica” nr 1, DOI: 10.18778/1505-9057.68.11.pl_PL
dc.referencesNawrocka Weronika (2024), Współczesne racjonalizowanie mitów. Klątwa królowej Pazyfae w nowożytnej prozie polskiej, „Zagadnienia Rodzajów Literackich” nr 1, DOI: 10.26485/ZRL/2024/67.1/16.pl_PL
dc.referencesOlkusz Ksenia (2018), Transfikcjonalność w literaturze, „Zagadnienia Rodzajów Literackich” nr 1, DOI: 10.26485/ZRL/2018/61.1/12.pl_PL
dc.referencesPekaniec Anna (2020), Jak przerobić baśnie na zaangażowane utopie? Twórczość prozatorska Angeli Carter, „Dzieciństwo. Literatura i Kultura” nr 1.pl_PL
dc.referencesPiechota Dariusz (2015), Reaktywacje dziewiętnastowieczności w najnowszej literaturze popularnej, „Tematy i Konteksty” nr 5, https://journals.ur.edu.pl/tematyikonteksty/article/view/2072 [dostęp: 16.02.2026].pl_PL
dc.referencesPłuciennik Jarosław (2024), Ewolucja opowiadania od storytellingu do storysellingu i z powrotem. Paradoksy i wstępne rozpoznania terminologiczne, „Zagadnienia Rodzajów Literackich” nr 2, DOI: 10.26485/ZRL/2024/67.2/26.pl_PL
dc.referencesPoniatowska Iwona (2021), Retelling: kilka uwag w kontekście „opowiadania na nowo” literackiego dziedzictwa dziewiętnastego wieku [w:] Reaktywacje dziewiętnastowieczności, red. A. Dunin-Dudkowska, D. Piechota, A. Trześniewska-Nowak, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Lublin.pl_PL
dc.referencesSaja Krystian (2021), Retelling w historiach alternatywnych, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis” nr 9, HDL: 11716/12112.pl_PL
dc.referencesSapkowski Andrzej (2011), Retelling, czyli „jak to było naprawdę” [w:] A. Sapkowski, Rękopis znaleziony w smoczej jaskini, wyd. II rozsz., SuperNowa, Warszawa.pl_PL
dc.referencesSchanoes Veronica (2014), Fairy tales, myth, and psychoanalytic theory: Feminism and retelling the tale, Routledge, Londyn, DOI: 10.4324/9781315581859.pl_PL
dc.referencesSkowera Maciej (2016), Postmodernistyczny retelling baśni — garść uwag terminologicznych, „Creatio Fantastica” nr 2, https://creatiofantastica.wordpress.com/postmodernistyczny-retellingbasni-garsc-uwag-terminologicznych [dostęp: 16.02.2026].pl_PL
dc.referencesSkowera Maciej (2013), Baśń i baśniowość w kulturze popularnej początku XXI w. Moda — trend — postmodernizm, Uniwersytet Warszawski [praca magisterska].pl_PL
dc.referencesStephens John, McCallum Robyn (1998), Retelling Storie, Framing Culture. Traditional Story and Metanarratives in Children’s Literature, Routledge, Nowy Jork.pl_PL
dc.referencesSzmigiero Katarzyna (2017), Against dichotomy: a revisionist retelling of the Sleeping Beauty story in „Maleficent” [w:] Witches and Angels, red. A. Stanecka, A. Kwiatkowska, Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach Filia w Piotrkowie Trybunalskim, Piotrków Trybunalski.pl_PL
dc.referencesSzmigiero Katarzyna (2023), Wężowe włosy Meduzy. Adaptacje i interpretacje mitu [w:] Gady w literaturze, kulturze, języku i mediach, red. E. Borkowska, A. Borkowski i in., Instytut Kultury Regionalnej i Badań Literackich, Siedlce.pl_PL
dc.referencesSzmigiero Katarzyna (2024), „Kirka ich dotyka różdżką — i do świńskiego zapędza karmnika”. Zamiana towarzyszy Odyseusza w świnie u Homera i w wybranych współczesnych anglojęzycznych retellingach eposu [w:] Świnia w literaturze, kulturze, języku i mediach, red. E. Borkowska, A. Borkowski i in., Instytut Kultury Regionalnej i Badań Literackich, Siedlce.pl_PL
dc.referencesSurdy Dorota (2016), Męskość jako kategoria kulturowa w retellingu baśni o Śpiącej Królewnie Orsona Scotta Carda, „Literatura Ludowa” nr 4/5.pl_PL
dc.referencesŚwietlicki Mateusz (2024), Reinterpretacje „Anne of Green Gables” Lucy Maud Montgomery we współczesnej literaturze anglojęzycznej [w:] 110 lat „Anne of Green Gables”, red. A. Kwiatkowska, E. Rajewska, A. Wieczorkiewicz, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Poznań.pl_PL
dc.referencesWalińska Marzena (2003), Mitologia w staropolskich cyklach sielankowych, Gnome — Wydawnictwa Naukowe i Artystyczne, Katowice.pl_PL
dc.referencesWieczorek Lidia (2023), Prze-pisywanie w literaturze najnowszej. Upominanie się o kobiece prawa w antologii „Ziarno granatu”, „Acta Neophilologica” nr 1, DOI: 10.31648/an.8683.pl_PL
dc.referencesatorska Matylda (2014), Odbieranie spokoju Penelopie. Mit opowiedziany na nowo w „Penelopiadzie” Margaret Atwood [w:] Obszary polonistyki. Język. Kultura. Literatura, red. J. Pasterska, M. Kułakowska, A. Antas, K. Krzysztoń, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów.pl_PL
dc.identifier.doi10.26485/ZRL/2026/69.1/3
dc.relation.volume69pl_PL
dc.disciplineliteraturoznawstwopl_PL
dc.disciplinenauki o kulturze i religiipl_PL


Files in this item

Thumbnail
Thumbnail

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record

Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe
Except where otherwise noted, this item's license is described as Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe