Działania kuratora rodzinnego w terenie jako forma „pomocy narzuconej” – perspektywa interakcyjna

Abstract

Praca kuratorów rodzinnych stanowi jedną z wielu możliwości wsparcia społecznego. Ma jednak specyficzny charakter, ponieważ nie dzieje się w następstwie wyraźnie zasygnalizowanej potrzeby rodziny. Nadzór kuratora jest bowiem nakładany przez sąd. Stwarza to wyzwanie w pracy kuratorskiej, gdyż ta opiera się na budowaniu relacji opartej na zaufaniu, a trudno o nią w okolicznościach przymusu. Rodzi to silne konotacje z kategorią „pomocy narzuconej”. Celem artykułu było opisanie terenowej działalności kuratorów rodzinnych w optyce „pomocy narzuconej” i pokazanie, w jaki sposób kuratorzy dbali o zachowanie autonomii podopiecznych. Analizy przeprowadziłam, wykorzystując materiał empiryczny zgromadzony w badaniach etnograficznych z udziałem kuratorów rodzinnych. W celu ich zebrania zastosowałam obserwację uczestniczącą jawną oraz wywiady prowadzone w terenie.

The work of family probation officers is one of many opportunities for social support. However, it has a unique nature because it does not occur because of a clearly expressed need on the part of the family. Probation officer supervision is imposed by the court. It creates a challenge in probation work, as it is based on building relationships founded on trust, which is difficult to achieve in circumstances of coercion. This creates strong connotations with the category of “imposed assistance.” The aim of this article is to describe the fieldwork of family probation officers from the perspective of “imposed assistance” and to demonstrate how probation officers ensure the autonomy of their wards. The present research is based on empirical material collected through ethnographic research with the participation of family probation officers. To gather this information, I employed open participant observation and fieldwork interviews.