Dignity and Freedom in Humanism, Transhumanism and Posthumanism – Philosophical and Ethical Foundations for Legal Regulation

Abstract

The paper critically examines the philosophical foundations of neurorights, morphological freedom based on the concept of body ownership and boundless freedom for selfdetermination, including cyborgs. The origins of modern transhumanism (Huxley, Bostrom, More) can be found in Renaissance humanism with an explicit reference to the concept of dignity and freedom in Giovanni Pico della Mirandola. By analyzing Pico’s work De dignitate hominis we find a misinterpretation. Posthumanism warns against the loss of human dignity and points to its widespread instrumentalization, which could be a subsequent risk of bodily improvements (Ferrando, Braidotti). Even the Renaissance addressed the question of man’s position in relation to nature and animals, the so-called scala naturae. The concept of divine nature is a manifestation of Pantheism in Neoplatonism and is not materialist (Böhme, Comenius, Ficino).Can ego-centrality be a reason for the limitation of morphological freedom, i.e. for the limits of the right to bodily integrity? So far, transhumanist enhancements take place within the framework of the right to bodily integrity and freedom to deal with one’s body, i.e. the autonomous space of the individual, closely related to the right to direct one’s life towards personal happiness. If human rights and their basis are more moral in nature, this can accept the use of proportionality to measure rights, principles, values and interests in law also taking into account environmental protection and the rights of marginalized entities, including non-human rights (Balzer, Rippe, Schaber).

Artykuł poddaje krytycznej analizie filozoficzne podstawy neuropraw, wolności morfologicznej opartej na koncepcji własności ciała oraz nieograniczonej wolności samostanowienia, obejmującej również byty cyborgiczne. Genezy współczesnego transhumanizmu (Huxley, Bostrom, More) można poszukiwać w humanizmie renesansowym, szczególnie w koncepcji godności i wolności Giovanniego Pico della Mirandoli. Analiza De dignitate hominis tego autora ujawnia jednak błędną interpretacją. Posthumanizm ostrzega przed utratą ludzkiej godności oraz wskazuje na jej szeroko rozpowszechnioną instrumentalizację, co może stanowić kolejne ryzyko związane z ulepszaniem ciała (Ferrando, Braidotti). Już w renesansie podejmowano pytania o miejsce człowieka w porządku natury i wobec zwierząt, w ramach tzw. scala naturae. Koncepcja boskiej natury stanowi przejaw panteizmu w neoplatonizmie i nie ma charakteru materialistycznego (Böhme, Comenius, Ficino).Czy ego-centryczność materii może być podstawą ograniczenia wolności morfologicznej, a więc wyznaczenia granic prawa do integralności cielesnej? Jak dotąd, transhumanistyczne modyfikacje mieszczą się w ramach prawa do integralności cielesnej oraz wolności w dysponowaniu własnym ciałem, tj. autonomicznej sfery jednostki ściśle powiązanej z prawem do ukierunkowywania własnego życia na osobiste szczęście. Jeżeli prawa człowieka i ich fundament mają w większym stopniu charakter moralny, wówczas dopuszczalne staje się stosowanie zasady proporcjonalności do wyważania praw, zasad, wartości i interesów w prawie, z uwzględnieniem także ochrony środowiska i praw podmiotów marginalizowanych, w tym podmiotów nie-ludzkich (Balzer, Rippe, Schaber).