Show simple item record

dc.contributor.authorTurkowski, Romuald
dc.date.accessioned2023-02-08T13:50:37Z
dc.date.available2023-02-08T13:50:37Z
dc.date.issued2023-02-07
dc.identifier.issn1506-6541
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/11089/45794
dc.description.abstractThe article concerns the Polish People’s Party (Polskie Stronnictwo Ludowe), which, due to US and Canadian law, could not work under its own name. It functioned there as the Association of Friends of the Polish Village (Związek Przyjaciół Wsi Polskiej). This organization, led by a group of Polish people’s activists (Stanisław Mermel, Józef Migała, Bolesław Krakowski, Bolesław Biłogan, Tadeusz Paul, Feliks Rembiałkowski), with the support of the PSL president Stanisław Mikołajczyk, managed to organize some PSL/ZPWP Circles gathering several hundred members. Most of them operated in and around Chicago. They managed to organize PSL Circles on the East Coast and in several middle states. The Circles were a political support for the president of PSL S. Mikołajczyk who was permanently residing in America. Through their members, who managed to obtain a high material status, the clubs organized day-rooms, people’s houses, and folk music and choral groups, which allowed them to appear in the Polish community. The Circles supported the political line of S. Mikołajczyk, especially in the end of numerous internal crises and during the attacks of opponents on this political grouping, which was relegated to the margins of the political émigré scene. The PSL/ZPWP group in Canada also appeared for a short time. The article describes the activities of this organization during the leadership of the Supreme Executive Committee of the PSL by S. Mikołajczyk. This organization survived in the American territory until the end of the 1980s. The American team quite clearly influenced the entire émigré Party.en
dc.description.abstractArtykuł dotyczy działalności Polskiego Stronnictwa Ludowego, które ze względu na przepisy prawa amerykańskiego i kanadyjskiego nie mogło działać pod swoją nazwą. Funkcjonowało tam jako Związek Przyjaciół Wsi Polskiej. Organizacja ta kierowana przez grono polonijnych działaczy ludowych (Stanisław Mermel, Józef Migała, Bolesław Krakowski, Bolesław Biłogan, Tadeusz Paul, Feliks Rembiałkowski), przy wsparciu prezesa PSL Stanisława Mikołajczyka zdołała zorganizować kilkanaście kół PSL/Związku Przyjaciół Wsi Polskiej skupiających kilkuset członków i członkiń. Większość kół PSL/ZPWP działało w Chicago i okolicy. Udało się zorganizować koła PSL na wschodnim wybrzeżu i w kilku stanach środkowych. Koła PSL/ZPWP były oparciem politycznym dla przebywającego na stałe w Ameryce prezesa PSL S. Mikołajczyka. Poprzez swoich członków, którzy zdołali uzyskać dość wysoki status materialny, koła zorganizowały świetlice, domy ludowe oraz zespoły ludowe muzyczne i chóralne, co pozwoliło im zaistnieć w środowisku polonijnym. Koła wspierały linię polityczną S. Mikołajczyka, szczególnie w okresie licznych kryzysów wewnętrznych oraz w czasie ataków przeciwników na to ugrupowanie polityczne, które było spychane na margines emigracyjnej sceny politycznej. Na krótko pojawiło się też koło PSL/ZPWP na terenie Kanady. W artykule opisano działalność tej organizacji w okresie kierowania Naczelnym Komitetem Wykonawczym PSL przez S. Mikołajczyka. Organizacja ta przetrwała na terenie amerykańskim do końca lat 80. XX w. Poprzez zespół amerykański PSL/ZPWP dość wyraźnie oddziaływała na całe emigracyjne Stronnictwo.pl
dc.language.isopl
dc.publisherWydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiegopl
dc.relation.ispartofseriesZeszyty Wiejskie;2pl
dc.rights.urihttps://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
dc.subjectPolish People’s Partyen
dc.subjectAssociation of Friends of the Polish Villageen
dc.subjectUnited States of Americaen
dc.subjectCanadaen
dc.subjectStanisław Mikołajczyken
dc.subjectBolesław Krakowskien
dc.subjectBolesław Biłoganen
dc.subjectTadeusz Paulen
dc.subjectChicagoen
dc.subjectOrkaen
dc.subjectPolish American Congressen
dc.subjectCircles of the Association of Friends of the Polish Villageen
dc.subjectPolskie Stronnictwo Ludowepl
dc.subjectZwiązek Przyjaciół Wsi Polskiejpl
dc.subjectStany Zjednoczone Amerykipl
dc.subjectKanadapl
dc.subjectStanisław Mikołajczykpl
dc.subjectBolesław Krakowskipl
dc.subjectBolesław Biłoganpl
dc.subjectTadeusz Paulpl
dc.subjectChicagopl
dc.subjectOrkapl
dc.subjectKongres Polonii Amerykańskiejpl
dc.subjectkoła Związku Przyjaciół Wsi Polskiejpl
dc.titleDziałalność Polskiego Stronnictwa Ludowego w Stanach Zjednoczonych Ameryki i Kanadzie (występującego pod nazwą Związek Przyjaciół Wsi Polskiej) w okresie prezesury Stanisława Mikołajczyka (1947–1966)pl
dc.title.alternativeActivity of the Polish People’s Party in the United States of America and Canada (known as the Association of Friends of Polish Villages) during the presidency of Stanisław Mikołajczyk (1947–1966)en
dc.typeArticle
dc.page.number191-257
dc.contributor.authorAffiliationUniwersytet Warszawski, Wydział Historii, Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowegopl
dc.identifier.eissn2657-4373
dc.referencesArchiwum Akt Nowych w Warszawie, Kolekcja Stanisława Mikołajczyka (1939–1966)pl
dc.referencesArchiwum Instytutu Polskiego i Muzeum im. Gen. Władysława Sikorskiego w Londynie, Kolekcja prof. dr hab. Stanisława Kotapl
dc.referencesArchiwum Zakładu Historii Ruchu Ludowego w Warszawie (korzystano przed uporządkowaniem zespołu archiwalnego), Polskie Stronnictwo Ludowe na Uchodźstwie 1939–1989. Materiały NKW PSL (1955–1989)pl
dc.referencesArchiwum Zakładu Historii Ruchu Ludowego w Warszawie (korzystano przed uporządkowaniem zespołu archiwalnego), Polskie Stronnictwo Ludowe na Uchodźstwie 1939–1989. Materiały Związku Przyjaciół Wsi Polskiej w Stanach Zjednoczonych Ameryki 1948–1989pl
dc.referencesInstytut Polski i Muzeum im gen. Władysława Sikorskiego w Londynie, Kolekcja 25/7A – prof. Stanisław Kotpl
dc.referencesMuzeum Dyplomacji i Uchodźstwa Polskiego Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Archiwum Feliksa Rembiałkowskiegopl
dc.references„Biuletyn Informacyjny ZG ZPWP w USA” 1955pl
dc.references„Dziennik Chicagowski” 1955pl
dc.references„Dziennik Związkowy” 1961pl
dc.references„Jutro Polski” 1951, 1952, 1953, 1954, 1955, 1956, 1963, 1964, 1965, 1967pl
dc.referencesKazimierz Sosnkowski, myśl – praca – walka. Przyczynki do monografii oraz uzupełnienia do materiałów historycznych Kazimierza Sosnkowskiego, zebrał i oprac. S. Babiński, London 1988.pl
dc.referencesKorboński S., W imieniu Polski Walczącej, Paryż 1963.pl
dc.references„Narodowiec” 1953, 1956pl
dc.references„Orka” 1967pl
dc.referencesPastuszka S.J., Turkowski R., Szynalski J., Ludowcy w Londynie. Szkice, wspomnienia, dokumenty (1939–1999), Kielce 2000.pl
dc.referencesPolski ruch ludowy na emigracji. Dokumenty i materiały, cz. I: (1944–1954), R. Turkowski – nota wydawnicza, wprowadzenie, oprac. i wybór, słowo wstępne S.J. Pastuszka, Pińczów 2005.pl
dc.referencesPolski ruch ludowy na emigracji. Dokumenty i materiały, cz. II: (1954–1968), R. Turkowski – wstęp, wprowadzenie, oprac. i wybór, Kielce 2006.pl
dc.references„Słowo Ludu” 1954pl
dc.referencesStanisław Mikołajczyk w dokumentach aparatu bezpieczeństwa, t. 2: Działalność w latach 1947–1958, wybór dokumentów W. Bagieński, F. Dąbrowski, F. Gryciuk, oprac. W. Bagieński i in., Warszawa–Łódź 2010.pl
dc.referencesLiteraturapl
dc.referencesBuczek R., Stanisław Mikołajczyk, t. 2, Toronto 1996.pl
dc.referencesChodubski A.J., Wektory przemian życia polonijnego w USA, „Studia Gdańskie” 2011, t. XXIX.pl
dc.referencesFrančić M., Emigracja z Polski do Stanów Zjednoczonych Ameryki od 1918 r. do lat 70-tych XX wieku, [w:] Polonia Amerykańska przeszłość i współczesność, red. H. Kubiak, Łódź 1989.pl
dc.referencesGryciuk F., Wstęp. Władysław Zaremba – życie i działalność polityczna, [w:] W. Zaremba, Moje wspomnienia, przedmowa J. Gmitruk, wstęp i oprac. F. Gryciuk, Warszawa 2012.pl
dc.referencesIndraszczyk A., Prasa ruchu ludowego na emigracji w latach 1945–1989. Próba katalogu, „Rocznik Historii Prasy Polskiej” 2013, t. XVI, z. 1 (31).pl
dc.referencesIndraszczyk A., Wacław Soroka. Ludowiec na emigracji – szkic biograficzny, „Niepodległość i Pamięć” 2018, nr 42.pl
dc.referencesJenkins P., Historia Stanów Zjednoczonych, tł. A. Oksiuta, Kraków 2009.pl
dc.referencesŁaptos J., Humanitaryzm i polityka. Pomoc UNRRA dla Polski i polskich uchodźców w latach 1944–1947, Kraków 2018.pl
dc.referencesMatera P., Matera R., Stany Zjednoczone i Europa. Stosunki polityczne i gospodarcze 1776–2004, Warszawa 2007.pl
dc.referencesMikolajczyk S., The rape of Poland. Pattern of Soviet aggression, New York–Toronto 1948.pl
dc.referencesPastusiak L., Kraje odległe a jednak bliskie. Polska Kanada 1945–1961, Toruń 1994.pl
dc.referencesPastuszka S.J., Turkowski R., Pokusowe ziarno. Fundacja im. Zofii i Władysława Pokusów Wspierania Edukacji Młodzieży Wiejskiej, słowo wstępne S. Rachwalski, Kraków–Warszawa 2013.pl
dc.referencesPestkowska M., Kazimierz Sosnkowski, Wrocław 1995.pl
dc.referencesPolonia Amerykańska. Przeszłość i współczesność, red. H. Kubiak, E. Kusielewicz, T. Gromada, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1988.pl
dc.referencesRadomski J.A., Polacy w Kanadzie w latach 1941–1953, „Saeculum Christianum” 2017, t. XXIV.pl
dc.referencesReczyńska A., Polska diaspora w Kanadzie, [w:] Polska diaspora, red. A. Walaszek, Kraków 2001.pl
dc.referencesRutkowski T.P., Stanisław Kot 1885–1975. Między nauką a polityką, Warszawa 2012.pl
dc.referencesSakson B., Po drugiej stronie oceanu. Nowi emigranci z Polski w metropolii chicagowskiej, Warsaw 2005.pl
dc.referencesStanek P., Polskie Stronnictwo Ludowe – Odłam Jedności Narodowej, [w:] Chłopskie partie polityczne z Europy Środkowo-Wschodniej na emigracji 1945–1989, pod red. A. Indraszczyka, Warszawa 2009.pl
dc.referencesŚliz A., Szczepański M.S., Polsce i Polakom. Idea Kongresu Polonii Kanadyjskiej, „Polonia Journal” 2016, nr 3–4.pl
dc.referencesTurkowski R., „Jutro Polski” – oficjalny organ prasowy Polskiego Stronnictwa Ludowego wydawany w Londynie (1944–1990), „Myśl Ludowa” 2018, nr 10.pl
dc.referencesWojdon J., W imieniu sześciu milionów. Kongres Polonii Amerykańskiej w latach 1944–1968, Toruń 2005.pl
dc.referencesWróbel J., Emigracyjny rozdział kariery politycznej Stanisława Bańczyka (do 1957 r.), „Aparat Represji w Polsce Ludowej 1944–1989” 2012, nr 1 (10).pl
dc.referencesWróbel J., Stanisław Bańczyk (1903–1988), [w:] Konspiracja i opór społeczny 1944–1956. Słownik biograficzny, Kraków–Warszawa–Wrocław 2002.pl
dc.referencesWróbel P. i A., Kanada, Warszawa 2000.pl
dc.referencesZ życia i działalności Kongresu Polonii Amerykańskiej. Szkice, pod red. R. Sudzińskiego i A. Sudoła, Bydgoszcz–Toruń 2006.pl
dc.referencesZachariasiewicz W., Etos niepodległościowy Polonii amerykańskiej, Warszawa 2005.pl
dc.referencesZubrzycki J., Polska emigracja do Krajów Wspólnoty Brytyjskiej. Studium demograficzne, „Przegląd Polonijny” 1976, nr 2.pl
dc.contributor.authorEmailr.turkowski@uw.edu.pl
dc.identifier.doi10.18778/1506-6541.28.18
dc.relation.volume28


Files in this item

Thumbnail

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record

https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Except where otherwise noted, this item's license is described as https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0