Analiza definicji zdrowia i choroby a teoria osteopatii

Abstract

Celem pracy jest analiza różnorodnych definicji zdrowia i choroby w perspektywie filozoficznej, biomedycznej i holistycznej oraz ich odniesienie do teorii i praktyki osteopatii. Przedstawiono ewolucję rozumienia zdrowia – od negatywnych, redukcjonistycznych modeli opartych na braku patologii, poprzez pozytywne koncepcje zdrowia jako dynamicznego dobrostanu i zdolności adaptacyjnych (m.in. salutogeneza Antonovsky’ego), aż po współczesne podejścia biopsychospołeczne i enaktywne. Szczególną uwagę poświęcono filozoficznym ujęciom zdrowia obecnym w myśli Arystotelesa, Spinozy i Deleuze’a, które ukazują zdrowie jako proces harmonizacji relacji między ciałem, umysłem i środowiskiem. Na tym tle omówiono założenia osteopatii jako dyscypliny skupionej na wspieraniu mechanizmów samoregulacji organizmu oraz przywracaniu jego wewnętrznej równowagi. Praca wskazuje, że integracja pozytywnych definicji zdrowia z praktyką osteopatyczną pozwala na odejście od modelu czysto patocentrycznego na rzecz podejścia skoncentrowanego na potencjale, sprawczości i jakości życia pacjenta.

The aim of this paper is to analyse various definitions of health and disease from philosophical, biomedical, and holistic perspectives, and to relate them to the theory and practice of osteopathy. The study outlines the evolution of the concept of health – from negative, reductionist models based on the absence of pathology, through positive approaches that define health as dynamic well-being and adaptive capacity (e.g., Antonovsky’s salutogenesis), to contemporary biopsychosocial and enactive frameworks. Particular attention is given to philosophical interpretations of health in the works of Aristotle, Spinoza and Deleuze, which present health as a process of harmonising relations between body, mind, and environment. Against this background, the principles of osteopathy are discussed as a discipline focused on supporting the body’s self-regulatory mechanisms and restoring internal balance. The paper argues that integrating positive definitions of health into osteopathic practice enables a shift from a strictly disease-centred paradigm towards an approach focused on human potential, agency, and quality of life.