Biblioteka miejska jako instytucja rezylientna

Abstract

Urban libraries play a key role in the development of societies, being not only places for storing and sharing knowledge, but also institutions that shape the social, educational and cultural capital of the city. In the context of the challenges of the modern world, such as urbanization, climate change, social inequality and pandemic crises, urban libraries are becoming an important example of a resilient institution, i.e. one that can effectively adapt to dynamic change while preserving core values. The purpose of this article is, first: to try to understand the transformations of the contemporary urban library interpreted as a “third place”; and second: to identify its activities as a resilient institution. From the research objective thus outlined, basic research questions arise: What current (additional) roles do public libraries play?, and How are libraries perceived by librarians and students as meaningful places? The author seeks to answer these questions by drawing on the results of her own research, conducted using qualitative and quantitative methods among librarians and students at the University of Lodz.

Biblioteki miejskie odgrywają istotną rolę w rozwoju społeczeństw, będąc nie tylko miejscami przechowywania i udostępniania wiedzy, ale także instytucjami kształtującymi kapitał społeczny, edukacyjny i kulturowy miasta. W kontekście wyzwań współczesnego świata, takich jak: urbanizacja, zmiany klimatyczne, nierówności społeczne czy kryzysy związane z pandemią, biblioteki miejskie stają się dobrym przykładem instytucji rezylientnych – to znaczy potrafią skutecznie adaptować się do dynamicznych zmian, zachowując przy tym kluczowe wartości. Celem niniejszego artykułu jest po pierwsze: próba zrozumienia przemian, jakim podlega współczesna biblioteka miejska oceniana jako tzw. trzecie miejsce, a po drugie: identyfikacja jej działań jako instytucji rezylientnej. Z tak nakreślonego celu badawczego wynikają podstawowe pytania badawcze: jakie funkcje (dodatkowe) aktualnie pełnią biblioteki publiczne oraz w jaki sposób biblioteki są postrzegane przez bibliotekarzy oraz studentów jako miejsca znaczące. Na te pytania autorka tekstu stara się odpowiedzieć, sięgając do wyników badań własnych przeprowadzonych metodą jakościową oraz ilościową wśród bibliotekarzy i studentów Uniwersytetu Łódzkiego.