Czeska edukacja i myśl społeczna. Studia i szkice pedagogiczne

Abstract

Studia i szkice pedagoga współpracującego z uczonymi i pedagogami z Czeskiej Republiki są analizą transformacji w naukach społecznych i humanistycznych tego kraju oraz przemian i wyzwań oświatowych. Autor przybliża mało obecną w polskiej humanistyce myśl pedagogiczną i społeczną sąsiedniego kraju, która jest niezwykle bliska polskiej kulturze i tradycji badawczej. Nieznajomość języka czeskiego w Polsce jest jedynie kompensowana przekładami dzieł literatury pięknej. Brakuje jednak wglądu w pedagogiczne badania naukowe, znakomite publikacje i projekty reform szkolnych, które stanowią przykład kierowania się w ich realizacji uniwersalizmem i racjonalnością pedagogiczną. Niniejsze studia są zarazem zachętą dla polskich nauczycieli, polityków i władz oświatowych, samorządowców oraz badaczy do konfrontowania własnych podejść, orientacji czy paradygmatów badawczych z kulturotwórczą myślą i profesjonalną pragmatyką Czechów. Czytelnicy znajdą tu rekonstrukcję czeskich rozpraw z antropologii kulturowej, etnologii, filozofii, socjologii, które to nauki stanowią cenne źródło dla rozwoju idei kształcenia i wychowania młodych pokoleń. Pedagodzy poznają najnowsze podejścia teoretyczne z filozofii edukacji, dydaktyki ogólnej, pedagogiki społecznej, porównawczej i pedagogiki szkolnej. Z uwagi na silny związek w tym kraju między nauką a praktyką edukacyjną nie pominięto dokonań pedagogiki szkolnictwa wyższego, w tym etycznych warunków prowadzenia badań empirycznych. Badania myśli pedagogicznej wymagają interpretacji, poznania tkwiących w nich zapożyczeń i podobieństw, kontekstów kulturowych, by można było lepiej zrozumieć założenia reform szkolnych twórców doktryn i kierunków pedagogicznych w Czechach. Całość wieńczą studia z prognostyki pedagogicznej i politycznej.