Pokaż uproszczony rekord

dc.contributor.authorJarecka, Urszula
dc.date.accessioned2026-09-01T14:10:13Z
dc.date.available2026-09-01T14:10:13Z
dc.date.issued2026-08-31
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/11089/59203
dc.description.abstractZadaniem niniejszego eseju jest ukazanie sposobu, w jaki moda górska dąży do zapewnienia wędrowcom maksymalnej wygody i bezpieczeństwa. Moda na szlaku oznacza także sposób myślenia wynikający z preferowanego stylu życia. Kontekstem omawiania mody górskiej są zwyczaje podróżne XIX wieku. Tekst powstał w duchu antropologii i socjologii wizualnej, na podstawie analizy materiałów wizualnych (zdjęć, rysunków, szkiców, obrazów i pocztówek) oraz tekstowych, dokumentalnych (przewodników, gawęd poświęconych Tatrom), opracowywanych głównie w XIX wieku. Narrację uzupełniają kontekstowe odniesienia do mody w XX i XXI wieku. Tekst podzielony jest na trzy części. W pierwszej omówiona jest „moda na góry” – niezbędne wprowadzenie do tematu, kolejna część dotyczy stylu wędrowania do lat trzydziestych XX wieku, a w trzeciej części pojawiają się szczegóły dotyczące odzieży i górskich niezbędników.pl
dc.description.abstractThe purpose of this essay is to show the way in which mountain fashion seeks to provide hikers with maximum comfort and safety. Mountain fashion means also a way of thinking, resulting from the preferred lifestyle. The context for discussing mountain fashion is the travel habits of the 19th century. This text was written from an anthropology and visual sociology perspective, based on the analysis of visual materials (photos, drawings, sketches, paintings, and postcards) as well as textual documentary materials (guidebooks and storytelling dedicated to the Tatras from 19th century). The narrative is supplemented by contextual references to fashion of the 20th and 21st centuries. The text is divided into three parts. The first part discusses “mountains as a fashion” and is a necessary introduction to the subject. The next section deals with the style of hiking up to the 1930s. of the 20th century, while the third part includes the details of clothing and mountain essentials.en
dc.language.isopl
dc.publisherWydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiegopl
dc.relation.ispartofseriesPrzegląd Socjologii Jakościowej;3pl
dc.rights.urihttps://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
dc.subjectmoda górskapl
dc.subjectodzież górskapl
dc.subjectTatrypl
dc.subjectturystyka górskapl
dc.subjectmountain fashionen
dc.subjectmountain clothingen
dc.subjectmountain hikingen
dc.subjectTatra Mountainsen
dc.titleModa na szlaku od XIX wieku do kresu II Rzeczpospolitej. Komfortowo i stylowo w górachpl
dc.title.alternativeMountain Fashion in Poland from the 19th Century to 1939: Comfort and Style on the Trailen
dc.typeArticle
dc.page.number52-73
dc.contributor.authorAffiliationInstytut Filozofii i Socjologii PAN w Warszawiepl
dc.identifier.eissn1733-8069
dc.referencesBabbie Earl (2004), Badania społeczne w praktyce, przełożyli różni tłumacze, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.pl
dc.referencesBarnard Malcolm (2020), Introduction, [w:] Malcolm Barnard (red.), Fashion Theory. A Reader, London–New York: Routledge, s. 1–10.pl
dc.referencesBiałka Marcin i in. (2021), Tatry, Gorce, Pieniny, Orawa i Spisz. Travelbook, Gliwice: Wydawnictwo Helion SA.pl
dc.referencesChałubiński Tytus (1921), Sześć dni w Tatrach. Wycieczka bez programu, Kraków: Redakcja „Orlego Lotu” (Kraków: Krakowska Drukarnia Nakładowa).pl
dc.referencesCunningham Patricia A. (2003), Reforming Women’s Fashion, 1850–1920. Politics, Health, and Art, Kent–London: Kent State University Press.pl
dc.referencesEljasz [Eljasz-Radzikowski] Walery (1870), Ilustrowany przewodnik do Tatr, Pienin i Szczawnic, Poznań: Nakładem J.K. Żupańskiego.pl
dc.referencesGoszczyński Seweryn (1853), Dziennik z podróży do Tatrów, Petersburg: Nakładem B.M. Wolffa.pl
dc.referencesGros Frédéric (2021), Filozofia chodzenia, przełożyła Ewa Kaniowska, Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.pl
dc.referencesJarecka Urszula (2011), Retoryka wizualności. Pokazać katastrofę, [w:] Anna Nita, Jacek Wasilewski (red.), Instrukcja obsługi tekstów. Metody retoryki, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, s. 177–196.pl
dc.referencesKarłowicz Mieczysław (2018), Z wędrówek samotnych, [w:] Justyna Nowicka (red.), Widok piękny bez zastrzeżeń. Fotografia tatrzańska Mieczysława Karłowicza, Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, s. 79–87.pl
dc.referencesKasprowicz Jan (1898), Krzak dzikiej róży, Lwów: Towarzystwo Wydawnicze ([Lwów]: Piller i Sp.).pl
dc.referencesNyka Józef (2007), Tatry polskie. Przewodnik, Latochrzew: Trawers.pl
dc.referencesPink Sarah (2009), Etnografia wizualna. Obrazy, media i przedstawienie w badaniach, przełożyła Maria Skiba, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.pl
dc.referencesRose Gillian (2010), Visual Methodologies. An Introduction to the Interpretation of Visual Materials, Los Angeles: Sage.pl
dc.referencesSieradzka Anna (2013), Moda w przedwojennej Polsce. Codzienna, sportowa, wieczorowa, ślubna, dziecięca, bielizna, Warszawa: Dom Wydawniczy PWN.pl
dc.referencesSkłodowski Jan (red.) (1992), Zakopane i Tatry na starych pocztówkach, Warszawa: Wydawnictwo Sport i Turystyka.pl
dc.referencesUrry John (2007), Spojrzenie turysty, przełożyła Alina Szulżycka, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.pl
dc.referencesWachowski Jacek (2018), O modzie i modach, [w:] Elżbieta Winiecka (red.), Mody. Teorie i praktyki, Poznań: Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, s. 55–67.pl
dc.referencesWitkiewicz Stanisław (2021), Na przełęczy. Wrażenia i obrazy z Tatr, Dziekanów Leśny: Wydawnictwo LTW.pl
dc.referencesZwoliński Tadeusz (1961), Tatry, uzupełnił Józef Nyka, Warszawa: Wydawnictwo Sport i Turystyka.pl
dc.referencesŻuławski Wawrzyniec (2012), Trylogia tatrzańska. Sygnały ze skalnych ścian; Tragedie tatrzańskie, Skalne lato, Warszawa: Sklep Podróżnika.pl
dc.referencesAleksander Kotsis – Trip in the Tatra Mountains – MNK II-a-434 – National Museum Kraków.jpg (b.r.), https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Aleksander_Kotsis_-_Trip_in_the_Tatra_Mountains_-_MNK_II-a-434_-_National_Museum_Kraków.jpg (dostęp: 13.02.2025).pl
dc.referencesBitwa pod Kannami. Hannibal dokonuje rzezi rzymskich wojsk (2023), https://historia.dorzeczy.pl/starozytnosc/467010/bitwapod-kannami-hannibal-i-rzez-rzymskich-wojsk.html (dostęp: 13.01.2025).pl
dc.referencesCaspar David Friedrich – Wanderer above the Sea of Fog.jpeg (b.r.), https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=127245432 (dostęp: 4.01.2025).pl
dc.referencesDecathlon (b.r.), Zawrat – szlak i przygotowanie. Jak pokonać szlak na Zawrat?, https://www.decathlon.pl/c/disc/zawrat-szlak-iprzygotowanie-jak-pokonac-szlak-na-zawrat_77a7bc3f-1683-4476-ae3a-c90f4fdd01e6 (dostęp: 5.01.2025).pl
dc.referencesFull List of Mount Everest Climbers(2025), https://haexpeditions.com/advice/list-of-mount-everest-climbers/ (dostęp: 2.05.2026).pl
dc.referencesInstagram (2026a), tatromaniak.pl, https://www.instagram.com/reel/DXRyBYyIE4_/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA== (dostęp: 2.05.2026).pl
dc.referencesInstagram (2026b), tatry_oficial, https://www.instagram.com/reel/DYZ8_rooycs/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA== (dostęp: 20.05.2026).pl
dc.referencesJak się ubrać w góry – trekking (b.r.), https://attiq.net/blog/post/jak-sie-ubrac-w-gory-trekking.html (dostęp: 23.02.2025).pl
dc.referencesOlkuśnik Ewa (b.r.), Mroczna tajemnica Czerwonych Wierchów. Zaginięcie studentki Aldony Szystowskiej, https://www.historiaposzukaj.pl/wiedza,wydarzenia,1674,zaginiecie_aldony_szystowskiej.html (dostęp: 23.02.2025).pl
dc.referencesÖtzi’s clothing (b.r.), https://www.iceman.it/en/clothing/ (dostęp: 29.12.2024).pl
dc.referencesPolona (b.r.), https://polona.pl (dostęp: 2024–2025).pl
dc.referencesSypią się mandaty w Tatrach. Sprawdź, czego absolutnie nie wolno robić (2022), https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C1416247%2Csypia-sie-mandaty-w-tatrach-sprawdz-czego-absolutnie-nie-wolno-robic.html (dostęp: 14.01.2025).pl
dc.referencesTatrzański Park Narodowy (b.r.), Turystyka piesza, https://tpn.gov.pl/turystyka-piesza#Zasady%20korzystania%20z%20Parku (dostęp: 14.01.2025).pl
dc.referencesWalery Eljasz-Radzikowski – Przy Morskim Oku.jpg (b.r.), https://pl.wikipedia.org/wiki/Przy_Morskim_Oku_(obraz_Walerego_Eljasza-Radzikowskiego)#/media/Plik:Walery_Eljasz-Radzikowski_-_Przy_Morskim_Oku.jpg (dostęp: 13.02.2025).pl
dc.referencesYouTube (2023), Record number of climbers attempt to reach summit of Mount Everest, https://www.youtube.com/watch?v=w_YCNZCuC6s (dostęp: 14.01.2025).pl
dc.referencesz-ne.pl (b.r.), Bezpieczeństwo, porady, https://z-ne.pl/s,menu,1865,bezpieczenstwo,_porady.html (dostęp: 5.01.2025).pl
dc.contributor.authorEmailurszula.jarecka@ifispan.edu.pl
dc.identifier.doi10.18778/1733-8069.22.3.04
dc.relation.volume22


Pliki tej pozycji

Thumbnail

Pozycja umieszczona jest w następujących kolekcjach

Pokaż uproszczony rekord

https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Poza zaznaczonymi wyjątkami, licencja tej pozycji opisana jest jako https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0