Rola instytucji publicznych w integracji imigrantów z Ukrainy: przypadek województw łódzkiego i śląskiego

Abstract

For several years, Poland has been an area of intensified immigration—initially labor-related, and, following Russia’s aggression against Ukraine in February 2022, also forced migration. Increased immigration is also observed in the Lodz and Silesian voivodeships, which have for years struggled with depopulation. One way of addressing this demographic challenge is the attempt to retain immigrants who arrive in these regions. The aim of this article is to analyze the role of public institutions in the processes of economic integration (into the labor market) and social integration of immigrants from Ukraine, and thus in encouraging them to settle permanently. To this end, the study examines the actions taken by local governments in the Lodz and Silesian voivodeships to support the integration of foreigners, both before and after the intensification of Russia’s military operations against Ukraine. The empirical material consists of in-depth and group interviews with immigrants and experts representing public institutions, non-governmental organizations, and academic circles. The findings are compared with an analysis of statistical data and documents provided by public institutions. The study reveals significant differences in undertaken measures depending on the voivodeship, available resources, and the level of coordination between public institutions.

Polska od kilku lat jest obszarem wzmożonej imigracji, początkowo zarobkowej, a po agresji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r. także przymusowej. Nasilona imigracja obserwowana jest też w województwach łódzkim i śląskim, które jednocześnie od lat borykają się z problemem wyludniania. Jednym ze sposobów radzenia sobie z depopulacją jest próba zatrzymania przybyłych do tych regionów imigrantów. Celem artykułu jest analiza roli instytucji publicznych w procesie integracji ekonomicznej (włączania w rynek pracy) i społecznej imigrantów z Ukrainy, a zatem również zatrzymania ich na stałe. W tym celu badaniu poddano działania władz samorządowych w województwach łódzkim i śląskim na rzecz integracji cudzoziemców zarówno przed intensyfikacją działań wojennych Rosji przeciwko Ukrainie, jak i po niej. Źródło danych empirycznych stanowią wywiady pogłębione i grupowe z imigrantami i ekspertami reprezentującymi instytucje publiczne, organizacje pozarządowe czy środowiska akademickie. Wyniki badań zestawiono z analizą danych statystycznych i dokumentów udostępnionych przez instytucje publiczne. Analiza wykazała istotne różnice w zakresie podejmowanych działań w zależności od województwa, dostępnych zasobów oraz poziomu koordynacji między instytucjami publicznymi.