Poetyka opowiadań Gustawa Herlinga-Grudzińskiego

Abstract

Przedmiotem rozprawy jest poetyka opowiadań Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. Autor poddaje analizie całość dorobku pisarza: utwory powstałe na przestrzeni ponad czterech dziesięcioleci, od opublikowanego w 1956 roku „Księcia Niezłomnego” po wydrukowaną w roku 1998 „Zieloną Kopułę”. Rozprawa składa się z trzech części. W pierwszej z nich zakreślono przedmiot pracy (poddawany analizie obszar twórczości Herlinga), dokonano w jego zakresie wstępnych rozpoznań oraz sformułowano niektóre założenia badawcze. W części drugiej podjęto zasadnicze kwestie metodologiczne, zdefiniowano „opowiadanie” oraz wskazano najistotniejsze gatunki współkonstytuujące uprawianą przez Herlinga formę — reportaż, esej i przypowieść — wyodrębniono kategorie porządkująco-interpretacyjne: autentyzm, dyskursywność i paraboliczność, służące wskazaniu najważniejszych cech konstrukcyjnych utworów. W części trzeciej, na którą składają się interpretacje „Drugiego Przyjścia”, „Gasnącego Antychrysta”, „Gorącego oddechu pustyni” i „Błogosławionej, świętej” — zaproponowano bliższe przyjrzenie się ważniejszym z wątków problemowych podejmowanych w opowiadaniach. Rozprawa, skupiona zasadniczo na zagadnieniu konstrukcji opowiadań, podejmuje również kwestię „przystawalności” zastosowanej techniki pisarskiej do realizowanej w utworach szeroko pojętej problematyki światopoglądowej.