Historyczno-porównawcza analiza terminologii zbożowej w językach indoeuropejskich

Abstract

W niniejszej dysertacji autor postawił sobie za cel kompleksowe opracowanie indoeuropejskiej terminologii rolniczej, a ściślej tej warstwy leksykalnej, która dotyczy zbóż uprawnych takich jak pszenica (Triticum L.), jęczmień (Hordeum L.), owies (Avena L.), proso (Panicum L.) oraz żyto (Secale L.). Pominięte zostały nazwy innych zbóż (np. ryżu i kukurydzy), ponieważ nie były one znane ludności indoeuropejskiej w jej praojczyźnie. Praca nie ogranicza się do podania stosownego materiału leksykalnego, ale stara się podać przegląd dotychczasowych etymologii oraz ewentualnych paralel leksykalnych wziętych z języków pozaindoeuropejskich, zwłaszcza zaś tych, które należą do kręgu nostratycznego. Fytonima zbożowe mają bowiem nie tylko walor jednostki leksykalnej prajęzyka indoeuropejskiego, ale również stanowią niezaprzeczalne świadectwo początków ludzkiej cywilizacji, pradawnego związku człowieka z przyrodą, kontaktów różnych rozwiniętych kultur rolniczych, a także zmian kulturowych i ekologicznych w otoczeniu człowieka. W życiu ludności praindoeuropejskiej rolnictwo odgrywało ważną, a nawet dominującą rolę. Według opinii historyków kultury materialnej, archeologów, etnografów, a także według najwcześniejszych przekazów pisanych kultura rolnicza poszczególnych ludów indoeuropejskich znajdowała się na stosunkowo wysokim poziomie.