Uzbrojenie średniowieczne na Pomorzu Wschodnim do okresu Krzyżackiego

Abstract

Celem niniejszej rozprawy jest próba odtworzenia stanu i wyglądu uzbrojenia używanego na terenie Pomorza Wschodniego od X do początków XIV wieku w oparciu o dostępne źródła. Zadanie takie wymaga w pierwszej kolejności, przeprowadzenia oceny tych źródeł pod kątem ich przydatności do realizacji podjętych celów. W pracy autorka stara się omówić wszystkie rodzaje uzbrojenia potwierdzone źródłowo na terenie Pomorza w interesującym ją okresie. Uwzględnia więc zarówno broń zaczepną jak i ochronną, a także elementy rzędu końskiego i oporządzenia jeździeckiego. Z możliwych do uwzględnienia kategorii źródeł, na czoło wysuwają się źródła archeologiczne. Są to źródła wiarygodne, a ich chronologia i kontekst kulturowy pozwalają na traktowanie ich jako źródła bezpośrednie. Można więc wykorzystać tę kategorię źródeł jako podstawę rekonstrukcji obrazu uzbrojenia. Jedyną słabą stroną tej kategorii jest szczupłość bazy źródłowej, jednak jej znaczna rozmaitość pod pewnymi względami szczupłość tę wynagradza. Bardziej skomplikowanym jest problem wykorzystania innych kategorii źródeł - ikonograficznych i pisanych. W przypadku ikonografii autorka ma do czynienia z grupą źródeł mających długą tradycję wykorzystywania ich do rekonstrukcji stroju oraz uzbrojenia. Z interesującego terenu ilość źródeł ikonograficznych jest niestety bardzo szczupła. Ogranicza się ona do kilkunastu pieczęci książęcych. Brakuje także wyraźnie źródeł pisanych. Mimo, iż na okres zainteresowania przypada znaczna ilość konfliktów zbrojnych, o których mówią źródła, Wzmianki te nie mają charakteru bezpośredniego i nie mogą stanowić podstawy do przeprowadzenia analizy bronioznawczej.