Zum Spannungsfeld zwischen der Rechts- und Gemeinsprache. Unter dem Aspekt der Semantik und Kollokation

Abstract

Celem rozprawy jest opisanie na wybranych przykładach z zebranego korpusu języka prawniczego i języka potocznego ich podobieństw i różnic na poziomie semantycznym, a tym samym ujawnienie potencjału zakłóceń wynikających z takich różnic w znaczeniu. Przedmiotem badań jest przede wszystkim słownictwo niemieckiego kodeksu postępowania cywilnego, ale w razie potrzeby również innych kodeksów prawnych — z zaznaczeniem różnic między językiem prawniczym a językiem potocznym. Ograniczenie przedmiotu badań wynika z faktu, że analiza wszystkich obowiązujących kodeksów prawnych byłaby możliwa jedynie w ramach zbiorowego projektu badawczego. Celem rozprawy jest zlokalizowanie słownictwa prawniczego kodeksów jako wspólnego dobra języka niemieckiego w słowniku Duden Universalwörterbuch. Główne kwestie badawcze to: określenie kwalifikacji stylistycznej badanego słownictwa; rodzaj badanego słownictwa; związek między językiem potocznym a językiem prawniczym; kolokacje. Badaniem objęto materiał wybrany z kodeksu postępowania cywilnego, zawierający słowa charakterystyczne przede wszystkim dla tego tekstu prawnego. Inną grupę stanowią słowa należące do słownika języka prawniczego, a jeszcze inną – słowa, które co prawda występują w tym tekście prawnym, ale są charakterystyczne dla tekstów prawnych w ogóle, a jednocześnie są używane w języku potocznym i mają takie samo znaczenie w obu rejestrach językowych.