Wietnamski nacjonalizm. Stare hasła, nowe żądania

Abstract

Vietnamese nationalism emerged from the struggle for national liberation. This is closely linked to the mythologisation of its leader, Ho Chi Minh, who became a key figure in Vietnamese nationalism, symbolising the country’s national unity and independence. The maturation of Asian nationalisms during the colonial period and the unification around strong leadership are common traits in many Asian states. However, a distinctive feature of Vietnamese nationalism is its anti-Chinese sentiment. Despite Vietnam’s historical adaptation of Chinese models beneficial for its development and survival, it has always emphasised independence in the process of absorption. This stance can be described as adaptive autonomy combined with a significant degree of pragmatism. Pragmatism and the ability to capitalise on historical moments have both facilitated the achievement of national goals and continue to legitimise the ruling authorities.This article also explores modern nationalism, shaped by social media, which fosters new and often radical attitudes among the Vietnamese. This forces the authorities to manage anti-Chinese sentiment so as to prevent it from spiralling out of control. Furthermore, in the context of increasing regional rivalry in Asia, Vietnamese nationalism is being utilised in foreign policy to strengthen the country’s position in relations with China, particularly regarding disputed areas in the South China Sea.

Wietnamski nacjonalizm wyłonił się z walki o wyzwolenie narodowe. Jest on ściśle związany z mitologizacją jego przywódcy, Hồ Chí Minha, który stał się kluczową postacią wietnamskiego nacjonalizmu, symbolizując jedność narodową i niepodległość kraju. Do wspólnych cech wielu państw azjatyckich należą dojrzewanie nacjonalizmów w okresie kolonialnym oraz jednoczenie się wokół silnego przywództwa. Wyróżniającą cechą nacjonalizmu wietnamskiego jest jednak jego antychiński charakter. Mimo że Wietnam w swojej historii przyswajał chińskie wzorce, które okazały się korzystne dla jego rozwoju i przetrwania, zawsze podkreślał niezależność w procesie ich adaptacji. Postawę tę można określić jako adaptacyjną autonomię połączoną ze znacznym stopniem pragmatyzmu. Pragmatyzm oraz umiejętność wykorzystania przełomowych momentów historycznych ułatwiły realizację celów narodowych i nadal legitymizują władzę.Artykuł omawia również współczesny nacjonalizm, kształtowany przez media społecznościowe, które sprzyjają powstawaniu nowych, często radykalnych postaw wśród Wietnamczyków. Zmusza to władze do kontrolowania nastrojów antychińskich, aby zapobiec ich wymknięciu się spod kontroli. Ponadto, w kontekście rosnącej rywalizacji regionalnej w Azji, wietnamski nacjonalizm wykorzystywany jest w polityce zagranicznej do wzmacniania pozycji kraju w relacjach z Chinami, szczególnie w odniesieniu do spornych obszarów na Morzu Południowochińskim.