Game Theory and Institutional Economics in Action: A Comparative Study with Focus on Ukraine

Abstract

This article explores the role of institutional dynamics in transition economies, with a particular focus on Ukraine’s economic transformation. As Ukraine shifts from a centrally-planned to a market-based economy, it faces significant challenges stemming from entrenched oligarchic control, corruption, and dysfunctional institutional frameworks. The study aims to investigate how institutional interactions, transaction costs, and historical legacies shape Ukraine’s economic stability and governance structures. By integrating institutional economics, game theory, and econophysics, the article examines the underlying forces that influence Ukraine’s economic landscape. It also compares Ukraine’s experience with those of Poland, Russia, and the United Kingdom to provide insights into the potential for reform.The research employs an interdisciplinary methodology, utilising institutional economics and transaction cost theory, game theory, and econophysics to model the interactions of economic actors within a volatile environment. The methodological toolkit includes stock portfolio optimisation to study stock market mechanisms; Axelrod tournaments to explore the interactions of political and market institutions; and the examination of basic and vibrational forces to illustrate the evolving nature of transaction costs at the enterprise level. Conversely, the paper emphasises the critical role of robust institutional mechanisms – including business operations, local self-governance, judicial systems, law enforcement, and electoral processes – alongside well-functioning market economy frameworks that place a human at the centre of the institutional pyramid, in fostering economic stability and growth.The findings offer valuable insights into the complexities of Ukraine’s transition, providing practical guidance for policymakers and contributing to the broader academic discourse on institutional dynamics in transition economies.

W artykule przeprowadzono analizę roli dynamiki instytucjonalnej w gospodarkach przechodzących transformację, ze szczególnym uwzględnieniem przemian gospodarczych Ukrainy. W miarę, jak kraj ten przechodzi od systemu centralnie planowanego do gospodarki rynkowej, mierzy się z poważnymi wyzwaniami wynikającymi z utrwalonej władzy oligarchów, korupcji oraz dysfunkcyjnych ram instytucjonalnych. Celem badania jest zrozumienie, w jaki sposób interakcje instytucjonalne, koszty transakcyjne oraz dziedzictwo historyczne kształtują stabilność gospodarki Ukrainy i jej struktury zarządzania. Łącząc ekonomię instytucjonalną, teorię gier i ekonofizykę, artykuł przygląda się siłom wpływającym na ukraiński krajobraz gospodarczy. Porównuje również doświadczenia Ukrainy z doświadczeniami Polski, Rosji i Wielkiej Brytanii, aby lepiej uchwycić perspektywy reform.Badanie wykorzystuje interdyscyplinarne podejście metodologiczne, w tym ekonomię instytucjonalną i teorię kosztów transakcyjnych, teorię gier oraz ekonofizykę do modelowania zachowań aktorów gospodarczych w warunkach zmienności. W zestawie metodologicznych narzędzi znajdują się m.in. optymalizacja portfela akcji do analizy mechanizmów rynku kapitałowego, turnieje Axelroda do badania interakcji między instytucjami politycznymi i rynkowymi, a także analiza sił podstawowych i wibracyjnych w celu ukazania ewolucji kosztów transakcyjnych na poziomie przedsiębiorstw. Jednocześnie artykuł podkreśla kluczową rolę solidnych mechanizmów instytucjonalnych – obejmujących działalność gospodarczą, samorząd lokalny, system sądowniczy, organy ścigania i procesy wyborcze – oraz sprawnie funkcjonujących ram gospodarki rynkowej, które stawiają człowieka w centrum instytucjonalnej struktury, w budowaniu stabilności i wzrostu gospodarczego.Wyniki badania dostarczają cennych spostrzeżeń dotyczących złożoności transformacji Ukrainy, oferując praktyczne wskazówki dla decydentów oraz wzbogacając szerszą dyskusję akademicką na temat dynamiki instytucjonalnej w gospodarkach w okresie przejściowym.