Polskie formuły dedykacyjne z lat 1113/1116-1795. Analiza komunikacyjna, językowa i edytorska

Abstract

Tradycja ofiarowywania wytworów własnej twórczości literackiej osobom w jakiś sposób autorowi bliskim, sięga starożytności. Już wtedy wykształcił się zwyczaj poprzedzania tekstów głównych listami dedykacyjnymi, wskazującymi na istnienie szczególnego odbiorcy dzieła, nadrzędnego względem anonimowego czytelnika zbiorowego. Przełomowy charakter w historii dedykacji miało wynalezienie druku, który pozwolił na wielokrotne powielanie tekstu, walnie przyczyniając się do wzrostu znaczenia książki w procesie komunikacji międzyludzkiej. Dysertacja stanowi analizę formuł poprzedzających albo listy dedykacyjne, albo bezpośrednio utwory. W większości rozdziałów autor abstrahuje od listu, jako formy gatunkowo różnej od owej krótkiej formuły. Mimo to w pewnych partiach pracy - tam, gdzie opisuje edytorską stronę dedykacji - odwołuje się do nich jako do źródła słownictwa związanego z drukowaniem. Podstawę badań stanowi 619 jednostek materiałowych, pochodzących z tekstów powstałych w Polsce do 1793 roku. Data ta zamyka okres istnienia I Rzeczypospolitej i jest bliska schyłkowi doby średniopolskiej w języku polskim.