http://hdl.handle.net/11089/47808 Sun, 05 Apr 2026 15:11:29 GMT 2026-04-05T15:11:29Z http://hdl.handle.net/11089/47812 The Application of Artificial Intelligence Models in Commercial Banks − Opportunities and Threats Chwila, Adam One of the main sectors that makes heavy use of the development of advanced computational methods is the banking sector. The goals of our research are as follows: 1) to compare scientific and regulatory approaches to defining artificial intelligence (AI) and machine learning (ML), 2) to propose AI and ML definitions for regulatory purposes that allow us to clearly state if a given method is AI/ML or not, 3) to compare the complex quantitative methods applied in banking in terms of complexity and interpretability in order to provide a clear classification of methods to the interested parties (practitioners and management), 4) to propose a possible approach towards the further development of quantitative methods in the areas of required strict interpretability. Our literature review focuses on the definitions of AI/ML applied by scientists and regulators, as well as the proposals of application of complex quantitative solutions in different banking domains. We propose practical definitions of AI and ML based on the current state of the art and requirements of clarity in the banking industry (a very limited risk appetite regarding regulations non‑compliance) and compare quantitative methods applied in different banking domains. For regulatory purposes, we propose general and inclusive definitions of AI and ML which allow for a clear classification of specific methods. In the case of strict requirements towards the interpretability of applied methods, we propose a gradual and controlled increase in the complexity of existing solutions. Therefore, we propose the differentiation of quantitative methods in terms of interpretability and complexity. We also think that the definitions of AI/ML in further regulations should make it possible to clearly say whether particular approaches are AI/ML. Our research is directed to policymakers, practitioners, and executives related to the banking sector.; Jednym z głównych sektorów, które w dużym stopniu wykorzystują rozwój zaawansowanych metod obliczeniowych, jest sektor bankowy. Cele badań przedstawionych w artykule to: 1) porównanie naukowego i regulacyjnego podejścia do definiowania sztucznej inteligencji (AI) i uczenia maszynowego (ML); 2) zaproponowanie definicji AI i ML na potrzeby regulacyjne, które pozwolą jednoznacznie stwierdzić, czy dana metoda jest AI/ML, czy nie; 3) porównanie złożonych metod ilościowych stosowanych w bankowości pod względem złożoności i interpretowalności w celu jasnej klasyfikacji metod dla zainteresowanych stron (praktyków i kadry zarządzającej); 4) zaproponowanie możliwego podejścia do dalszego rozwoju metod ilościowych w obszarach o wymaganej ścisłej interpretowalności. Przegląd literatury koncentruje się na definicjach AI/ML stosowanych przez naukowców i regulatorów oraz propozycjach zastosowania złożonych rozwiązań ilościowych w różnych domenach bankowości. Badania skupione są na proponowaniu praktycznych definicji AI i ML na podstawie aktualnego stanu wiedzy i wymogów przejrzystości w branży bankowej (bardzo ograniczony apetyt na ryzyko, dotyczący niezgodności z regulacjami) oraz na porównaniu metod ilościowych stosowanych w różnych domenach bankowości wraz z ich oceną. Autor proponuje ogólne i inkluzywne definicje AI i ML na potrzeby regulacyjne, które pozwalają jednoznacznie sklasyfikować konkretne metody. W przypadku zaostrzonych wymagań dotyczących interpretowalności stosowanych metod proponuje stopniowe i kontrolowane zwiększanie złożoności istniejących rozwiązań. Z tego powodu przedstawia ocenę metod ilościowych pod względem interpretowalności i złożoności. Autor uważa również, że definicje AI/ML w dalszych regulacjach powinny umożliwiać jednoznaczne zaklasyfikowanie konkretnych podejść jako AI/ML. Badania skierowane są do twórców regulacji, praktyków i kadry zarządzającej związanej z sektorem bankowym. Wed, 14 Jun 2023 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/47812 2023-06-14T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/47811 Sieci adekwatności emerytalnej w Europie Jajko-Siwek, Alicja Europe’s population is ageing. This is associated with increasing challenges for pension systems and the need to search for solutions that will allow countries to generate adequate pension benefits. The aim of the article is to present a complex network typology of adequate pension benefits in European countries. Social networks have been used as a research method. The study has taken into account the network typology resulting from pension factors such as seniority, the retirement age, the number of children, and the duration of education, separately for women and men. The correlation between networks has also been checked. The most unusual network is for the number of children among retired people. The networks for seniority and for the retirement age are the most similar to each other among all the factors examined. The obtained results show that pension systems constructed in the same way have similar patterns of the level of pension factors. Gender does not appear to differentiate connection patterns for the examined variables.; Proces starzenia się ludności Europy stanowi wyzwanie dla systemów emerytalnych. Oznacza to konieczność poszukiwania rozwiązań, które pozwolą poszczególnym krajom generować adekwatne świadczenia emerytalne. Celem artykułu jest przedstawienie typologii sieci adekwatnych świadczeń emerytalnych w krajach europejskich. Jako metodę badania zastosowano sieci społecznościowe. W analizie uwzględniono typologię sieci wynikającą z czynników emerytalnych, takich jak: staż pracy, wiek emerytalny, płeć, liczba dzieci oraz czas nauki. Sprawdzono również korelację między sieciami. Najbardziej nietypową sieć uzyskano dla liczby dzieci. Spośród wszystkich badanych czynników najbardziej zbliżone są do siebie sieci uzyskane dla stażu pracy i wieku emerytalnego. Otrzymane wyniki wskazują, że systemy emerytalne, które są zbudowane w ten sam sposób, charakteryzują się także podobnymi wzorcami poziomu czynników emerytalnych. Wzorce powiązań dla badanych zmiennych nie są zróżnicowane ze względu na płeć. Fri, 05 May 2023 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/47811 2023-05-05T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/47810 Wykorzystanie analizy taksonomicznej w ocenie integracji imigrantów w Unii Europejskiej Cymbranowicz, Katarzyna Beata In recent years, as a result of numerous crises, including mainly the so‑called refugee and migration crisis in 2015–2016 and the crisis on the Polish-Belarusian and Polish-Ukrainian borders in 2021–2022, the scale and structure of migration processes in Europe, including in the Member States of the European Union, has changed significantly. It is worth emphasizing that from the very beginning this process attracted the attention of the media, which made the issues of migration, including the issues of integration and integration policy towards immigrants, the subject of discussions and disputes at various spaces. Given the above the article discusses the problem of the integration of immigrants residing in the territory of the Member States of the European Union. This phenomenon is subject to a taxonomic analysis, in which the subjective scope is limited to the Member States of the European Union and the time scope is limited to the last decade (2011–2021). The aim of the article is to answer the question to what extent the immigrant integration policy is integrative, ie. ‘open’. In order to achieve such research goal the results of research conducted by the European Commission in cooperation with Eurostat and the Migration Policy Group were used, and it was possible to carry out comparable statistical analyzes. The obtained results reflected the spatial approach to the similarity of the Member States of the European Union in terms of their ‘openness’ to immigrants in the last 10 years and the changes that took place during that time as a result of crisis situations caused by uncontrolled migratory movements to Europe.; W ciągu ostatnich lat w wyniku licznych kryzysów, w tym przede wszystkim tzw. kryzysu uchodźczego i migracyjnego lat 2015–2016 oraz kryzysu na granicy polsko‑białoruskiej i polsko‑ukraińskiej w latach 2021–2022, w istotny sposób zmieniła się skala i struktura procesów migracyjnych w Europie, w tym w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Warto podkreślić, że proces ten od samego początku skupiał uwagę mediów, co sprawiło, że kwestie migracji, w tym również kwestie integracji i polityki integracyjnej wobec imigrantów, stały się tematem dyskusji i sporów w różnych środowiskach. Wobec powyższego w artykule podjęto problem integracji imigrantów przebywających na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej. Zjawisko to zostało poddane analizie taksonomicznej, której zakres podmiotowy ogranicza się do państw członkowskich Unii Europejskiej, a zakres czasowy do ostatniej dekady (2011–2021). Celem badawczym artykułu jest odpowiedź na pytanie, w jakim stopniu polityka wobec imigrantów jest integracyjna, czyli „otwarta”. Aby zrealizować tak postawiony cel badawczy, posiłkowano się wynikami badań prowadzonych przez Komisję Europejską we współpracy z Eurostatem oraz Migration Policy Group i przeprowadzono porównywalne analizy statystyczne. Uzyskane wyniki odzwierciedliły przestrzenne ujęcie podobieństwa państw członkowskich Unii Europejskiej pod względem ich „otwartości” wobec imigrantów w ostatnim dziesięcioleciu oraz zmiany, jakie nastąpiły w tym czasie pod wpływem sytuacji kryzysowych wywołanych niekontrolowanymi ruchami migracyjnymi do Europy. Fri, 05 May 2023 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/47810 2023-05-05T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/47809 Notes on the Efficiency of Spring Balance Weighing Designs with Correlated Errors for An Even Number of Objects Graczyk, Małgorzata; Ceranka, Bronisław In this paper, some issues regarding the efficiency of spring balance weighing designs for a selected class are presented. We give some conditions determining the relations between the parameters of such designs and construction examples.; W artykule przeanalizowano problematykę związaną z efektywnością wybranych klas sprężynowych układów wagowych, przy założeniu, że błędy pomiarów są skorelowane. Podano zależności pomiędzy parametrami tych układów. Thu, 23 Feb 2023 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/47809 2023-02-23T00:00:00Z