http://hdl.handle.net/11089/32080 Fri, 10 Apr 2026 21:58:18 GMT 2026-04-10T21:58:18Z https://dspace.uni.lodz.pl:443/xmlui/bitstream/id/d97d4b01-7e26-4a60-88ca-9aa148b5f2d4/ http://hdl.handle.net/11089/32080 http://hdl.handle.net/11089/34497 The medical sociology and the sport sociology in Poland – the dissimilar twins Stempień, Jakub Ryszard The article concerns the medical sociology of and the sport sociology in Poland. Despite some similarities (cooperation with institutional fields outside the humanities, partial sharing of the subject of interest and dealing with various dysfunctions in this area, the applicative nature of their research and analysis, emergence at a similar time), an important difference can be noticed in the academic functioning of both sub-disciplines, including their attractiveness for subsequent generations of sociology students. The purpose of the article is to identify the reasons for this situation. The global conditions analysed by the author include greater interest of the classic authors of sociology in the discussion of medicine rather than sport, the depreciation of sport as a subject of sociological reflection, as well as a different level of prestige of the disciplines with which the specific sociologies cooperate. Among the national determinants of the relatively weaker academic establishment of the sport sociology is the fact that – in contrast to the medical sociology – it developed in a certain isolation from the general sociological milieu, and did not manage to avoid ideological entanglements.; Artykuł dotyczy socjologii medycyny i socjologii sportu w Polsce. Pomimo pewnych podobieństw (kooperacja z naukami niehumanistycznymi, częściowe podzielanie przedmiotu zainteresowań i liczne dysfunkcje w jego domenie, aplikacyjny charakter prowadzonych badań i analiz, powstanie w podobnym czasie) odnotować można ważną różnicę w zakresie akademickiego funkcjonowania obu subdyscyplin, w tym w zakresie ich atrakcyjności dla kolejnych pokoleń adeptów socjologii. Celem artykułu jest wskazanie przyczyn takiego stanu rzeczy. Omawiane są uwarunkowania globalne (większe zainteresowanie klasyków socjologii rozważaniami dedykowanymi medycynie niż sportowi, deprecjonowanie sportu jako przedmiotu socjologicznych rozważań, a także na różny prestiż dyscyplin z jakimi kooperują omawiane socjologie szczegółowe). W gronie krajowych uwarunkowań relatywnie słabszego akademickiego zakorzenienia socjologii sportu wskazać można to, że – w przeciwieństwie do socjologii medycyny – rozwijała się ona w pewnej izolacji od ogółu środowiska socjologicznego, nie stroniąc przy tym od ideologicznych zaangażowań. Mon, 30 Mar 2020 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/34497 2020-03-30T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/34498 Kontrdyskursy anarchistyczne. Przyczynek do analizy miejskiej sfery kontrpublicznej Pluciński, Przemysław The basic categories of the article are the concepts of counter-public sphere and counterpublics. The article has theoretical-empirical character. It offers the analysis in terms of conceptual history as well as the investigation on “anarchist urban movements” with particular emphasis put on specific types of discursive and self-organization practices necessary for the construction and reproduction of anarchist counterpublics. The counter-discourses present in selected anarchist press publications, with particular emphasis on “Przegląd Anarchistyczny” [“Anarchist Review”], were subjected to a detailed study.; Centralnymi kategoriami artykułu są pojęcia sfery kontrpublicznej oraz kontrpubliczności. Artykuł ma charakter teoretyczno-empiryczny. Jego celem jest, z jednej strony, analiza historyczna i pojęciowa kategorii sfery kontrpublicznej, z drugiej zaś analiza użyteczności centralnego pojęcia dla analizy „anarchistycznych ruchów miejskich” oraz wskazanie na określone typy praktyk: dyskursywnych i samoorganizacji, niezbędnych dla konstruowania i reprodukcji sfery kontrpublicznej. Przedmiotem analizy są tu kontrdyskursy obecne na łamach wybranych publikacji anarchistycznych, ze szczególnym uwzględnieniem „Przeglądu Anarchistycznego”. Mon, 30 Mar 2020 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/34498 2020-03-30T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/34495 Gender incongruence in transgender persons: analysis of the authors’ own research Sobańska, Aleksandra; Smyczek, Kamila This article presents an analysis of a fragment of a larger study on transgender individuals. In this study, the authors focused exclusively on the experience of gender incongruence; the conflict between gender identity and the gender conferred at birth. In order to clearly explain the scope of this study, the first part of the article presents transgender theories, and those related to identity and gender identity. The second part of the article presents strategies for combatting gender incongruence. These are developed on the basis of the collected empirical material, and through consideration of evidence concerning whether gender incongruence had a significant impact on the formation of the personal and social identity of transgender individuals. The research was based on a qualitative approach, with the main technique employed being a free-form interview. The research was performed throughout the whole of Poland.; W artykule zaprezentowane zostały wyniki analizy fragmentu większych badań nad transpłciowością, obejmujących dzieciństwo transpłciowego dziecka, ujawnienie swojej właściwej tożsamości płciowej rodzinie i bliskim, otrzymane wsparcie lub jego brak, przebieg terapii hormonalnej, zabiegów chirurgicznych, procesu sądowego etc. W niniejszym artykule autorki koncentrują się wyłącznie na prezentacji wyników analizy dotyczącej doświadczenia niezgodności płci – konfliktu między tożsamością płciową a płcią przypisaną przy urodzeniu, a zatem przedmiotem analizy uczyniły opinie, wypowiedzi osób transpłciowych doświadczających niezgodności płci. W trosce o czytelność podjętej problematyki w pierwszej części przedstawione zostały stanowiska teoretyczne związane z transpłciowością, tożsamością oraz tożsamością płciową. W drugiej zaś zaprezentowane zostały strategie radzenia sobie z niezgodnością płciową, opracowane przez badaczki na podstawie zgromadzonego materiału empirycznego. Autorki w prezentacji wyników analizy uwzględniły odpowiedzi na pytania, czy niezgodność płciowa miała znaczący wpływ na kształtowanie się tożsamości osobistej i społecznej osób transpłciowych, uczestniczących w badaniu. Metodologia badania, procedura badawcza oraz analiza osadzone zostały w podejściu jakościowym. Główną techniką był wywiad swobodny ukierunkowany. Teren badań obejmował całą Polskę – w badaniu uczestniczyło 16 osób. Mon, 30 Mar 2020 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/34495 2020-03-30T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/34496 Reflections on the situation of nuns in the Roman Catholic Church with illustrative examples from Spanish-language literature Grzyś, Olga In 2018 and 2019, the Vatican newspaper “L’Osservatore Romano” published two ground-breaking articles describing the psychological, physical and sexual abuse of nuns by clergymen of the Roman Catholic Church. The aim of this paper is to present the situation of consecrated women and the relationships between priests and nuns. The text will also attempt to discover possible reasons for the clergymen’s inappropriate behaviour towards nuns. To achieve this goal, the author refers to the status of women in the Catholic religion and examines documents issued by the Church that relate to the life and the functioning of women’s religious communities. The second part of the paper presents fragments of Spanish-language poetry and prose whose authors or heroines are nuns. The selected texts address the problem of the clergy’s discrimination against nuns.; W 2018 i 2019 roku na łamach watykańskiej gazety „L’Osservatore Romano” opublikowano dwa przełomowe artykuły opisujące psychiczne, fizyczne i seksualne wykorzystywanie sióstr zakonnych przez duchownych Kościoła katolickiego. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie sytuacji kobiet konsekrowanych oraz zależności występujących pomiędzy nimi a męskimi przedstawicielami Kościoła. W tekście zostanie podjęta próba odpowiedzi na pytanie o przyczyny występowania przypadków nadużyć kleru względem zakonnic i mniszek. Posłuży ku temu przedstawienie kreowanego przez Kościół obrazu kobiety oraz wydanych przez tę instytucję dokumentów traktujących o życiu i funkcjonowaniu żeńskich wspólnot zakonnych. W drugiej części pracy omówione zostaną wybrane fragmenty z poezji i prozy hiszpańskojęzycznej różnych epok, których autorkami bądź bohaterkami są zakonnice. W tekstach tych porusza się problem dyskryminacji kobiet konsekrowanych przez duchownych. Mon, 30 Mar 2020 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/34496 2020-03-30T00:00:00Z