http://hdl.handle.net/11089/2865 Sat, 18 Apr 2026 14:24:25 GMT 2026-04-18T14:24:25Z https://dspace.uni.lodz.pl:443/xmlui/bitstream/id/ba3c7c50-5a1e-4e3e-afe0-671e26d20bcf/ http://hdl.handle.net/11089/2865 http://hdl.handle.net/11089/2876 Charakterystyka sieci rzecznej małej zlewni położonej w strefie krawędziowej Wyżyny Łódzkiej Bartnik, Adam; Tomaszewski, Edmund The hydrographical network is a phenomenon under constant time and space changes. These ch_anges have seasonal and multi-annual character. The dynamics of this phenomenon needs estimation not only of the network itself but also of the water moving in it. This problem becomes particularly important in the case of the areas located near urban grounds which are under intense anthropopression. It is possible then to conclude of progressive influence of human activities after recognizing of the natural factors forming hydrographical network. The Dzierżązna drainage basin was explored up to the Swoboda closing profile (42,9 km2). It is located in the northern Łódź Upland part and is drained by the Moszczenica river system (fig. l). The southern boundary of the basin is determined by the urban Zgierz suburbs. Exactly this place in Malinka, there are springs of Dzierżązna river. Hydrographical network explorations were carried out basing on the topographic map in the scale 1:25 000. Thus the obtained data were updated and verified in the field in July 1998. Analysis of the river network parameters was carried out in the capacity of a drainage density (Wilgat's and Neumann's method) and a degree of an orderly arrangement (verification of the Horton's theory after the Strahler's classification) - fig. 2, 4, tab. l, 2. The authors also made detailed estimation of each stream: a river long fall, sinuosity and development (fig. 3, tab. l). Estimation also concerns time in which water running the channels reaches the closing profile and concerns the discharge rate as well. Their space layout is represented on the maps - fig. 5, 6. In the final stage of the study the authors tried to evaluate the running water resources basing on the resources momentum measure. Thanks to using the mentioned above procedure it was possible to take account the dynamics of the resource processes, because physical unit of the presented measure is (m^4 x S^-l) They also estimated degree of concentration of the resources in the river system (fig. 7, 8).; Artykuł zawiera charakterystykę sieci hydrograficznej zlewni Dzierżąznej - po wodowskaz w Swobodzie. Ocenie poddano parametry sieci, czas dobiegu wody korytami do profilu zamykającego, jak również wielkości przepływów. Określono także zasoby wód płynących i ich koncentrację na podstawie miary pędu zasobów. Sat, 01 Jan 2000 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/2876 2000-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/2875 Struktura użytkowania ziemi w dorzeczu Dzierżąznej - charakterystyka i aspekty hydrologiczne zagospodarowania zlewni Krysiak, Stanisław The Dzierżązna and Ciosenka (Dzierżązna's tributary) drainage basins are characterised by significant variety of land use forms. The southern part of the basin has large proportion of build-up areas, with single-family and single-storey housing prevailing on the outskirts o[ Zgierz. The morphologically diversified Smardzew level is dominated by forest. North of the forest, where more fertile brown soils spread, agricultural land dominates. The middle part of the study area, between Lućmierz and Emilia and Kolonia Jeżewo, with large proportions of aeolian and glaciof1uvial sand, is covered by [orest and agricultural land. Recreational use o[ the forest, with many allotment gardens, is typical [or this area. Also extensive wastelands found here confirm little productivity potential of the sandy soils. The northern part of the basin has a mixed arable-meadow-forest land use, resulting from large diversity of edaphic and moisture conditions. The map of forms and directions of land use at a scale of 1:10 000 based on fieldwork carried out in July 1998 (Fig. l) has enabled to recognise the present state of management o[ the area and processes typical for the suburban area o[ Łódź. The detailed picture o[ land use can serve as a basis for estimation of CN parameter and for evaluation of potential retention of the Dzierżązna drainage basin with the SCS method.; W artykule zamieszczono i opisano mapę form i kierunków użytkowania ziemi w zlewni Dzicrżąznej, wykonaną na podstawie kartowania terenowego przeprowadzonego w lipcu 1998 r. oraz przedstawiono aspekty hydrologicme wynikające z aktualnego zagospodarowania terenu badań. Sat, 01 Jan 2000 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/2875 2000-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/2874 Hydrologiczna i krajobrazowa rola źródeł małej zlewni w zachodniej części strefy krawędziowej Wyżyny Łódzkiej Maksymiuk, Zygmunt; Moniewski, Piotr In this article the authors have represented the introductory research results of the springs located in Dzierżązna drainage basin which touches the Grotniki-LuĆInierz sandr in the western part of the Łódź Upland margin zone. First of all, the location of the springs, their morphology and the output were subjected to an analysis. The springs can be found in the erosional undercuttings located at the dry valley mouths. They possess distinctly developed long shaped, steep scarped, 2-3 m deep spring niches with flat, strongly waterlogged bottoms (fig. 2). The discussion of the research material lets us state that the highest outputs and the low variability occur in the Ciosenka river springs - the left tributary of the Dzierżązna river. The contribution of the spring water in the total Ciosenka river runoff is about 57%. The Dzierżązna river springs are also characterized by the low variability but their output is much smaller (tab. l). Their contribution in the total Dzierżązna river runoff is hardly 20%. Different hydrogeological conditions result in the output differentiation of the described springs. The ground water draining in the spring niches of the nothern direction links to general land slope and to the aquifer horizon stratification. The surveys have revealed at least two-level spring alimentation. The upper aquifer horizon has an unconfined table (water flows towards outflows) and the lower one - confined table (in some springs a distinct pulsation can be observed). Na podstawie przeprowadzonych obserwacji przeanalizowano położenie i morfologię nisz źródłowych, na tle budowy geologicznej zlewni Dzierżąznej. Opierając się na wynikach systematycznych pomiarów, obliczono również podstawowe charakterystyki wydajności źródeł, a także dokonano próby analizy powiązań między poszczególnymi źródłami a studniami, reprezentującymi drenowane przez nie zbiorniki wód podziemnych. Sat, 01 Jan 2000 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/2874 2000-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/2873 Warunki gromadzenia i drenażu oraz kierunki ochrony zasobów podziemnych w strefie podmiejskiej Łodzi na przykładzie zlewni Dzierżąznej Jokiel, Paweł; Moniewski, Piotr This article discusses water conditions of a small drainage basin situated in suburban area of Łódź. The problems have been discussed against the background of the hydrogeological conditions of this area, where ground waters play a very important role not only as the component of nature but also as an important source of water supply for the Łódź urban agglomeration. The figures 1, 2, 4, 5, 6 represent the basic properties of the useful aquifers occuring in the northern part of the Łódź agglomeration including among others thickness, depth and the character of aquifers, permeability, and the degree of exposure of the useful aquifers. Apart from this, a division into hydrogeological units has been presented in it, too. In the active change zone of drainage basin explored by the Łódź University Department of Hydrology and Water Management there are only waters of the Quaternary deposits horizon. The fig. 7 shows a space layout their water - table. At last 2 water horizons in the Quaternary deposits have been identified in the explored area, of the two the lower on is locally under hydrostatic pressure (fig. 8). These horizons are intensively exploited and because of the frequent lack of isolation they are in danger of contamination. The presented article is based on the introductory results of the research carried out on the water cycle and water balance in the drainage basin of the area, where water conditions are subject to changes as the result of antropopression.; W artykule przedstawiono stosunki hydrogeologiczne w małej zlewni położonej w strefie podmiejskiej Łodzi. Omówiono je na tle warunków hydrogeologicznych obszaru podłódzkiego, gdzie wody podziemne odgrywają szczególną rolę nie tylko jako element przyrodniczy, ale są także ważnym źródłem zaopatrzenia w wodę aglomeracji miejskiej Łodzi. zaprezentowano podstawowe właściwości użytkowych poziomów wodonośnych, występujących w północnej części aglomeracji łódzkiej, w tym m. in.: miąższość, głębokość i charakter wodonośców, wodoprzewodność poziomów użytkowych oraz stopień ich zagrożenia. Przedstawiono też podział na jednostki hydrogeologiczne. Szczegółowe rozpoznanie przeprowadzono na obszarze zlewni badawczej Zakładu Hydrologii i Gospodarki Wodnej Uniwersytetu Łódzkiego. Badania dotyczyły nie tylko zagadnień tła hydrogeologicznego obiegu wody na tym terenie, ałe także jego zmian wynikających z przechodzenia zlewni ze stanu agrarnego w fazę wczesnej urbanizacji. Wskazano również na zagrożenia związane z tym procesem - zarówno w aspekcie wielkości zasobów wód podziemnych, jak i ich jakości. Sat, 01 Jan 2000 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/2873 2000-01-01T00:00:00Z