http://hdl.handle.net/11089/1113 Wed, 16 Sep 2026 11:51:57 GMT 2026-09-16T11:51:57Z http://hdl.handle.net/11089/59347 Res publica est res populi: Myśl polityczno-prawna Marka Tulliusza Cycerona Banach, Tomasz Celem pracy jest analiza myśli polityczno-prawnej Cycerona w ujęciu holistycznym, a więc ujęciu uwzględniającym współzależność kluczowych kategorii Cycerońskiej refleksji konstytucyjnej oraz wykazanie, że zależności te mają fundamentalne znaczenia dla zrozumienia refleksji ustrojowej Cycerona. Autor dokonał analizy tych zależności w twórczości Cycerona ze szczególnym uwzględnieniem dialogów polityczno-filozoficznych – De re publica i De legibus. W Cycerońskiej refleksji trudno mówić o podziale na sferę instytucjonalną i moralną, ponieważ polityka i prawo publiczne rzeczypospolitej są sprzężone z moralnością. W konstytucyjnej refleksji Cycerona tylko w warunkach ścisłego związku (jedności) prawa i moralności realizowane może być dobro wspólne. Virtus, dobro wspólne, sprawiedliwość, ustrój, prawo to kategorie, które w refleksji Cycerona są głęboko współzależne. Tylko oparta na tej współzależności organizacja-konstytucja wspólnoty może uczynić tę wspólnotę wolną – wolną od tyrana.; The aim of the work is to analyze Cicero's political and legal thought from a holistic perspective, i.e. an approach that takes into account the interdependence of the key categories of Cicero's constitutional reflection, and to demonstrate that these dependencies are of fundamental importance for understanding Cicero's political reflection. The author analyzed these relationships in Cicero's works, with particular emphasis on the political-philosophical dialogues – De re publica and De legibus. In Cicero's reflection, it is difficult to speak of a division into the institutional and moral spheres, because the politics and public law of the republic are linked to morality. In Cicero's constitutional reflection, only in conditions of close connection (unity) of law and morality can the common good be realized. Virtus, common good, justice, form of government, law are categories that are deeply interdependent in Cicero's reflection. Only the organization-constitution of the community based on this interdependence can make this community free – free from the tyrant. Tue, 12 Dec 2023 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/59347 2023-12-12T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/58874 Kreacja prawa. Prawodawstwo między społeczną użytecznością a rozumną zgodą: Nr 22/2024 Chmieliński, Maciej Autor wychodzi od stosunkowo dobrze rozpoznanego w literaturze zjawiska (m.in. F.A. von Hayek, H. Berman, J. Wróblewski, B. Tamanaha, J. Habermas, L. Wintgens) stopniowego utożsamiania prawodawstwa z legislacyjną kreacją. Ten dominujący sposób myślenia, określany przez Autora mianem „prawnego kreacjonizmu” powoduje zwiększanie się zakresu i ilości prawnej regulacji. Regulacja zaczyna w coraz większym stopniu dotykać różne sfery życia społecznego. Konsekwencją jest inflacja przepisów oraz fragmentaryzacja i niepewność prawa. Autor stawia tezę, że zjawisko to wiąże się z historyczną dominacją konstruktywizmu i utylitaryzmu, dwóch sposobów myślenia o stanowieniu prawa operujących na silnie antydogmatycznym fundamencie modernizacji. Tezy tej dowodzi odwołując się do koncepcji odzwierciedlających jego zdaniem historyczną ewolucję myślenia o prawodawstwie. Ewolucja ta zainicjowana została przez późnośredniowieczny nominalistyczny zwrot w epistemologii. Jej kolejne etapy obejmowały: wczesno-nowożytne oddzielenie polityki od moralności, etatyzację prawa, oświeceniowe i pozytywistyczne oddzielenie prawa od moralności, indywidualistyczną koncepcję naturalnych uprawnień, wyodrębnienie się władzy prawodawczej (podziały władzy), demokrację, zjawisko państwa narodowego i związanego z nim narodowego prawa oraz subiektywistyczny indywidualizm i nihilizm końca XIX wieku. Autor postuluje, by kreacjonizm współczesnego ustawodawcy – pokłosie głównie oświeceniowego projektu i jego romantycznej korekty – był limitowany. Źródłem tego ograniczenia powinno być jego zdaniem wzmocnienie w myśleniu o stanowieniu prawa, obecnych w nim już dyrektyw zachowawczej i tożsamościowej, opartych odpowiednio na założeniach epistemicznej niedoskonałości oraz kontynuacji i wspólnotowego zakorzenienia prawa. Thu, 14 Nov 2024 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/58874 2024-11-14T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/58846 Tożsamość narracyjna jako warunek autentycznej podmiotowości prawnej Wojciechowski, Bartosz Książka dotyczy dyskutowanego współcześnie w licznych kontekstach zagadnienia tożsamości, którego zrozumienie, zdaniem Autora, ma doniosłe konsekwencje m.in. dla prawnych aspektów naszego życia, gdyż dotyczy na przykład praw osób LGBTQ+ czy podmiotów marginalizowanych bądź wykluczonych z różnorodnych powodów. Tytułowa tożsamość narracyjna autentycznego podmiotu prawnego związana jest z otworzeniem się nas na innych, ale też na nas samych. Przyjęta w książce interdyscyplinarna perspektywa badawcza łączy w sobie aspekty literackie, rozważania filozoficzne, socjologiczne oraz teoretycznoprawne z analizą orzecznictwa trybunałów europejskich. Książka jest próbą ukazania tego, jak opowieść o własnym życiu jest ważna dla refleksyjnego samorozpoznania, (re)konfigurowania, (re)konstruowania czy zaakceptowania samego siebie. W przyjętej koncepcji narracji dokonuje ona syntezy różnorodnych i wieloaspektowych doświadczeń czasowych, które otwierają zarówno opowiadającego, jak i słuchającego na pluralistyczny obraz otaczającego nas świata społecznego. Ideałem demokratycznego i pluralistycznego społeczeństwa jest akceptacja istnienia wielu sposobów życia, przy czym wybór jest determinowany zarówno indywidualnymi preferencjami, jak również kulturowymi uwarunkowaniami, w które wpisana jest jednostka. Tożsamość narracyjna pozwala nam odkryć i wysłowić samego siebie, a owa artykulacja jest doniosła, ponieważ w dalszej perspektywie ułatwia pozostanie wiernym sobie, odnalezienie własnej drogi życia i autentycznej, pełnej podmiotowości prawnej. Książka skierowana jest do szerokiego kręgu odbiorców, m. in. do prawników, psychologów, socjologów, filozofów, antropologów. Wed, 13 Dec 2023 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/58846 2023-12-13T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/58824 Multiplikowanie odpowiedzialności karnej związanej z nieterminowym wypłacaniem wynagrodzenia za pracę z perspektywy podstawy prawnej zatrudnienia Kowalski, Sebastian Rozdział poświęcony jest odpowiedzialności karnej związanej z niewypłaceniem w terminie wynagrodzenia za pracę, a także nieopłaceniem danin publicznych ściśle związanych z wynagrodzeniem. Autor analizuje zakres tej ochrony w zależności od tego, jaka jest podstawa zatrudnienia osoby, której zatrudniający nie wypłacił należnego wynagrodzenia.; The article is devoted to the criminal liability related to the non-payment of remuneration for work on time, as well as the non-payment of public tributes closely related to remuneration. The author analyses the scope of this protection depending on the basis of employment of the person whom the employing party has failed to pay the wages due. Sat, 30 Dec 2023 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/58824 2023-12-30T00:00:00Z