http://hdl.handle.net/11089/887 2026-10-02T04:36:42Z http://hdl.handle.net/11089/59428 Między pięknem a utylitarnością. Wpływ czynników artystycznych i pozaartystycznych na kształtowanie się japońskiego rzemiosła i designu od okresu Meiji do czasów współczesnych Cieśliczka, Aleksandra Ewolucja wzornictwa japońskiego – od tradycyjnego rzemiosła po nowoczesny design – odzwierciedla nie tylko zmiany artystyczne, lecz także głębokie przemiany społeczne, polityczne i technologiczne, które kształtowały Japonię od końca XIX wieku. Niniejsza rozprawa podejmuje próbę analizy tych procesów, koncentrując się na wpływie zarówno czynników artystycznych, jak i pozaartystycznych na rozwój japońskiej myśli projektowej w kontekście ceramiki. Jest próbą interdyscyplinarnego prześledzenia ewolucji japońskiego wzornictwa, przeprowadzoną w oparciu o krytyczną i porównawczą interpretację dostępnych opracowań naukowych, publikacji tematycznych oraz koncepcji kuratorskich wystaw poświęconych japońskiemu rzemiosłu i designowi. Zakres chronologiczny koncentruje się przede wszystkim na okresie od początku ery Meiji (1868) aż po czasy współczesne, co umożliwia osadzenie tytułowego zagadnienia w kontekście kluczowych wydarzeń historycznych, przemian kulturowych oraz rozwoju technologicznego i cywilizacyjnego Nipponu, z jednoczesnym uwzględnieniem wątków dotyczących genezy szeroko pojętej myśli wytwórczej i rzemieślniczej. Praca ta zakłada identyfikację zależności zachodzących pomiędzy różnymi obszarami życia społecznego a praktykami artystycznymi, ze szczególnym ujęciem ich wzajemnych wpływów w perspektywie historyczno-kulturowej. Struktura rozprawy została zaplanowana w sposób umożliwiający stopniowe wprowadzenie w problematykę japońskiego wzornictwa. Kolejne rozdziały obejmują: teoretyczne podstawy pojęć związanych z pięknem i rzemiosłem, początki rękodzielniczego wytwórstwa w Japonii, przekrojowe przedstawienie głównych ośrodków twórczych, historyczne przejście od epoki Edo do okresu Meiji, nakreślenie charakteru i wpływu kontaktów Nipponu z Europą, odrodzenie tradycyjnego rzemiosła w XX wieku oraz szeroko pojęte współczesne działania w zakresie designu i projektowania, z uwzględnieniem koncepcji wystawienniczych. Ujęcie tematu jest chronologiczno-problemowe, a zagadnienia pojawiające się w poszczególnych rozdziałach przestudiowane zostają z perspektywy historycznej, ale i estetycznej.; The evolution of Japanese applied arts – from traditional crafts to modern design – reflects not only artistic changes but also the profound social, political, and technological transformations that have shaped Japan since the late 19th century. This dissertation attempts to analyze these processes, focusing on the influence of both artistic and non-artistic factors on the development of Japanese design concepts in the context of ceramics. It is an interdisciplinary attempt to trace the evolution of Japanese design, based on a critical and comparative interpretation of available scholarly studies, thematic publications, and curatorial approaches to exhibitions devoted to Japanese crafts and design. This work aims to identify the interrelationships between various areas of social life and artistic practices, with particular emphasis on their mutual influences from a historical and cultural perspective.The structure of the work is designed to provide a gradual introduction to Japanese applied arts. Subsequent chapters cover: the theoretical foundations of concepts related to beauty and craftsmanship, the origins of handicraft production in Japan, a cross-sectional presentation of the main ceramic centers, the historical transition from the Edo to the Meiji period, an outline of the nature and influence of Nippon's contacts with Europe, the revival of traditional crafts in the 20th century, and a broad overview of contemporary design, including exhibition concepts. 2025-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/58264 Uzbrojenie wojsk polskich na południowo-wschodnich ziemiach Królestwa Polskiego w latach 1470–1520 Hański, Oleg This doctoral dissertation, entitled Armament of Polish troops in the South- Eastern territories of the Kingdom of Poland in the years 1470–1520, describes the offensive and defensive armament of Polish military formations (permanent defense – obrona potoczna, the royal court banner, the militia, the armed escort of wagons), as well as the armament of the most important royal castles in Red Ruthenia and Podolia at the turn of the Middle Ages and modern times. The work presents the nature and typology of the armament of the armies in question, and describes the sets of armament (so-called armature) of individual soldiers in cavalry and infantry formations. It also shows the processes of the influence of Eastern military culture on the armament of Polish troops guarding the borderlands against invasions by the Crimean Khanate, the Moldavian Principality, and the Ottoman Empire. The source material for the work consists of registers of mercenary troops and royal horsemen, extracts from royal accounts, inventories of royal castles, as well as references to armament in court records.; W niniejszej rozprawie doktorskiej pt. Uzbrojenie wojsk polskich na południowowschodnich ziemiach Królestwa Polskiego w latach 1470–1520 opisano uzbrojenie zaczepne i ochronne formacji wojsk polskich (obrony potocznej, królewskiej chorągwi nadwornej, pospolitego ruszenia, zbrojnej eskorty wozów), a także uzbrojenie najważniejszych zamków królewskich na Rusi Czerwonej i Podolu na przełomie średniowiecza i czasów nowożytnych. W pracy jest wyświetlony charakter i typologia uzbrojenia danych wojsk, a także opisano zestawy uzbrojenia (tzw. armatury) poszczególnych żołnierzy w formacjach jazdy i piechoty. Wyświetlono też procesy wpływu kultury militarnej Wschodu na uzbrojenie polskich wojsk strzeżących pogranicza od najazdów ze strony Chanatu Krymskiego, Hospodarstwa Mołdawskiego oraz Imperium Osmańskiego. Podstawą źródłową pracy są rejestry popisowe wojsk zaciężnych i królewskich dworzan konnych, wypisy z rachunków królewskich, inwentarze zamków królewskich, a także wzmianki o uzbrojeniu w materiałach sądowych. 2025-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/58086 Philosophizing Without the In-Itself: Philology, Genealogy, and the Question of Method in Nietzsche and Merleau-Ponty Heusghem, Corentin This thesis explores the status and relations of the two original philosophical methods developed by Nietzsche. The first is the philological one, which no longer aims at an objective and exhaustive adequation with a reality in-itself, but – in an attempt to be economical in its axioms – tries to think of our relation to the world solely according to experience. The second method adds a whole new problem to philosophy, which is not concerned with knowledge anymore but with the way we live, questioning the value for life of each interpretation. Thus, Nietzsche elaborates genealogy as the way to appraise the value of our values, promoting those that are most conducive to life. Nevertheless, what is the relation between these two methods and criteria? Are they always consistent with one another or can they clash? In the strict context of Nietzsche’s philosophy, this question is hard to elucidate and almost never explicitly asked. This is the reason why I chose to use Merleau-Ponty as a comparative prism to check whether the philological method can be granted an autonomy, for he adopted purely a philological method without ever attempting the genealogical one. This comparison will show that turning philology into the servant of genealogy prevents Nietzsche from obtaining important insights (epistemological, ontological and maybe even axiological) that philology could provide if it was followed radically and for its own sake. This should lead to recognize the autonomy and legitimacy of each method and task, that can crisscross but should not eliminate one another. 2025-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/57947 Dwór rycerski jako element struktury osadniczej w dawnym księstwie bytomskim. Studium interdyscyplinarne Zdaniewicz, Radosław The subject of this study is the knightly court as an element of the settlement structure in the former Duchy of Bytom. This is undoubtedly a challenging subject, requiring a comprehensive approach based on the analysis and juxtaposition of numerous sources, primarily historical and archaeological. Contemporary humanities research often requires an interdisciplinary approach, open to the possibilities offered by other fields, including those in the field of technical sciences. Therefore, the work draws on both the current state of knowledge in the field of historical sciences and the achievements of modern technology, including specialized results obtained during the study of archaeological sites and monuments. The author intends the "multidisciplinarity" emphasized in the title to be a tool for developing a more plausible picture of the past. 2025-01-01T00:00:00Z