http://hdl.handle.net/11089/54611 2026-04-08T22:28:13Z http://hdl.handle.net/11089/54639 Wspólne czy oddzielne? Międzyreligijne miejsca pielgrzymkowe w Libanie jako przykład nieoczywistych relacji społecznych na Bliskim Wschodzie Bednarska, Julia Wyznawcy wielu religii o bliskowschodnim rodowodzie od wieków pielgrzymują do miejsc uznawanych za święte przez wspólnotę, do której należą. Jednakże w świecie arabskim, a szczególnie na Bliskim Wschodzie, ukształtował się wyjątkowy rodzaj sanktuariów odwiedzanych przez wiernych należących do kilku różnych grup religijnych i wyznaniowych. Istnienie miejsc międzyreligijnego kultu obrazuje interesujący wymiar złożonych relacji społecznych na Bliskim Wschodzie, gdzie granice między sposobami przeżywania religijności przez osoby należące do różnych wspólnot wydają się nieraz tracić na wyrazistości. Artykuł przybliża proces powstawania oraz funkcjonowania międzyreligijnych miejsc pielgrzymkowych na przykładzie Libanu, a także ich typologię oraz wspólne i odrębne rytuały wykonywane przez wiernych różnych konfesji. Wskazuje również na wpływ, jaki wywarły przemiany polityczne i społeczne w ostatnich dekadach na omawiane miejsca kultu. W artykule zarysowana jest także rola, jaką te sanktuaria mogą pełnić jako przestrzenie spotkania z Innym i propagowania idei koegzystencji różnych libańskich konfesji. Liban stanowi szczególną przestrzeń kontaktów międzyreligijnych przyczyniających się do pojawiania się na przestrzeni dziejów licznych sanktuariów tego typu. W społeczeństwie tego kraju ukształtowały się współdzielone przekonania, dotyczące uświęconego charakteru tych samych miejsc oraz wiara w skuteczne wstawiennictwo świętych postaci wywodzących się z różnych, choć powiązanych ze sobą, tradycji religii monoteistycznych. Mimo że wierni nie wyzbywają się swojej odrębnej tożsamości religijnej, istnieje liczny zbiór identycznych rytuałów, wykonywanych w trakcie pielgrzymek przez wyznawców różnych religii. Oprócz nich podejmowane są także praktyki charakterystyczne tylko dla jednej grupy. Z jednej strony międzyreligijne miejsca kultu stanowią potencjalne przestrzenie rozwijania dialogu narodowego w libańskim społeczeństwie, z drugiej strony, z różnych względów, wywołują krytykę niektórych grup i przywódców religijnych, a dynamiczne procesy społeczne i politycznie silnie wpływają na funkcjonowanie międzyreligijnych sanktuariów, zarówno negatywnie jak i pozytywnie. Losy owych miejsc pielgrzymkowych obrazują wielokierunkowość tych procesów zachodzących w Libanie w przeszłości oraz obecnie.; Followers of various religions with Middle Eastern origins have for centuries made pilgrimages to sites considered sacred by the community to which they belong. However, a certain type of shrine has emerged in the Arab world, and especially in the Middle East, that attracts worshippers from several religious and denominational groups. The existence of interreligious places of worship illustrates an intriguing dimension of the complex social relations in the Middle East, where the boundaries between the ways in which people belonging to different confessions experience religiosity sometimes seem to lose their clarity. The article discusses the creation and operation of interreligious pilgrimage sites, their typology, as well as the shared and distinct rituals practiced by followers of various denominations using the example of Lebanon. It also explores the influence of political and social changes in recent decades on interfaith places of worship. The article outlines the role of these sanctuaries as places for encountering the Other and promoting the idea of coexistence of different Lebanese confessions. Lebanon has been a significant space for interreligious interactions, leading to the creation of numerous interreligious shrines throughout history. Lebanese society has developed shared beliefs regarding the sacred nature of the same places and a belief in the effective intercession of holy figures from different, yet related traditions of monotheistic religions. Although worshippers maintain their unique religious identity, many of the same rituals are performed during pilgrimages across various confessions. Moreover, each group practices specific rituals exclusive to their faith. Interreligious places and expressions of worship can serve as potential spaces for developing national dialogue in Lebanese society. However, for several reasons, they also provoke criticism from some religious groups and leaders. Dynamic social and political processes strongly influence the functioning of interreligious sanctuaries, both positively and negatively. The fate of the Lebanese sanctuaries vividly demonstrates the multidirectional nature of those processes, which have unfolded in Lebanon over the centuries. 2024-12-30T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/54638 Etnograficzny przyczynek do spojrzenia na jerozolimskie axis mundi Ludwiczak, Kamil W artykule autor przedstawia koncepcję Jerozolimy jako axis mundi, czyli osi świata, w kontekście etnograficznym. Wykorzystuję analizę kulturową oraz wyniki własnych etnograficznych obserwacji uczestniczących, by zgłębić różnorodne aspekty spojrzenia na Jerozolimę jako centralnego punktu świata w różnych kulturach i religiach. Przedstawiam różne perspektywy społeczności lokalnych i pielgrzymów, ukazując, jak Jerozolima jest postrzegana i interpretowana przez różne grupy wyznaniowe. Artykuł prezentuje spojrzenie na to, jak axis mundi manifestuje się w Jerozolimie oraz jakie konsekwencje ma to dla zrozumienia religijnych i kulturowych wymiarów tego miasta.; The article examines the concept of Jerusalem as an axis mundi, or world axis, in an ethnographic context. It utilizes cultural analysis and the findings of its own ethnographic observations to delve into various aspects of viewing Jerusalem as a central point of the world in different cultures and religions. It presents various perspectives of local communities and pilgrims, illustrating how Jerusalem is perceived and interpreted by different religious groups. The article demonstrates how the axis mundi manifests in Jerusalem and the implications this has for understanding the religious and cultural dimensions of the city. 2024-12-30T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/54637 Muzyka w służbie polityki – wyborcza walka o Stambuł (2024) Maras, Krystian Celem niniejszego artykułu jest jakościowa analiza treści piosenek wyborczych dwóch najważniejszych kandydatów na burmistrza Stambułu w wyborach samorządowych 2024 r. W tekście pokazano różnice w narracji stosowanej przez rządzącą w Turcji na szczeblu centralnym Partię Sprawiedliwości i Rozwoju (AKP), a opozycyjną na stopniu centralnym i rządzącą w Stambule Republikańską Partią Ludową (CHP). Następnie sposób i główne akcenty narracyjne odniesiono do wyniku wyborów samorządowych z dnia 31 marca 2024 r., pokazując ich wpływ na ostateczny rezultat.; The purpose of this article is to provide a qualitative analysis of the content of the election songs of Istanbulʼs two major municipal candidates for the 2024 local elections. The text shows the differences in the narrative used by Turkeyʼs center-level ruling Justice and Development Party (AKP) and the center-level opposition and Istanbulʼs ruling Republican Peopleʼs Party (CHP). Then the way and main narrative emphases were related to the outcome of the March 31, 2024 local elections, showing their impact on the final outcome. 2024-12-30T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/54636 Relacje Stanów Zjednoczonych z poszczególnymi wybranymi państwami Bliskiego Wschodu za czasów prezydentury Donalda Trumpa (2017–2021) Kania, Jakub Bliski Wschód jest szczególnym miejscem na mapie świata. W relacjach międzynarodowych państwa tego regionu są przedmiotem albo podmiotem polityki zagranicznej największych mocarstw, w tym naturalnie Stanów Zjednoczonych. Szczególnie ciekawym okresem w historii stosunków międzynarodowych było urzędowanie prezydenta USA Donalda Trumpa w latach 2017–2021. Zmienił on diametralnie politykę zagraniczną swojego kraju, prowadząc do częściowego izolacjonizmu i ograniczeniu pomocy poszczególnym partnerom, zwłaszcza tym z Europy. W moim artykule skupię się na relacjach administracji lokatora Białego Domu z poszczególnymi krajami Bliskiego Wschodu. Odpowiem na pytanie, czy w oczach Waszyngtonu były one podmiotem czy przedmiotem. Relacje z krajami są przedstawione na podstawie analizy stosunków między USA a poszczególnymi państwami, które wymieniam poniżej. Prezentacja, z racji mnogości państw, będzie obejmowała poszczególne kraje arabskie, takie jak Irak, Iran, Arabia Saudyjska, Afganistan, Syria. Omówione zostaną także bliskie relacje USA i Izraela, które oddziaływały na wyżej wymienione ośrodki władzy. Pewne decyzje i wydarzenia miały znaczenie i budziły zainteresowanie w innych krajach, w innych częściach świata. Świadczy to o powadze i znaczeniu relacji USA z innymi krajami Bliskiego Wschodu. Stały się one szczególnie ciekawe z racji na zaprzestanie polityki swoich poprzedników i wprowadzenie przez administrację Trumpa doktryny America First, którą odczuły także państwa Bliskiego Wschodu. Przedmiotem badania stało się także to, czy kontakty międzypaństwowe były regułą związaną kluczem geograficznym bądź też religijnym czy też polityka była zupełnie inna dla każdego poszczególnego gracza. Moje wystąpienie oparte jest na tekstach dotyczących: Stanów Zjednoczonych, prezydenta Donalda Trumpa i polityki, zwłaszcza zagranicznej, przez niego prowadzonej. Istotne także będą artykuły i monografie opisujące sytuacje na Bliskim Wschodzie w latach 2017–2021.; The Middle East is a special place on the world map. In international relations, the countries of this region are either the object or subject of the foreign policy of the major powers, including, naturally, the United States. A particularly interesting period in the history of international relations was the 2017–2021 term of office of the U.S. President Donald Trump. He dramatically changed the country’s foreign policy leading to partial isolationism and a reduction in aid to individual partners, especially those in Europe. In my article, I will focus on the White House occupantʼs administrationʼs relations with individual Middle Eastern countries. I will answer the question of whether they were subjects or objects in Washingtonʼs eyes. Relations with the countries they presented on the basis of an analysis of relations between the US and individual countries, which I list below. The presentation, due to the large number of countries, will include individual Arab countries such as Iraq, Iran, Saudi Arabia, Afghanistan, Syria. The close relationship between the US and Israel, which influenced the aforementioned power centers, will also be discussed. Certain decisions and events were influential, and aroused interest in other countries and other parts of the world. This demonstrates the seriousness and importance of U.S.’ relations with other Middle Eastern countries. They became particularly interesting because of the discontinuation of the predecessors’ policies and Trump’s administrationʼs introduction of the America First doctrine, which was also felt by Middle Eastern countries. Whether interstate contacts were the rule, bound by a geographic or religious key, or whether the policy was quite different for each individual player, also became the subject of the study. My presentation is based on texts on: The United States, President Donald Trump and the policies, especially foreign policy pursued by him. The articles and monographs describing the situation in the Middle East in 2017–2021 will also be relevant. 2024-12-30T00:00:00Z