http://hdl.handle.net/11089/15074 2026-04-06T14:56:08Z http://hdl.handle.net/11089/15813 Linguistics: Accumulation or Revolutions? Jaszczołt, Katarzyna W niniejszym artykule rozwalana jest możliwość zastosowania teorii paradygmatów Kuhna do historii nauki o języku. Odmienny charakter językoznawstwa w porównaniu z przyrodoznawstwem skłania wielu badaczy do stwierdzenia, że również metoda stosowana do opisu tej dyscypliny powinna być inna i jest nią hermeneutyka. Jednak okazuje się, że znalezienie wspólnej płaszczyzny opisu nauk ma istotne znaczenie. Przed rozpoczęciem analizy możliwości zastosowania takich terminów jak rewolucja naukowa, paradygmat, akumulacja konieczne jest moim zdaniem zbadanie charakteru językoznawstwa jako nauki, a szczególnie problemu lego autonomiczności. Tylko wtedy można orzec, czy po dostosowaniu pojęć Kuhna z zakresu filozofii nauki do specyfiki wiedzy językoznawczej spełniają one zadanie opisu tej dyscypliny w kontekście nauki jako całości. 1989-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/15812 Konwencjonalność i konwencje w języku naturalnym Lewandowska-Tomaszczyk, Barbara The paper presents a critical analysis of different approaches to the con­cept of conventionality of natural language and to the conventions, which are claimed to govern it. The author describes and exemplifies the Conventions of Truthfulnesa and the conventions of Language Use. The discussion is completed by explicating the nature of the relationship between the conventionality and arbitrariness in natural language. Praca niniejsza jest rozszerzoną wersją artykułu w języku angielskim pt. Conventions of Meaning in language (w druku). 1989-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/15808 Cвoeoбpaзиe гapaдигмы c дoминaнтoй xopoший плoxoй : (нa мaтepиaлe пpoиэвeдeний A. П. Чexoвa и coupe pyccкoгo языкa) Wierzbiński, Jarosław W niniejszej pracy autor porusza zagadnienie antonimii w języku Czechowa w obrąbie paradygmatu z dominantą choroszyj-płochoj, wokół której ogniskują się opozycje choroszyj-durnoj/chudoj/niechoroszyj/biezobraznyj/gadkij/protiwiyj/mierzkij/złoj/rasрpustnyj. Tak zestrojone w tematyczną całość opozycje antonimiczne zostały poddane analizie w celu wyodrębnienia ich właściwości semantycznych i funkcjonalnych. Rozwiązania tego problemu szukano głównie w materiale leksykograficznym współczesnego języka rosyjskiego, do czego wykorzystano dane zawarte w słownikach antonimicznych, synonimicznych i objaśniających. W wyniku porównań artykułów hasłowych wskazuje się na status poszczególnych antonimów pod względem ich ekspresyjności, czy też nacechowania stylistycznego. Jednocześnie autor podejmuje próbę spojrzenia na antonimiczne realizacje Czechowa w aspekcie historyczno-czasowym. Analiza taka w znacznej mierze pozwala wyciągnąć wnioski o strukturze semantycznej i wartości stylistycznej antonimów w ubiegłym stuleciu. Pod względem wykorzystania antonimów przez pisarza interesujące są relacje ilościowe świadczące np. o regularnym i równorzędnym użyciu takich opozycji. Jak choroszyj-płochoj i choroszyj-chudoj. 1989-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/15803 Synonimiczność i izomorfizm w teorii i w praktyce językowej Lewandowska-Tomaszczyk, Barbara The paper aims at presenting a theoretical status of synonymy and isomorp­hism in linguistic literature as well as the way English language users 'practie' synonymity in verbal interactions. A critical survey of the British philosophical tradition towards synonymy and the examples of the real uses of practical synonyms J. Svartvik, R. Quirk, A Corpus of English Conversation, Lund 1980 lead to the conclusion that synonymity is not a homogenous phenome­non but should be treated as a lingustic manifestation of intederminacy and gradability of some linguistic facts. 1989-01-01T00:00:00Z