http://hdl.handle.net/11089/14571 2026-04-08T21:55:57Z http://hdl.handle.net/11089/14732 La situation des etablissements industriels a Łódź dans les annees de la Seconde Guerre mondiale Bojanowski, Tadeusz Z chwilą okupacji miasta, niemieckie władze wojskowe dążyły do uruchomienia średnich i wielkich zakładów przemysłowych. Jednakże niedostatek surowców, zwłaszcza włókienniczych, był powodem, iż łódzki przemysł mógł pracować w ograniczonych rozmiarach. Część łódzkich zapasów surowcowych zostało wywiezionych do Rzeszy. W pierwszych miesiącach okupacji nastąpiły radykalne zmiany własnościowe w łódzkim przemyśle. Przedsiębiorstwa polskie i żydowskie zostały skonfiskowane i przeszły w ręce НТО, a następnie stopniowo były przekazywane Niemcom na własność. W 1943 r. ok. 2/3 wszystkich fabryk w Łodzi było niemiecką własnością prywatną, pozostałe znajdowały się jeszcze pod administracją państwową. Dokonane zostały także zmiany w strukturze wielkościowej i gałęziowej łódzkiego przemysłu. Generalnie okupanci likwidowali zakłady małe oraz zbędne dla gospodarki III Rzeszy, tworząc częściowo w ich miejsce zakłady nowe o innym profilu produkcji. Przeprowadzano także komasacje przedsiębiorstw. W rezultacie tych działań liczba czynnych zakładów w Łodzi zmniejszyła się z ok. 2600 przed wybuchem wojny do 554 w końcu 1943 r. Natomiast liczba zatrudnionych w nich z ok. 115 tys. do ok. 103 tys. Nastąpiła więc na dużą skalę koncentracja przemysłu łódzkiego. Produkcja włókiennicza Łodzi była w 1943 r. o 60% niższa od poziomu przedwojennego. Zwiększyła się natomiast produkcja przemysłów: metalowego, maszynowego, elektrycznego, chemicznego i odzieżowego, gdyż okupanci w budynkach fabryk włókienniczych otwierali zakłady tych gałęzi przemysłu. W 1944 r. wiele urządzeń produkcyjnych łódzkich fabryk ewakuowano do Rzeszy. Likwidowano zwłaszcza fabryki nowo otwarte, produkujące sprzęt zbrojeniowy. W ciągu tego roku zatrudnienie w łódzkich fabrykach zmniejszyło się o połowę. 1992-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/14731 Mobilité résidentielle et mobilité professionnelle: L’exemple d'une cohorte de Lyonnais (1896—1936) Pinol, Jean Luc Autor przedstawił pierwsze rezultaty badań przeprowadzonych na podstawie zachowanych list wyborczych mieszkańców Lyonu. Badaniom tym poddał próbę ok. 800 osób, które w 1896 r. były w wieku 22—24 lat. Następnie w odstępach co 5 lat do 1936 r., na podstawie list wyborczych, śledził ich miejsce zamieszkania oraz zawód. Z powodu różnych przyczyn nie udało się autorowi prześledzić całej drogi życiowej wszystkich wybranych osób na przestrzeni badanego okresu (opuszczenie Lyonu, zaginięcie list wyborczych, zgon). W sumie autor zrekonstruował pełne dane na temat drogi życiowej 127 osób. Analiza miejsc zamieszkania wykazała, że w latach 1896— 1921 miejsce zamieszkania zmieniło 25% osób, a w następnych latach 8%. Zmiany miejsc zamieszkania dokonywały się zgodnie z przynależnością społeczną, członkowie warstw najbogatszych kierowali się do dzielnic bogatych, warstw średnich do dzielnic średniozamożnych itp. Przy badaniu mobilności zawodowej autor posłużył się podziałem badanych osób na 10 kategorii: przemysłowcy i kupcy, wyższe kadry kierownicze, urzędnicy, technicy i średnia kadra, drobni kupcy, rzemieślnicy, robotnicy, robotnicy niewykwalifikowani, studenci, inni. W sumie mobilność zawodowa okazała się słabsza od mieszkalnej. Ponad 50% badanych nie zmieniło w ciągu swego życia przynależności do kategorii społeczno-zawodowej. W latach 1896—1906 zmieniło kategorię zawodową 13%, w latach 1906—1921 — 10%, w latach 1921—1926 ok. 7%, a po 1926 r. tylko 2%. Najszybciej pięły się po drabinie społeczno-zawodowej osoby pochodzące z rodzin od dawna osiadłych w Lyonie. 1992-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/14730 Sytuacja ekonomiczno-finansowa Towarzystwa akcyjnego Wyrobów Bawełnianych Ludwika Geyera w Łodzi w latach 1918—1939 Jaworski, Piotr La Société Anonyme des Produits Cotonniers de Ludwik Geyer jusqu'en 1914 appartenait aux plus grandes et aux plus prospères entreprises cotonnieres de Łódź. La dévastation du parc de machines et la perte du capital actif pandant la I-ère guerre mondiale obligea la société à chercher des crédits étrangers dans le but d'acheter de nouvelles machines, matières premières et matières pour la production. En 1924 l'endettement étrangers a atteint 4 460 000 zlotys, les dettes en Pologne ont atteint 1 200 000 zlotys. La crise des annees 1924—1926 a fait croître ces sommes car la société n’est pas arrivée à payer les intérêts des dettes. On envisagea l'amélioration de la situation par l'emprunt de 150 800 livres sterlings auprès de la société de Crédit de l'industrie Polonaise. Cet emprunt a été probablement utilisé pour couvrir les anciennes dettes. Déjà au début de la crise des années 1929—1933 l'entreprise a été au bord de la faillite; elle continuait sa production mais seulement 2—3 jours par semaineil n'y avait que des pertes. En 1933 les perles ont été évaluées à 6 millions zlotys. Comme l'année suivante la situation ne s'est pas améliorée, la direction a déposé au tribunal l'assignation en déclaration de faillite déclarée le 2 juillet 1934. Conformément à la décision du tribunal, l’entreprise m'a pas arrêté sa production. Grâce à l'accord avec les créanciers qui ont consenti à supprimer une partie de la dette et grâce à sa répartition, de même que grâce à l'aide du Trésor d'Etat concernant le paiement des dettes étrangères, le 2 juillet 1938 la décision de faillite fut annulée. 1992-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/14729 La Formation de la population d'une ville ouvrière textile Roanne (1820—1936) Estier, Robert Roanne jest miastem położonym we wschodniej części Masywu Centralnego, nad Loarą, ok. 70 km na zachód od Lyonu. W latach trzydziestych XIX w. w dotychczas handlowym mieście zaczął rozwijać się przemysł włókienniczy, głównie tkactwo bawełny. Wraz z rozwojem przemysłu włókienniczego do miasta zaczęła napływać ludność z rejonu Beaujolais, gdzie już od początku XVIII w. rozwijało się tkactwo wiejskie. W latach 1836—1866 wraz z rozwojem produkcji przemysłowej liczba ludności Roanne zwiększyła się prawie dwukrotnie z ok. 10 tys. do ponad 19 tys. osób. Wzrósł także odsetek ludności czynnej zawodowo z 41,2% do 55,6% ogółu mieszkańców. W okresie do początku XX w. większość imigrantów, którzy osiedlali się w Roanne pochodziła z obszaru Francji, w tym głównie z departamentu Loary. Najpoważniejszy przyrost liczby mieszkańców nastąpił w latach 1870— 1897, kiedy liczba ludności miasta osiągnęła 30 tys. osób. Przyrost ten w ponad 71% był wynikiem imigracji. W okresie międzywojennym w związku ze stagnacją w rozwoju produkcji włókienniczej, znaczna liczba tkaczy opuściła miasta osiedlając się ponownie na wsi. Jednak w latach 1921—1931 w związku z rozwojem nowych gałęzi przemysłu (metalowy, garbarski, papierniczy) następuje dalszy wzrost liczby mieszkańców do prawie 40 tys. osób. Ówczesna imigracja pochodzi głównie z zagranicy, wśród przybywających cudzoziemców najwięcej było Włochów — 50%, następnie Polaków — 10%, ponadto napłynęli także Hiszpanie i Ormianie. Jednak do końca badanego okresu włókiennictwo skupiało największą liczbę zatrudnionych, ogółem pracowało w nim 54% robotników przemysłowych. 1992-01-01T00:00:00Z