http://hdl.handle.net/11089/145 2026-06-30T01:14:10Z http://hdl.handle.net/11089/58677 Podatki realizujące zasadę „zanieczyszczający płaci” Lipiński, Szymon Jan  The aim of this article is to assess the impact of the ‘polluter pays’ principle (PPP) on the normative contents and application of regulations shaping selected taxes in Poland. The author conducts a dogmatic legal analysis of national and EU legislation as well as the CJEU case law, focusing on the criteria for identifying environmental taxes and selected national taxes. The results of the analysis show that the PPP functions mainly as a policy guideline for legislators and is rarely directly applied in tax law. The lack of a clear definition of ‘environmental tax’ also complicates the application of the ‘polluter pays’ principle in the interpretation of tax law. This problem may be solved by the conclusions presented in the CJEU ruling in the Endesa Generacion case, which was the subject of the analysis. In practice, environmental protection standards and environmental charges remain the key instruments for implementing the PPP. Taxes can play a complementary role in environmental protection, although their importance is growing in view of the planned reform of energy taxation.; Celem artykułu jest próba oceny wpływu zasady „zanieczyszczający płaci” na treść normatywną i stosowanie przepisów kształtujących wybrane podatki w Polsce. Autor przeprowadza dogmatycznoprawną analizę aktów prawa krajowego i unijnego oraz orzecznictwa TSUE, koncentrując się na kryteriach identyfikujących podatki o charakterze środowiskowym i na wybranych podatkach krajowych. Wyniki analizy pokazują, że PPP funkcjonuje głównie jako dyrektywa celowościowa dla ustawodawcy i rzadko znajduje bezpośrednie zastosowanie w prawie podatkowym. Także brak jednoznacznej definicji „podatku środowiskowego” komplikuje wykorzystanie zasady „zanieczyszczający płaci” w toku wykładni prawa podatkowego. Problem ten mogą rozwiązać wnioski przedstawione w orzeczeniu TSUE w sprawie Endesa Generacion, które było przedmiotem analizy. W praktyce kluczowymi instrumentami realizacji PPP pozostają standardy ochrony środowiska i opłaty za korzystanie ze środowiska. Podatki mogą odgrywać rolę uzupełniającego instrumentu ochrony środowiska, choć ich znaczenie rośnie wobec planowanej reformy opodatkowania nośników energii.  2025-12-30T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/58678 Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2024 r., sygn. II FSK 397/24 Łukawczyk, Piotr Glosowany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego odnosi się do zagadnienia związania definicją legalną pojęcia prawnego „dotacji” (niezdefiniowanego w ustawie podatkowej, ujętego w ustawie niebędącej ustawą podatkową) przy jednoczesnym braku wyraźnego odesłania do tej definicji legalnej. Powiązana z tym zagadnieniem praktyka orzecznicza nie jest jednolita, wobec czego glosowany wyrok zasługuje na uwagę ze względu na stanowisko w nim wyrażone. Jest to pierwsze rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych pomocy publicznej udzielanej przedsiębiorstwom energochłonnym w związku z nagłymi wzrostami cen energii elektrycznej i gazu ziemnego. Glosa zawiera krytyczne uwagi do argumentacji przedstawionej przez Sąd, który przyjął, że definicja legalna dotacji pozostaje aktualna w ramach prawa finansowego oraz że obowiązywanie definicji legalnej wyklucza dopuszczalność poszukiwania takich reguł wykładni, które nakazałyby sięgać do innych źródeł interpretacji pojęcia dotacji.; The commented judgement of the Supreme Administrative Court refers to the issue of whether the legal definition of the concept of “grant” (a term undefined in the tax act but defined in another non-tax statute) is binding when the tax act does not refer to that definition. The case law related to this issue is inconsistent, which makes the commented judgement noteworthy for its reasoning. This is the first judgement of the Supreme Administrative Court regarding the corporate income tax exemption for state aid granted to energy-intensive businesses in connection with a sudden rise in the prices of electricity and natural gas. The commentary includes critical comments on the reasoning presented by the Court, which assumed that the legal definition of a grant remains in force in financial law and that the existence of a legal definition excludes the possibility of considering other interpretations that would justify referring to other sources when interpreting the term “grant”.  2025-12-30T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/58674 Pomocnicze usługi finansowe na gruncie podatku VAT na tle orzecznictwa sądów unijnych Bernat, Michał W przedmiocie zwyczajowo świadczonych usług finansowych, w tym takich jak udzielanie pożyczek i zabezpieczeń, w polskiej praktyce fiskalnej i orzecznictwie sądowym wypracowany już został rozsądny (i dość korzystny dla podatników) konsensus, pozwalający przedsiębiorcom spoza sektora finansowego na świadczenie usług finansowych (w tym zwolnionych z VAT) w dość szerokim zakresie bez negatywnych konsekwencji pod względem prawa do odliczenia podatku naliczonego. Niemniej, w przypadku niestandardowych lub nowych w obrocie gospodarczym usług finansowych, ze względu na zamierzoną nieostrość pojęcia „pomocniczych usług finansowych” wynikającą w znacznej mierze z utrwalonego orzecznictwa sądów unijnych, ryzyko ograniczenia prawa podatników do odliczenia w związku ze świadczeniem takich usług z pewnością pozostaje realne, czego przykładem mogą być choćby omówione w niniejszym opracowaniu usługi VPPA (Virtual Power Purchase Agreements).; As regards standard financial services, including loans and securities, a reasonable (and quite favourable for taxpayers) consensus has already been established in the Polish fiscal practice and case law, allowing businesses from outside the financial sector to provide financial services (including those exempt from VAT) to a relatively broad extent without an adverse effect for their right to deduct input VAT. Still, in the case of non-standard or new financial services, due to the inherent ambiguity of the concept of incidental financial transactions, largely resulting from the established case law of EU courts, the risk of limiting taxpayers’ right to input VAT deduction due to the provision of such services certainly remains material, as exemplified by the VPPA services discussed in this study. 2025-12-30T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/58676 Osobiste Konta Inwestycyjne: propozycja rewizji reformy Drozdowski, Edgar Artykuł poddaje krytycznej analizie rządowy projekt Osobistych Kont Inwestycyjnych (OKI), mający na celu aktywizację oszczędności gospodarstw domowych. Autor wskazuje, że wprowadzenie hybrydowego podatku od wartości aktywów jako dobrowolnej alternatywy dla podatku od dochodów kapitałowych znacząco zwiększy stopień skomplikowania systemu daninowego. Taka konstrukcja prawna stwarza szerokie pole do arbitrażu podatkowego, pozwalając inwestorom na selektywne wybieranie formy opodatkowania. W kontrze do proponowanych zmian autor przedstawia trzy alternatywne modele reformy: pełne zastąpienie podatku od dochodów kapitałowych podatkiem od wartości aktywów, opodatkowanie kapitału na zasadach ogólnych lub optymalizację istniejących instrumentów długoterminowych. Analiza obejmuje także potrzebę rewizji obecnych preferencji dla rynku nieruchomości, które zaburzają neutralność alokacji oszczędności. Całość stanowi postulat o bardziej systemowe i kompleksowe podejście do polityki wspierania oszczędności i inwestycji.; This article provides a critical analysis of the government proposal for Personal Investment Accounts (OKI), aimed at mobilising household savings. The author indicates that introducing a hybrid tax on asset value as a voluntary alternative to capital gains tax will significantly increase the complexity of the tax system. Such a legal structure creates significant scope for tax arbitrage, allowing investors to selectively choose their form of taxation. In contrast to the proposed changes, the author presents three alternative reform models: fully replacing the capital gains tax with a tax on asset value, taxing capital income according to the general tax scale, or optimising the existing long-term saving instruments. The analysis also addresses the need to revise the current preferences for the real estate market, which distort the neutrality of savings allocation. Overall, the article calls for a more systemic and comprehensive approach to the policy of supporting savings and investments.  2025-12-30T00:00:00Z