http://hdl.handle.net/11089/13178 2026-04-09T00:07:26Z http://hdl.handle.net/11089/13227 Dyplomacja polska wobec sowieckich inicjatyw rozbrojeniowych w okresie międzywojennym Brzeziński, Andrzej Maciej Польская дипломатия занимала отрицательное отношение по радикальным разоруженным инициативам СССР в период между двумя войнами. В Варшаве советские проекты по разоружению принимались как пропагантские шаги, направленные в теоретические результаты Лиги Наций, в определение безопасности, арбитража и разоружения. Польская дипломатия добивалась на международном форуме признания особой ситуации Польши как соседа СССР, а тем самым освобождения ее от обязательств по разоружению пока Москва не одобрит всеобщий договор по разоружению разработанный Лигой Наций. Политическое сближение Польши и СССР, которого проявлением был договор о ненападении от 25 июля 1932 г., не устранило принципиальных разниц между польской и советской концепциями по разоружению. Wydanie publikacji dofinansowane przez Komitet Badań Naukowych 1996-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/13226 Социально-психологические аспекты государственного переворота 1926 г. в Польше Matwiejew, Giennadij F. W literaturze historycznej panuje pogląd, że w większości powstałych po I wojnie światowej państw w Europie Środkowej i Południowo-wschodniej wprowadzony system parlamentarny, po krótkim czasie, został odrzucony przez elity polityczne oraz znaczną część społeczeństwa, przeradzając się w system rządów autorytarnych. Przyczyn tego zjawiska nie wyjaśnia do końca, przyjmowana przez badaczy problemu, leninowska teza o ogólnym kryzysie kapitalizmu w epoce imperializmu. Teza ta nie objaśnia przyczyn, które spowodowały, iż społeczeństwa w analizowanych krajach, z zadziwiającą lekkością (łatwością) odchodziły od parlamentarnych Гогт władzy na rzecz autorytaryzmu, a nawet często wspierały organizatorów przewrotów państwowych. Jak doszło do tego fenomenu politycznego - to jedno z ważnych zadań nauki historycznej. Wyjaśnienia tego zjawiska politycznego należy szukać w społeczno-psychologicznych aspektach zachowania się społeczeństwa, wydzielając dwie podstawowe kategorie tegoż zachowania: nastrój i przekonanie. Te dwie postawy czy kategorie zachowania społecznego stanowią przedmiot rozważań i analizy badawczej niniejszej pracy opartej na przykładzie przewrotu państwowego w Polsce w maju 1926 r. Wydanie publikacji dofinansowane przez Komitet Badań Naukowych 1996-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/13225 Ewolucja ustroju politycznego w Rosji na początku XX wieku Wiśniewski, Edward Статья вносит свой вклад в изучение преобразований государственного строя в России в начале XX в. Без этого нельзя было выявить предпосылки русских революций и борьбы „третьего сословия” за власть. Во время революции 1905-1907 гг. под влиянием событий Николай II вынужден был пойти на уступки и утвердить предложенные ему реформы. Манифест 17 октября, новое положение о Совете министров, учреждение Государственной думы и положение о выборах в нее, манифест о преобразовании Государственного совета во вторую, верхнюю палату и новая редакция Основных законов настолько изменили политический строй в стране, что после первой революции Россия перестала быть абсолютной монархией. Как в польской, так и в русской историографии идет дискуссия насколько изменился государственный строй в России. Одни историки считают, что страна стала конституционной монархией (Е. Д. Черменский, Р. Ш. Ганелин), другие - третьеиюньской монархией (В. С. Дякин), третьи - представительской монархией (Л. Базылев, Л. Яськевич), четвертые - утверждают, что в России ничего не изменилось (H. Н. Ерошкин). Автору кажется, что после первой революции Россия стала самодержавно-конституционной монархией. Wydanie publikacji dofinansowane przez Komitet Badań Naukowych 1996-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/13224 Присоединение униатов западных губерний России к русской православной церкви в 30-40-х годах XIX в. Fiodorow, Wladimir A. W 1596 r. na synodzie w Brześciu Litewskim doszło do zawarcia unii kościelnej między przedstawicielami kościoła katolickiego a niektórymi dostojnikami cerkwi prawosławnej. Na mocy unii brzeskiej kościół prawosławny na terytorium ówczesnej Rzeczypospolitej podporządkował się władzy Rzymu, zachowując liturgię obrządku wschodniego i odrębność hierarchii kościelnej. Po rozbiorach Polski w końcu XVIII w. większość ludności unickiej weszła w skład Rosji, lecz ze strony rządu carskiego nie podjęto żadnych kroków przeciwko kościołowi unickiemu (a Paweł I wręcz legalizował kościół). Dopiero Mikołaj 1 po powstaniu listopadowym w 1830 r., które kościół unicki poparł, przystąpił do zdecydowanych działań przeciwko unitom. 25 marca 1831 r. car ogłosił dekret o „połączeniu kościoła greko-unickiego z prawosławiem”. Na mocy tego aktu 1,5 min. ludności unickiej skupionej w 1800 parafiach na Litwie, Białorusi i prawobrzeżnej Ukrainie uważane było od tej pory za „przywróconych” cerkwi prawosławnej. Powstanie styczniowe w 1863 r. posłużyło jako pretekst dla nowej fali represji przeciwko kościołowi unickiemu, tym razem na terytorium Królestwa Polskiego (w guberniach siedleckiej, lubelskiej i suwalskiej wchodzących w skład chełmskiego biskupstwa unickiego). W 1875 r. biskupstwo chełmskie zostało oficjalnie zjednoczone z kościołem prawosławnym. Wydanie publikacji dofinansowane przez Komitet Badań Naukowych 1996-01-01T00:00:00Z