http://hdl.handle.net/11089/13 2026-04-16T19:13:01Z http://hdl.handle.net/11089/58132 Fedra, czyli o etyce uczuć w tragediach Eurypidesa, Seneki i Racinea Budzowska, Małgorzata Centrum rozważań podjętych w rozprawie stanowi zestawienie dwóch sposobów ujęcia postaci Fedry, Eurypidejskiej i Senecjańskiej. Dysertacja ma na celu prześledzenie różnic w ukazywaniu emocji na gruncie literatury starożytnej. Badania komparatystyczne nad dramatopisarstwem Eurypidesa i Seneki stanowią również próbę przeanalizowania odmienności w koncepcjach dotyczących człowieka i motywacji jego działań w filozofii greckiej i rzymskiej. Rozdział pierwszy zawiera omówienie akratycznych zachowań w ujęciu Arystotelesa na podstawie Etyki Nikomachejskiej i w nawiązaniu do intelektualizmu etycznego Sokratesa (Protagoras). Rozdział drugi niniejszej rozprawy podejmuje analizę postaci Fedry zakochanej w swoim pasierbie na podstawie tragedii Eurypidesa Hippolit uwieńczony. Rozdział trzeci kontynuuje rozważania nad problemem uczuć Fedry, tym razem rozpatrywanym na gruncie literatury rzymskiej. W rozdziale czwartym zostaje przeanalizowana postawa Fedry postawionej w sytuacji odmiennej niż w dramatach starożytnych. Autorka stwierdza, że interpretacja sposobu recepcji starożytnego mitu w literaturze XVII wieku pozwala zaobserwować ewolucję motywu poddanego zmianom, wynikającym z rozwoju cywilizacji i kultury człowieka. Z uwagi na obowiązujące prawo autorskie dostęp do plików został ograniczony do sieci lokalnej w Bibliotece UŁ, natomiast metadane pozostają otwarte na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa (CC BY). 2009-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/58131 Polszczyzna okolic Krasnojarska Stupiński, Eugeniusz Celem rozprawy jest przedstawienie i opisanie aktualnego stanu polszczyzny mieszkańców eksplorowanych wsi w oparciu o zagadnienia fonetyczne, a także o wybrane zagadnienia morfologiczne i leksykalne — na podstawie zgromadzonych tekstów. Dysertacja ukazuje także genezę procesów językowych, odnosząc ich stan aktualny do polszczyzny etnicznej z uwzględnieniem obszarów dialektalnych, a szczególnie dialektu mazowieckiego. Ze względu na warunki bilingwalne omawia procesy interferencyjne, głównie jednak oddziaływanie wschodniosłowiańskich cech językowych na badaną mowę. Punktem wyjścia w opisie systemu wokalicznego (częściowo również przy rozpatrywaniu niektórych cech konsonantycznych) badanej polszczyzny jest stan średniopolski, dokładnie początek wieku XVI po dokonaniu defonologizacji iloczasu. Autor rozprawy porównuje polskie cechy gwarowe badanego obszaru z zespołem cech gwarowych dialektu mazowieckiego, wyodrębniając go spośród innych dialektów polskich. Materiały do rozprawy zbierano podczas wyjazdów — nagranych zostało trzydziestu trzech informatorów (w większości kobiety), w przedziale wiekowym od 50 do 91 lat (wyjątek stanowi jedna 18-letnia dziewczyna). Nagrany materiał rozpisano stosując pismo fonetyczne i w postaci aneksu (89 stron) umieszczono na końcu rozprawy. Z uwagi na obowiązujące prawo autorskie dostęp do plików został ograniczony do sieci lokalnej w Bibliotece UŁ, natomiast metadane pozostają otwarte na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa (CC BY). 2009-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/58130 Twórczość pisarza bułgarskiego jeroschimonacha Spirydona Gabrowskiego (poł. XVIII w.–1824 r.) Kotyk, Beata W rozprawie podjęto próbę analizy całej twórczości jeroschimonacha Spirydona Gabrowskiego i pogodzenia akcentów odrodzeniowych oraz tematów tradycji prawosławnej. Autorka odwołuje się do badań innych osób, starając się zarazem wypełnić luki w badaniach nad rękopisami Spirydona Gabrowskiego. Praca nie jest kompletnym opracowaniem dorobku pisarza, m.in. w przypadku dwóch tekstów, nie zdołano przeprowadzić porównawczej analizy tekstologicznej, dzięki której możliwe byłoby ustalenie pochodzenia źródeł pism, nad którymi pracował jeroschimonach Spirydon. W poszczególnych rozdziałach zamieszczono przegląd badań do omawianego zabytku oraz zarys tradycji literackiej pism w nim zawartych. Autorka zajmuje się całym zachowanym dorobkiem pisarza Spirydona. Interesują ją słabo dotąd zbadane wątki w jego twórczości, przede wszystkim wspólne z działalnością szkoły Paisjusza Wieliczkowskiego oraz nurtem neohesychastycznym. Bazę źródłową dysertacji stanowią autografy pisarza przechowywane w Bułgarii i Rumunii, z których dwa, znajdujące się w zbiorach rumuńskich, nie były wcześniej uwzględniane w badaniach. Poza wstępem, częścią bibliograficzną, zakończeniem oraz aneksem praca liczy osiem rozdziałów. Z uwagi na obowiązujące prawo autorskie dostęp do plików został ograniczony do sieci lokalnej w Bibliotece UŁ, natomiast metadane pozostają otwarte na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa (CC BY). 2006-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/58129 Was geschah, geschieht. Mythos und Geschichte im Romanwerk von Christoph Ransmayr Cieślak, Renata Rozprawa stanowi próbę wypełnienia luki badawczej w studiach nad twórczością Christopha Ransmayra. Literatura naukowa poświęcona Ransmayrowi skupia się zasadniczo na przedstawieniu tego austriackiego pisarza jako autora postmodernistycznego. Charakterystyczne dla jego twórczości literackiej odwołanie się do mitu i historii odpowiada głównym aspektom postmodernizmu. Kwestia związku między mitem a historią w jego powieściach pozostała jednak niemal bez odpowiedzi ze strony literaturoznawców. Autorka stawia sobie za cel wykazanie, że zastosowanie struktury mitu, na którą nakładane są wydarzenia historyczne, prowadzi do powstania nowych typów powieści historycznej. Mityczny wzorzec okazuje się formą wciąż istotną dla przedstawienia podstawowych problemów ludzkiej egzystencji. Zastosowanie struktury mitu, na którą nakładane są różne wydarzenia historyczne, prowadzi u Christopha Ransmayra do powstania nowych typów powieści historycznej, określanych w badaniach naukowych jako metahistoryczne, rewizjonistyczne i jako remityzacja historii. Z uwagi na obowiązujące prawo autorskie dostęp do plików został ograniczony do sieci lokalnej w Bibliotece UŁ, natomiast metadane pozostają otwarte na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa (CC BY). 2004-01-01T00:00:00Z