http://hdl.handle.net/11089/11241 2026-04-06T14:51:47Z http://hdl.handle.net/11089/11247 Le principe du contradictoire dans la procédure civile italienne Tarzia, Giuseppe Artykuł dotyczy rozwoju zasady kontradyktoryjności we włoskim postępowaniu cywilnym, który nastąpi! dzięki orzecznictwu Trybunału Konstytucyjnego opartemu na unormoiwaniach zapewniających nienaruszalność prawa stron do obrony ich interesów. Autor wyróżnia — o ile chodzi o zakres zasady kontradyktoryjności rozumianej jako zabezpieczenie nie tylko formalnej, ale i rzeczywistej równości stron — trzy podstawowe gwarancje przysługujące stronie tak w stosunku do przeciwnika, jak i w stosunku do sądu. Chodzi o: a) zagwarantowanie stronie znajomości treści i skutków czynności procesowych oraz zdarzeń, od których liczą się terminy zawite; b) zagwarantowanie stronie możności przeprowadzenia dialogu, co wymaga, aby terminy dokonywania czynności procesowych były wystarczające i aby sąd wykonywał swoje uprawnienia w sposób kontradyktoryjny, informując strony o kwestiach mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; c) gwarancje odnoszące się do dowodów, tj. do przysługującej stronom możności powoływania środków dowodowych, uczestniczenia w ich przeprowadzeniu oraz w roztrząsaniu wyników postępowania dowodowego. Autor zaznacza, że istnieją także inne aspekty problematyki zasady kontradyktoryjności, odnoszące się do kosztów postępowania! korzystania przez strony z pomocy w prowadzeniu procesu i prowadzenia przez strony procesu samodzielnie. 1983-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/11246 Du procès oral au procès équitable Picardi, Nicola Punktem wyjścia rozważań autora jest stwierdzenie, że przy lekturze piśmiennictwa włoskiego, a jak się wydaje, także europejskiego z okresu po drugiej wojnie światowej odnosi się wrażenie, iż główną tendencją tego piśmiennictwa jest dążność do ponownego przemyślenia i przewartościowania problem atyki procesowej. Początkowo ograniczano się do wykazywania względności pewnych podstawowych pojęć, jak prawo do powództwa czy stosunek procesowy. W ostatnich latach rozpowszechniło вЦ poczucie sceptycyzmu w odniesieniu do całokształtu zasad procesowych, które traktuje się jako wynik formalistycznego ujmowania nauki prawa. Z drugiej strony, trudno jeszcze ustalić, na jakich nowych założeniach należałoby oprzeć przebudowę naszej wiedzy o procesie. Stąd też zamierzeniem autora jest przedstawienie tego stanu rzeczy poprzez powtórne przeprowadzenie historyczno-krytycznej analizy zasady ustności — problemu, który pojawia się przy każdej reformie procesu. Na podstawie doświadczeń włoskich i polskich autor dochodzi do wniosku, że ustność nie może stanowić zasady procesowej ani o charakterze technicznym, ani o charakterze politycznym i nie może leżeć u podstaw rozróżnienia dwóch odmiennych koncepcji procesu, a mianowicie koncepcji liberalnej i koncepcji socjalistycznej. Zasada ustności sprowadza się, zdaniem autora, do pewnej formuły, która jeżeli nawet służyła w XIX w. do nakreślania idealnego modelu procesu, zarazem jawnego i ustnego, w czasach dzisiejszych wykorzystywana jest jedynie dla utrzymywania w pozornym rygorze dążeń skierowanych przeciwko idei kontradyktoryjności. W dążeniu do wykorzystywania tych kierunków badawczych, które mogłyby doprowadzić do stworzenia nowych ujęć w nauce procesu, autor dochodzi do zasadniczej tezy swojej pracy, która polega na zastąpieniu koncepcji procesu ustnego koncepcją procesu sprawiedliwego. Na podstawie art.6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i art.14 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych ONZ zostało zatem poddane analizie pojęcie „procesu sprawiedliwego" jako rezultatu całej serii gwarancji (jawność procesu, racjonalny czas trwania procesu, niezawisłość, bezstronność i uprzednie ustanowienie sądu), które w nowy sposób wiążą się z zasadą kontradyktoryjności. Ewolucji tego pojęcia w ciągu ostatniego stulecia poświęcona jest ostatnia część artykułu. 1983-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/11245 Le principe du contradictoire à la lumière du nouveau Code de procedure civile français Genin-Meric, Régine „Nie można rozstrzygnąć spraw y w stosunku do strony bez jej wysłuchania lub wezwania przed sąd". W ten sposób została w nowym francuskim kodeksie postępowania cywilnego sformułowana zasada kontradyktoryjności, m ająca dla tego postępowania znaczenie podstawowe. Takie prawne uświęcenie pewnego sformułowania dotyczącego wymiaru sprawiedliwości, dokonane przez ustodawcę, który skądinąd wzmocnił oficjalną pozycję sądu, nie powinno mieć charakteru jedynie platonicznego. Dlatego należy ustalić, jakie w ynikają zeń reguły techniczne zapew niające rzeczywiste przeprowadzenie dyskusji przed sądem (section I) oraz jakie są gwarancje przestrzegania zasady, o której mo,wa (section II). Kontradyktoryjność postępowania sądowego musi się realizować między określonymi osobami (section I), które z jej punktu widzenia występują jako partnerzy (5 1) — i w określony sposób (§ 2). Wyróżnia się partnerów naturalnych — powor da i pozwanego (A), partnerów ewentualnych — osoby trzecie zainteresowane w sporze (B) oraz sąd (C). Jeden z obowiązków tego ostatniego w omawianej dziedzinie polega na poddaniu pod dyskusję stron okoliczności mających znaczenie prawne, które zostały wzięte pod rozwagę z urzędu. Istnienie tego obowiązku pociąga za sobą pewne trudności, które zostały rozstrzygnięte w sposób, jak się wydaje, pożądany w tekście ustaw y procesowej według brzmienia nadanego przez dekret z 17 maja 1981 r. Unormowanie kontradyktoryjności (§ 2) musi być określone, jeśli chodzi o jej przedmiot (A) — roszczenia stron, środki dowodowe, okoliczności m ające znaczenie prawne, brane przez są d pod rozwagą z urzędu, o jej zastosowanie praktyczne (B) — sposób przytaczania informacji przez strony, podjęcie obrony wobec stanowiska przeciwnika, jak i o czas, w którym powinna odbyć się rozprawa, a który przypadać musi w zasadzie przed wydaniem orzeczenia przez sąd. Pojawia się tu problem gw arancji, które zapewniłyby skuteczną i lojalną realizację zasady kontradyktoryjności (section II). N iektóre z tych gw arancji m ają charakter bezpośredni (§ 1). Tak więc sąd jest gw arantem tego (A), że strony we właściwym czasie przytoczą informacje oraz skorzystają z przysługującej im możności odpowiedzi na oświadczenia przeciwnika; strony mogą podnieść zarzut, że czynność procesowa poprzedzająca wydanie wyroku dokonana została niezgodnie z zasadą kontradyktoryjności (B), a w ostateczności mogą spowodować uchylenie orzeczenia wydanego z naruszeniem tej zasady (C). Jeżeli naw et nowy francuski kodeks postępowania cywilnego nia daje odpowiedzi na wszystkie kwestie, jakie mogą nasunąć się w praktyce, to jednak zawiera liczne przepisy, których celem jest zapewnienie każdemu tak istotnego prawa, jakim jest prawo do wysłuchania przez sąd jego oświadczeń. 1982-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/11244 Le principe du contradictoire dans la doctrine de procédure civile polonaise Broniewicz, Witold Artykuł stanowi przegląd stuletniego dorobku piśmiennictwa polskiego, na temat zasady kontradyktoryjności w postępowaniu cywilnym bez oceny przedstawionych teorii i wyrażenia własnych poglądów autora. Kolejno zostały omówione poglądy: 1) Antoniego Okolskiego, zwolennika zasad nieingerencji państwa w postępowanie, wolnego rozporządzania przez strony postępowaniem oraz kontradyktoryjności; 2) Karola Lutostańskiego, którego zdaniem system oficjalno-śledczy lepiej odpowiada potrzebom postępowania cywilnegoi niż system dyspozycyjno-kontradyktoryjny; 3) Eugeniusza Waśkowskiegoi, według którego zasada kontradyktoryjności jest przydatniejsza w procesie dla wykrycia prawdy materialnej; 4) W ładysława Siedleckiego, który w miejsce początkowo uznawanej przez siebie zasady kontradyktoryjności, wprowadził pojęcie zasady współdziałania podmiotów postępowania, jako odpowiadającej socjalistycznemu postępowaniu cywilnemu; 5) Jerzego Jodłowskiego, obrońcy zasady kontradyktoryjności w socjalistycznym postępowaniu cywilnym, w szczególności w związku z pojawieniem się koncepcji zasady współdziałania. Na tle sporu między zwolennikami zasady kontradyktoryjności i zasady współdziałania wspomniano o wysuniętej przez Włodzimierza Berutowicza koncepcji współdziałania pozytywnego i negatywnego między podmiotami postępowania. 1983-01-01T00:00:00Z