Studia z literatury i języka niemieckiego / pod red. Krzystofa A. Kuczyńskiego, Romana Sadzińskiego http://hdl.handle.net/11089/5953 2026-04-05T12:18:44Z 2026-04-05T12:18:44Z Sikorska, Katarzyna http://hdl.handle.net/11089/8048 2018-02-01T11:17:55Z 1997-01-01T00:00:00Z

Veränderungen im Bedeutungsbereich der aus dem Deutschen entlehnten Lemmata im Vergleich zu ihren neuhochdeutschen Pendants Sikorska, Katarzyna We współczesnej polszczyźnie występuje wiele słów, będących zapożyczeniami z języka niemieckiego. Najstarsze zapożyczenia pojawiły się w języku polskim wraz z nowymi przedmiotami codziennego użytku i były jednocześnie zapożyczeniami fonetycznymi. Obecnie nie wyczuwa się już ich obcego pochodzenia. Słowa przejęte z niemieckiego podlegały w języku polskim licznym i różnorodnym procesom adaptacyjnym, dotyczącym m. in. ich formy gramatycznej, fonetycznej czy też morfologii. Ulegały one również licznym zmianom znaczeniowym, tzn. rozszerzały bądź zawężały swe pierwotne znaczenie, zmieniały również zabarwienie stylistyczne. Poza tym można też mówić o przesunięciu znaczenia wyrazu zapożyczonego oraz o zjawisku przejmowania tylko niektórych znaczeń pierwotnych danego słowa, pochodzącego z języka niemieckiego. Ciekawym zjawiskiem jest również występowanie we współczesnej polszczyźnie takich wyrazów niemieckiego pochodzenia, które jednak nie posiadają już swych odpowiedników we współczesnym języku niemieckim, tzn. w nowo-wysoko-niemieckim, gdyż zostały one zapożyczone bardzo dawno, ale znaleźć je można jeszcze w słownikach etymologicznych języka polskiego, gdzie podawane są jak o odpowiedniki niemieckie danych wyrazów, np. fastryga, framuga itd. Całkowite podporządkowanie się regułom języka przejmującego dany wyraz obcego pochodzenia świadczy o jego zakorzenieniu się w danym języku oraz dopasowaniu się do nowego systemu językowego. Wyrazy pochodne od danego zapożyczenia, frazeologizmy, w których te zapożyczenia występują, synonimy, pojawiające się w danym języku obok wyrazów zapożyczonych oraz frekwencja zapożyczeń w danym języku świadczą o stopniu zakorzenienia się danego wyrazu obcego pochodzenia w języku polskim.

1997-01-01T00:00:00Z Kuczyński, Krzysztof A. http://hdl.handle.net/11089/8047 2018-02-01T11:17:47Z 1997-01-01T00:00:00Z

Brygida Brandys (1939-1993). In memoriam Kuczyński, Krzysztof A. Die 1993 verstorbene Lodzer Germanistin gehörte zu den besten Kennern der deutschsprachigen Literatur des 20. Jahrhunderts. Insbesondere ihre Studien zur österreichischen Literatur, u.a. das SchalTen von Lranz Theodor Csokor, haben ihr einen wissenschaftlichen Namen gesichert. Eine dem Aufsatz beigefügte Publikationsliste veranschaulicht die Fülle ihrer vertvollen Bücher und Aufsätze.

1997-01-01T00:00:00Z Czechowska-Błachiewicz, Aleksandra http://hdl.handle.net/11089/8046 2018-02-01T11:17:48Z 1997-01-01T00:00:00Z

Welche Rolle spielen bei der Entlehnung die grammatischen Eigenschaften? Gezeigt am Beispiel deutscher entlehnungen in der polnischen Gegenwartssprache Czechowska-Błachiewicz, Aleksandra Artykuł traktuje o cechach gramatycznych niemieckich zapożyczeń we współczesnej polszczyźnie. Analiza materiału leksykalnego przeprowadzana jest w trzech grupach. Pierwsza grupa obejmuje zapożyczenia o największym stopniu podobieństwa fonologicznego, druga grupa to derywaty z niemiecką bazą słowotwórczą i polskim formantem, a grupa ostatnia zawiera słownictwo, którego postać morfologiczna uległa znacznym modyfikacjom.

1997-01-01T00:00:00Z Tarantowicz, Alfred http://hdl.handle.net/11089/8045 2018-02-01T11:17:47Z 1997-01-01T00:00:00Z

Wortbildende Alternationen im Deutschen und Polnischen Tarantowicz, Alfred Celem niniejszego artykułu jest szczegółowa analiza alternacji słowotwórczych, zachodzących w obrębie słowotwórstwa niemieckiego i polskiego w aspekcie porównawczym. Inny zespół alternacji wokalicznych i konsonantycznych charakterystyczny jest dla słownictwa rodzimego, a inny dla wyrazów pochodzenia obcego. Alternacje słowotwórcze odgrywają bardzo ważną rolę i pełnią istotne funkcje w derywacji obu języków, towarzysząc w wielu kontekstach morfemom fleksyjnym i słowotwórczym. Również zakres i stopień produktywności alternacji jest różny w konfrontowanych językach i zależy od tego, czy mamy d o czynienia z derywacją imienną czy czasownikową.

1997-01-01T00:00:00Z