http://hdl.handle.net/11089/54278 2026-04-06T16:14:15Z 2026-04-06T16:14:15Z Raźniak, Maciej http://hdl.handle.net/11089/54286 2025-01-18T02:03:27Z 2024-11-29T00:00:00Z

O demarkacji prawa publicznego i prawa prywatnego Raźniak, Maciej The discussion on the division into public and private law (ius publicum) and private law (ius privatum) can be summarized by considering two fundamental issues: (α) the justification of the division and (β) the choice of a criterion for dividing law into public and private. When reading the texts of Polish legal philosophers, it is hard to resist the impression that they do not notice the line separating (α) and (β) and, consequently, the scale of differences between these issues. This is an unacceptable state of affairs. Therefore, the main purpose of this article is to distinguish these two problems more clearly. In particular, we want to show that investigations aimed at determining whether the division between ius publicum and ius privatum is justified may abstract from which theory of division deserves to be distinguished. In practice, both problems, which can be justified both theoretically (supported only by definitions and logical means) and empirically (based on examples from legal dogmatics), are autonomous from each other.; Dyskusję nad demarkacją prawa publicznego (ius publicum) i prawa prywatnego (ius privatum) można streścić, rozważając dwie zasadnicze kwestie: (α) zasadność podziału oraz (β) wybór kryterium, wzdłuż którego podział ten należałoby przeprowadzić. Czytając wypowiedzi polskich filozofów prawa, trudno oprzeć się wrażeniu, że nie dostrzegają oni granicy między (α) i (β), a co za tym idzie – odrębności obu tych zagadnień. Powyższego stanu rzeczy nie można zaakceptować, o ile spór o demarkację chce się potraktować poważnie. Dlatego celem niniejszego artykułu będzie wyraźniejsze odróżnienie owych problemów. Idzie nam w szczególności o pokazanie, że dociekania służące ustaleniu, czy demarkacja ius publicum i ius privatum jest zasadna, mogą abstrahować od tego, które kryterium podziału zasługuje na wyróżnienie. W praktyce bowiem oba problemy – co daje się uzasadnić zarówno teoretycznie (wspierając się wyłącznie definicjami i środkami stricte logicznymi), jak i empirycznie (wykorzystując materiał normatywny dogmatyki prawa) – są względem siebie autonomiczne.

2024-11-29T00:00:00Z Stromczyński, Błażej http://hdl.handle.net/11089/54287 2025-01-18T02:03:31Z 2024-11-29T00:00:00Z

Granice dopuszczalności i praktyczne aspekty wykorzystania mediów społecznościowych w prowokacji policyjnej w wykrywaniu przestępstw wykorzystania seksualnego małoletnich. Rozwiązania polskie na tle praktyki amerykańskiej Stromczyński, Błażej The article discusses the legal grounds, limitations and practical aspects of police undercover operations conducted on social media to prevent online-facilitated sexual abuse of children. The author analyzes the regulations of the criminal code and judiciary regarding grooming, which lately became famous especially in relation to the activities of the so-called pedophile hunters. Next, the key aspects and legal limits of sting operations in Polish law are analyzed. Later, the place and role of the undercover operations and entrapment doctrine in American law is compared to Polish practice. Finally, the best practices and key rules of operational security that should be applied when conducting this undercover online activity.; Artykuł podejmuje problematykę prawnych granic policyjnej prowokacji oraz praktycznych aspektów tej czynności przeprowadzonej w mediach społecznościowych w zakresie przeciwdziałania przestępstwu wykorzystania seksualnego małoletnich. Autor analizuje przepisy Kodeksu karnego i judykatury w zakresie przestępstwa tzw. groomingu, które stało się głośne w szczególności w związku z działaniami tzw. łowców pedofilów. Następnie wskazuje na kluczowe aspekty i granice tzw. prowokacji policyjnej w polskim porządku prawnym. Rozwiązania polskie są dalej przedstawione na tle ugruntowanej i wieloletniej praktyki działań pod przykryciem w prawie amerykańskim, w szczególności poprzez doktrynę entrapment. Na koniec wskazuje na najlepsze praktyki oraz zasady bezpieczeństwa operacyjnego, które warto zastosować w trakcie prowadzenia tej szczególnej czynności operacyjno-rozpoznawczej.

2024-11-29T00:00:00Z Šinkūnas, Haroldas Isokaitė-Valužė, Indrė http://hdl.handle.net/11089/54285 2025-01-18T02:03:35Z 2024-11-29T00:00:00Z

Relations Between the Holy See and Lithuania: A 100-Year History Šinkūnas, Haroldas; Isokaitė-Valužė, Indrė The Article provides the analysis of the relations of the Holy See and the Republic of Lithuania from the beginning of the State’s independence until the current period. At the outset, the authors give an overview of different stages and key legal issues of the development of the said relations. Further, the research deals with typical provisions and specific features of a concordat as an international agreement. The following part of the article is devoted to the analysis of the provisions of current four agreements between the Holy See and Lithuania, adding comparison with the treaties concluded by the Holy See with other two Baltic States, namely Latvia and Estonia. The research focuses on key legal issues of the cooperation between the Holy See and Lithuania with minor aspects of the intersection of the historical, political, international, and religious context. The authors conclude that in the complex international political landscape, the Holy See has remained one of the most credible partners for Lithuania and a moral authority for the nation, dominated by Catholics. The recognition of Lithuania as a State shortly after its Independence Declaration of 1918 as well as non-recognition of its 50-year occupation significantly contributed to the restoration of the State’s independence in 1990. Although the reestablishment of the independent State of Lithuania being based on the continuation of the State’s identity opened door for securing the validity of the Concordat concluded by the Holy See and the Republic of Lithuania in 1927, it was no longer capable of reflecting new realities, and new fundamental changes required the conclusion of new treaties between the parties. In 2000, the Agreement concerning Juridical Aspects of the Relations between the Catholic Church and the State, the Agreement on Cooperation in Education and Culture, and the Agreement concerning the Pastoral Care of Catholics Serving in the Army were concluded between the Holy See and the Republic of Lithuania, while in 2012, the Agreement on the Recognition of Qualifications Concerning Higher Education occurred. These bilateral agreements reflect typical provisions of concordats arising from their unique nature of combining both political (legal) and ecclesiastical matters and securing autonomy of both parties: they regulate the legal status of the Catholic Church and numerous issues, encompassing institutional matters, religious freedom, religious education, family life, cultural heritage, pastoral care, and many others. These provisions are also similar in the agreements concluded by the Holy See and other two Baltic States, all having no state religion. However, the treaties of the Holy See concluded with Lithuania and Latvia have more common and more elaborated provisions than the agreement with Estonia, while some issues are relevant and, therefore, regulated in respect of merely a particular state.; W artykule zanalizowano stosunki między Stolicą Apostolską a Republiką Litewską od początku niepodległości państwa do dnia dzisiejszego. W pierwszej kolejności autorzy dokonali przeglądu etapów rozwoju tych relacji oraz głównych kwestii prawnych. Następnie w artykule dokonano analizy typowych postanowień konkordatu jako umowy międzynarodowej. Kolejna część artykułu poświęcona jest omówieniu postanowień dotychczasowych czterech umów między Stolicą Apostolską a Litwą, uzupełniając je o porównanie z umowami Stolicy Apostolskiej zawartymi z pozostałymi dwoma krajami bałtyckimi – Łotwą i Estonią. Badanie objęło kwestie prawne współpracy między Stolicą Apostolską a Litwą oraz niektóre aspekty przeplatającego się kontekstu historycznego, politycznego, międzynarodowego i religijnego. Autorzy konkludują, że w złożonym międzynarodowym kontekście politycznym Stolica Apostolska była i pozostaje jednym z najbardziej wiarygodnych partnerów Litwy i jest autorytetem moralnym dla Narodu, którego większość stanowią katolicy. Uznanie Litwy jako państwa wkrótce po ogłoszeniu niepodległości w 1918 r. i nieuznanie jego pięćdziesięcioletniej okupacji znacząco przyczyniły się do przywrócenia niepodległości państwa w 1990 r. Chociaż odrodzenie niepodległego państwa litewskiego oparte na kontynuacji tożsamości państwowej stworzyło przesłanki do obowiązywania od 1927 r. konkordatu zawartego przez Stolicę Apostolską i Republikę Litewską, nie odzwierciedlał on już nowych realiów, ponadto zasadnicze zmiany skłoniły strony do zawarcia nowych umów międzynarodowych. W 2000 r. Stolica Apostolska i Republika Litewska zawarły Umowę o prawnych aspektach stosunków między Kościołem katolickim a państwem, Umowę o współpracy w dziedzinie edukacji i kultury oraz Umowę o katolickim duszpasterstwie wojskowym, a w 2012 r. Umowę o uznawaniu kwalifikacji związanych z wyższym wykształceniem. Te dwustronne porozumienia zawierają postanowienia typowe dla konkordatów, co wynika z ich specyfiki łączenia spraw politycznych (prawnych) i kościelnych oraz zachowania autonomii stron: regulują status prawny Kościoła katolickiego oraz wiele kwestii, w tym instytucjonalne, dotyczące wolności wyznania, edukacji religijnej, życia rodzinnego, ochrony dziedzictwa kulturowego, duszpasterstwa i wiele innych. Postanowienia te są podobne do postanowień zawartych w umowach Stolicy Apostolskiej z dwoma innymi państwami bałtyckimi, Łotwą i Estonią, z których żadne nie ma religii państwowej. Jednak umowy międzynarodowe Stolicy Apostolskiej zawarte odpowiednio z Litwą i Łotwą zawierają więcej bardziej ogólnych i szczegółowych postanowień niż umowa z Estonią; ponadto niektóre kwestie dotyczą tylko konkretnego kraju i dlatego są regulowane jedynie w odniesieniu do niego.

2024-11-29T00:00:00Z Łabieniec, Paulina http://hdl.handle.net/11089/54282 2025-01-18T02:03:21Z 2024-11-29T00:00:00Z

Konkordat a uprawnienia mniejszościowych kościołów i innych związków wyznaniowych w Polsce Łabieniec, Paulina The article aims to show the impact of the concordat between the Republic of Poland and the Holy See from 1993 on the legal situation of other religious associations in Poland. Representatives of churches affiliated with the Polish Ecumenical Council expressed concerns that certain rights granted to the Catholic Church in the concordat would violate the autonomy of minority churches. As a result of the debate over the concordat, the Polish Ecumenical Council formulated a number of postulates for expanding the rights of other religious associations, such as the right to conclude marriages in churches with effects in civil law. Many of the postulates were established in individual laws passed in 1994–1997 regulating the state’s relations with churches and other religious associations. A guarantee of bilateral arrangement of relations between the state and religious associations – on the model of the Concordat – was to be Article 25(5) of the new 1997 Constitution, stipulating that relations between the Republic of Poland and other churches and religious associations shall be determined by laws passed on the basis of agreements concluded by the Council of Ministers with their competent representatives. However, this provision remains unused, as evidenced by the failure to conclude any agreement and pass an individual law comprehensively regulating the legal situation of religious associations in Poland after the Constitution came into force, despite the expression of such a will by thirty churches and other religious associations. The Concordat has contributed to expanding the rights of other religious associations in Poland but in the absence of the application of Article 25(5) of the Constitution, it remains the act that best guarantees bilateral arrangement of relations between the state and religious association.; Artykuł ma na celu ukazanie wpływu konkordatu zawartego między Rzecząpospolitą Polską a Stolicą Apostolską w 1993 r. na sytuację prawną innych związków wyznaniowych działających w Polsce. Wśród przedstawicieli kościołów zrzeszonych w Polskiej Radzie Ekumenicznej pojawiły się obawy, że niektóre uprawnienia przyznane Kościołowi Katolickiemu w konkordacie naruszą autonomię mniejszościowych kościołów. W wyniku debaty wokół zawarcia konkordatu Polska Rada Ekumeniczna sformułowała szereg postulatów poszerzenia uprawnień innych związków wyznaniowych, np. w zakresie prawa do zawierania małżeństw przed duchownymi tych kościołów ze skutkami na gruncie prawa cywilnego. Wiele z postulatów zostało uwzględnionych w ustawach indywidualnych uchwalonych w latach 1994–1997, regulujących stosunki państwa do poszczególnych kościołów i innych związków wyznaniowych. Gwarancją bilateralnego układania stosunków między państwem a związkami wyznaniowymi – na wzór konkordatu – miał być art. 25 ust. 5 nowej Konstytucji RP z 1997 r. stanowiący, że stosunki między Rzecząpospolitą Polską a innymi kościołami i związkami wyznaniowymi określają ustawy uchwalone na podstawie umów zawartych przez Radę Ministrów z ich właściwymi przedstawicielami. Przepis ten pozostaje jednak martwy, o czym świadczy brak zawarcia jakiejkolwiek umowy i uchwalenia ustawy indywidualnej regulującej całościowo sytuację prawną danego związku wyznaniowego w Polsce po wejściu w życie konstytucji, mimo wyrażenia takiej woli przez trzydzieści kościołów i innych związków wyznaniowych. Konkordat przyczynił się do poszerzenia uprawnień innych związków wyznaniowych w Polsce, jednak w obliczu braku stosowania art. 25 ust. 5 Konstytucji RP pozostaje aktem najlepiej gwarantującym bilateralne układanie stosunków między państwem a związkiem wyznaniowym.

2024-11-29T00:00:00Z