http://hdl.handle.net/11089/43187 2026-04-04T03:55:08Z 2026-04-04T03:55:08Z Szymańska, Agata http://hdl.handle.net/11089/43195 2022-09-15T01:14:35Z 2022-09-14T00:00:00Z

Demographic Changes in the Countries of the Western Balkans – A Comparative Analysis with the European Union Szymańska, Agata The study analyses the demographic changes in five countries of the Western Balkans – Albania, Bosnia and Herzegovina, Montenegro, North Macedonia, and Serbia – which are associated with and are potential candidates for European Union (EU) member states. Due to a lack of data, Kosovo was excluded. The research was based on selected measures, both static and dynamic. The analysis was conducted against the background of the indicators presented for the EU, with the longest time sample covering the years 1960–2020. The study presents the scope of demographic changes and the advancement of the population ageing of these countries using selected static measures and showing their dynamics. The methods used are based on data analysis and cluster analysis. The results point to the advancement of demographic changes and ageing in the region. The comparison of calculated measures indicates that the demographic structure in the region has shifted towards “old”, with the share of people aged 65 and over higher than 14% in 2020. The most advanced stages concern Bosnia and Herzegovina, where the transformation from a “young” demographic structure to an “old” was very dynamic and deep.; Celem podjętego badania jest przedstawienie wyników analizy dotyczącej zmian demograficznych w pięciu krajach Bałkanów Zachodnich, będących tzw. krajami stowarzyszonymi i potencjalnymi kandydatami do członkostwa w Unii Europejskiej. Badania oparto na wybranych miernikach zmian demograficznych, zarówno statycznych, jak i dynamicznych. Analizy te zaprezentowano na tle wskaźników dla Unii Europejskiej, przy czym najdłuższa próba czasowa obejmowała lata 1960–2020. Ze względu na brak większości danych dla Kosowa, w badaniu uwzględniono pięć z sześciu krajów regionu: Albanię, Bośnię i Hercegowinę, Czarnogórę, Macedonię Północną oraz Serbię. W opracowaniu przedstawiono zakres zmian demograficznych i stopień zaawansowania starzenia się ludności tych krajów, posługując się wybranymi miarami statycznymi i ukazując ich dynamikę. Uzyskane wyniki podkreślają zaawansowanie zmian demograficznych i starzenia się ludności w regionie. Porównanie mierników wskazuje na szybką transformację struktury demograficznej w regionie w kierunku „starzejącej się” ze wskaźnikiem udziału osób w wieku 65 i więcej w populacji ogółem przekraczającym 14% w 2020 roku. Najbardziej zaawansowane procesy dotyczyły Bośni i Hercegowiny, gdzie transformacja od „młodej” struktury demograficznej do „starej” była bardzo dynamiczna i głęboka.

2022-09-14T00:00:00Z Bada, Oladejo Tokunbo Adetiloye, Kehinde Adekunle Olokoyo, Felicia Omowunmi Ukporhe, Grace http://hdl.handle.net/11089/43193 2022-09-15T01:14:37Z 2022-09-14T00:00:00Z

Determinants of International Reserves Among Organisation of Petroleum Exporting Countries (OPEC) Bada, Oladejo Tokunbo; Adetiloye, Kehinde Adekunle; Olokoyo, Felicia Omowunmi; Ukporhe, Grace Member countries of the Organisation of Petroleum Exporting Countries (OPEC) are always in the news regarding the prices and supply of crude oil to the international market. One of the economic reasons for this is liquidity and the desire to accumulate international reserves by the respective countries. This paper examined the determinants of international reserves among the cartel against the backdrop of the motives for keeping reserves. With data from 2005 to 2018, the adopted variables that were tested with the system of generalised methods of moments (Sy‑GMM) are inflation, exchange rates, oil prices, crude oil dependence, economic crises and others. The results and outputs show that inflation was negatively impactful externally and internally, while FDI inflows recorded negative significance. Economic crises and economic openness were positively significant, while oil prices and exchange rates were not significant determinants of international reserves accumulation. The paper recommends the maximisation of opportunities available by members during economic crises to accumulate reserves that will enable them to diversify from dependence on crude oil exports to include other products and a higher level of openness to open the economy up for competition to make the economies stronger.; Państwa członkowskie Organizacji Krajów Eksportujących Ropę Naftową (OPEC) są nieustannie przedmiotem zainteresowania mediów w obszarze cen i wielkości dostaw ropy naftowej na rynek międzynarodowy. Jedną z ekonomicznych przyczyn tego zainteresowania jest kwestia płynności i chęci gromadzenia rezerw międzynarodowych przez poszczególne kraje. W niniejszej pracy przeanalizowano determinanty tworzenia rezerw międzynarodowych w ramach organizacji na tle motywów utrzymywania rezerw. zmienne przyjęte na podstawie danych z lat 2005–2018 zostały przetestowane przy pomocy systemu uogólnionych metod momentów (Sy‑GMM). Zmiennymi tymi były: inflacja, kursy walutowe, ceny ropy naftowej, stopień zależności od ropy naftowej, kryzysy gospodarcze i inne. Wyniki analizy pokazują, że inflacja miała ujemny wpływ zewnętrzny i wewnętrzny, podczas gdy napływ BIZ był istotnie ujemy. Kryzysy gospodarcze i otwartość gospodarcza miały statystycznie istotny, dodatni wpływ na akumulację rezerw międzynarodowych, natomiast ceny ropy i kursy walutowe nie były istotnymi determinantami akumulacji rezerw międzynarodowych. Artykuł rekomenduje maksymalizację wykorzystania możliwości, jakimi dysponują członkowie organizacji w czasie kryzysów gospodarczych, w celu gromadzenia rezerw, co umożliwi im uniezależnienie się od eksportu ropy naftowej i uwzględnienie w ich eksporcie także innych produktów oraz zwiększenie otwartości gospodarki na konkurencję, co powinno wzmocnić gospodarkę.

2022-09-14T00:00:00Z Sztaudynger, Jan Jacek Ambroziak, Ewa Starosta, Paweł http://hdl.handle.net/11089/43194 2022-09-15T01:14:32Z 2022-09-14T00:00:00Z

Generalized Trust, Helpfulness, Fairness and Growth in European Countries A Revised Analysis Sztaudynger, Jan Jacek; Ambroziak, Ewa; Starosta, Paweł This research is an attempt to assess the impact of trust, helpfulness, and fairness on economic growth in Europe. The first part of the paper highlights the concept of social capital and the related concept of trust, while the second part gives an overview of selected research hitherto conducted on the subject. The third part presents an econometric growth model based on a modified Cobb‑Douglas production function. The model we propose includes three interrelated variables: generalized trust, helpfulness, and fairness, which can be combined into an aggregated variable, called ‘cooperation capital’. The pooled sample covers the years 2006–2018 and includes 22 European countries. European Social Survey data provides a chance to examine the previously inaccessible measurement of the impact of bridging social capital increase on economic growth. The results suggest that approximately 1/8 of economic growth (measured by the GDP growth rate) may be ascribed to the effect of an increase in cooperation capital. In addition, 86% of this effect occurs with a 1–4 year lag. The three‑component cooperation capital explains economic growth better than generalized trust exclusively. The estimated model suggests that an increase in helpfulness among people has the largest impact on economic growth. As the outcomes of this research also clearly show, fairness and trust are key factors for economic growth in Europe.; Celem artykułu jest próba oszacowania wpływu postaw zaufania, pomocniczości i uczciwości na wzrost gospodarczy w krajach Europy. W pierwszej części tekstu skupiono uwagę na prezentacji koncepcji kapitału społecznego i na związanym z nim pojęciu zaufania, natomiast w kolejnej części dokonano selektywnego przeglądu literatury dotyczącej wpływu zaufania na rozwój ekonomiczny. Część trzecia zawiera prezentację ekonometrycznego modelu wzrostu gospodarczego, bazującego na zmodyfikowanej funkcji produkcji Cobba‑Douglasa. Zaproponowany model zawiera trzy powiązane ze sobą zmienne: zgeneralizowane zaufanie, skłonność do udzielania pomocy (pomocniczość) oraz deklarowaną postawę stopnia uczciwości innych ludzi, które wyrażone są w postaci zmiennej zagregowanej, nazwanej przez autorów kapitałem współpracy. Próba badawcza, będąca podstawą analiz empirycznych, odnosi się do kolejnych rund badań przeprowadzonych w latach 2006–2018 w ramach Europejskiego Sondażu Społecznego w 22 krajach Europy. Dane zawarte w Europejskim Sondażu Społecznym, wykraczające poza wąsko rozumiane zjawisko zaufania, dają pewną szansę na weryfikację niezbyt dotychczas dokładnego pomiaru wpływu kapitału współpracy i pomostowego na kształtowanie się poziomu wzrostu ekonomicznego. Uzyskane rezultaty analiz wskazują, iż w przybliżeniu 1/8 wzrostu (mierzonego wielkością stopy wzrostu GDP) może być traktowana jako efekt wzrostu zgeneralizowanego zaufania, pomocniczości i uczciwości. Ponadto odnotowano, iż 86% tego wpływu ujawnia się z opóźnieniem od roku do 4 lat. Przyjęte do analizy trzy zmienne cząstkowe lepiej wyjaśniają zmienność wzrostu gospodarczego niż wyłącznie poziom zaufania, który stanowił jedyną kategorię wyjaśniającą w większości dotychczasowych analiz. Wyestymowany przez autorów model sugeruje, iż spośród trzech analizowanych zmiennych cząstkowych największy wpływ na zmienność ekonomicznego wzrostu ma skłonność do wzajemnego udzielania sobie pomocy przez ludzi. Nie podważa to jednak faktu, że również zaufanie i uczciwość to istotne czynniki wpływające na wzrost gospodarczy w badanych krajach Europy.

2022-09-14T00:00:00Z Żebrowska‑Suchodolska, Dorota Piekunko‑Mantiuk, Iwona http://hdl.handle.net/11089/43192 2022-09-15T01:14:38Z 2022-09-14T00:00:00Z

Similarity and Granger Causality in Polish and Spanish Stock Market Sectors During the COVID–19 Pandemic Żebrowska‑Suchodolska, Dorota; Piekunko‑Mantiuk, Iwona Capital markets react almost immediately to crises. Such relationships can be both international and local. The research focuses on the stock markets of two countries: Spain and Poland. These countries are often compared in terms of various economic and social criteria. The research covers the period from March 3, 2019, to March 31, 2021. The aim is to identify sectors and indices similar to each other at the local level and to identify, among pairs of similar indices, those that provide a boost to another sector. The research uses the hierarchical cluster analysis method (Ward’s method) and the Granger causality test. This work presents a novel approach to sectoral comparison at the local level.; Rynki kapitałowe reagują prawie natychmiast na sytuacje kryzysowe. Zależności takie mogą mieć zarówno charakter międzynarodowy, jak i lokalny. Badania skupiają się na giełdach dwóch krajów: Hiszpanii i Polski. Kraje te są często porównywane do siebie pod względem różnych kryteriów gospodarczych i społecznych. Badania dotyczą okresu od 3 marca 2019 roku do 31 marca 2021 roku. Celem badań jest identyfikacja sektorów i indeksów podobnych do siebie na poziomie lokalnym oraz wskazanie wśród par indeksów podobnych tych, które stanowią impuls dla innego sektora. Do badań wykorzystano metodę hierarchiczną analizy skupień (metoda Warda) oraz test przyczynowości Grangera. W niniejszej pracy przedstawiono nowatorskie podejście do porównań sektorowych na poziomie lokalnym.

2022-09-14T00:00:00Z