http://hdl.handle.net/11089/31766 2026-04-05T08:58:20Z 2026-04-05T08:58:20Z Tulejski, Tomasz http://hdl.handle.net/11089/33627 2021-02-22T09:53:09Z 2020-04-02T00:00:00Z

Samuel Rutherford – monarchia prawa czy monarchia świętych? Tulejski, Tomasz Samuel Rutherford – Scottish Presbyterian priest and political thinker who lived in the times of English civil war – is commonly considered as one of the theorists of the monarchy of law concept, the mixed constitution and the right of revolution. All these ideas are fundamental for modern English constitutionalism which is in opposition to the idea of monarchical absolutism which is based on the concept of the social contract. For this reason, he was among the authorities quoted by the Founding Fathers during their opposition against the arbitrary powers of the Metropole. Meanwhile, the global analysis of his achievements put in doubts many circulating opinions regarding the author of Lex, Rex. In this article, an author proves that the hermeneutic analysis of Rutherford’s political theology suggests that Rutherford was not the theorist of the monarchy of law in its common meaning, but rather theonomic vision of the state.; Samuel Rutherford – szkocki prezbiteriański pastor i myśliciel polityczny okresu angielskiej wojny domowej – uważany jest powszechnie za jednego z teoretyków koncepcji monarchii prawa, ustroju mieszanego oraz prawa oporu. Wszystkie te idee, konstytuujące nowożytny angielski konstytucjonalizm w opozycji do monarszego absolutyzmu, wywodzi z koncepcji umowy społecznej, co czyni zeń autora, do którego odwoływali się dla przykładu Ojcowie Założyciele w swym sprzeciwie wobec arbitralnej władzy metropolii. Tymczasem analiza całości jego dorobku każe poddać w wątpliwość wiele obiegowych opinii na temat autora Lex, Rex. W niniejszym artykule autor dowodzi, że hermeneutyczna analiza teologii politycznej Rutherforda skłania do wniosku, że nie był on teoretykiem monarchii prawa w jej powszechnym znaczeniu, lecz w istocie teonomicznej wizji państwa.

2020-04-02T00:00:00Z Watkin, Thomas Glyn http://hdl.handle.net/11089/33628 2021-02-17T02:02:45Z 2020-04-02T00:00:00Z

Efficacy, impact and English legal history Watkin, Thomas Glyn Theorists of law and of social policy distinguish between the efficacy and the impact of laws and legislation. Efficacy concerns the achievement of the effects intended by law-makers. Impact refers to the actual consequences. At times, the two diverge. Sometimes, it is only after a lengthy period that the impact is appreciated. The impact sometimes requires intervention by legislators or judges acting purposively in order to correct unforeseen or unfortunate consequences. The extent of judicial intervention is not always clear from the surviving records. This article argues that an awareness of the possibility of such occurrence is essential if legal history is to present the whole truth concerning legal developments.; Teoretycy prawa i polityki społecznej rozróżniają pojęcia skuteczności oraz wpływu praw i prawodawstw. Skuteczność dotyczy osiągania celów zamierzonych przez prawodawcę. Wpływ odnosi się do rzeczywistych konsekwencji. Niekiedy obie kategorie różnią się od siebie. Bywa, że dopiero po upływie długiego czasu wpływ zostaje doceniony. Kiedy indziej wpływ wymaga interwencji ze strony ustawodawcy czy działających rozmyślnie sędziów, tak aby skorygować nieprzewidziane bądź nieszczęśliwe skutki rozwiązania prawnego. Rozmiar sędziowskich interwencji nie zawsze jest oczywisty na podstawie zachowanych dokumentów. W artykule dowodzi się, że świadomość możliwości wystąpienia takiego zjawiska jest niezbędna, jeśli historia prawa ma przedstawiać całą prawdę na temat jego rozwoju.

2020-04-02T00:00:00Z Stuckey, Michael http://hdl.handle.net/11089/33626 2021-02-17T02:02:46Z 2020-04-02T00:00:00Z

John Mitchell Kemble’s Anglo-Germanic legal historiography Stuckey, Michael Ideas about legal and constitutional systems in the British Isles, based upon a native genius, and ultimately upon the racial composition of the nation(s), were developed and deployed during the nineteenth century. The work of John Mitchell Kemble can be counted here amongst the developers of the literature informing this evolving historiographical norm of the Common Law tradition. Kemble’s work was fundamental to the establishment of a historical theory which underlay the development of the Common Law and its institutions with a specific and conscious Germanic attribution and constructed derivation. Kemble’s role was critical, in this creative discourse, as a polymath aggregator, whose work crossed modern-day conceptions of disciplinary boundaries. The developed and acquired Germanic historico-legal convention consistently emphasised a narrative of the Common Law’s uniqueness, and it was a tradition which eventually gained a fundamental intellectual position.; W dziewiętnastym stuleciu doszło do rozwoju i rozprzestrzenienia się różnych koncepcji dotyczących porządków prawnych i ustrojowych Wysp Brytyjskich, które wywodziły się z ducha narodowego, a ostatecznie opierały się na rasowej kompozycji narodu (bądź narodów). John Mitchell Kemble może być zaliczony w poczet twórców literatury prezentującej ten ewolucyjny wzorzec tradycji common law. Działalność Kemble’a była kluczowa dla ustanowienia doktryny historycznej, która leży u podstaw rozwoju common law oraz jego instytucji, ze szczególnym i świadomym uwzględnieniem germańskich oraz pochodnych wpływów. Pozycja Kemble’a była ważna, w trakcie twórczego dyskursu, jako erudycyjnego zwornika, którego działania wykraczały poza współczesną koncepcję ograniczonych dyscyplin naukowych. Rozwinięta i przyjęta germańska konwencja historyczno-prawna konsekwentnie kładła nacisk na narrację dotyczącą wyjątkowości common law. Była to również tradycja, która ostatecznie zyskała fundamentalne znaczenie dla nauki.

2020-04-02T00:00:00Z Higgins, J. Patrick http://hdl.handle.net/11089/33624 2021-02-17T02:02:48Z 2020-04-02T00:00:00Z

More in common (law) than originally thought? A theoretical first comparison of the Magna Carta and the Księga Elbląska Higgins, J. Patrick Medieval legal scholars generally do not compare the Polish and English legal systems, though in the 13th century they share a surprising number of similarities. This is especially clear if one considers the convergent of evolution of legal institutions in response to socio-historical problems. This is concretely traced through historical and textual analysis of Magna Carta and Księga Elbląska, two foundational texts in their respective legal systems. Ramifications of this new comparative perspective are discussed, with avenues of further research outlined.; Uczeni zajmujący się prawem w epoce średniowiecza na ogół nie porównują polskich i angielskich systemów prawnych, choć w XIII wieku cechowała je zaskakująca liczba podobieństw. Jest to szczególnie wyraźne, jeśli weźmie się pod uwagę zbieżność ewolucji instytucji prawnych będącą odpowiedzią na problemy społeczno-historyczne epoki. Bezpośrednio ilustruje to historyczna i tekstowa analiza Magna Carta i Księgi Elbląskiej, dwóch kluczowych tekstów dla rodzimych systemów prawnych. W artykule omówiono możliwości płynące z tej nowej perspektywy porównawczej, wraz ze wskazaniem kierunków dalszych badań.

2020-04-02T00:00:00Z