Pokaż uproszczony rekord

dc.contributor.authorZalech, Aleksander
dc.date.accessioned2026-09-15T07:05:45Z
dc.date.available2026-09-15T07:05:45Z
dc.date.issued2026-07-31
dc.identifier.issn1427-9657
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/11089/59341
dc.description.abstractGłównym celem niniejszego artykułu jest przedstawienie i przeanalizowanie aspektów kształtujących kulturę strategiczną Litwy, determinującą kierunki prowadzenia polityki bezpieczeństwa. II Republika Litewska, od początku swego istnienia kontynuująca w pełni dziedzictwo historyczne międzywojennej Litwy, dystansując się od Polski i szerszej współpracy regionalnej, musiała stawić czoła czynnikom nieaktualnym od 2014 r. Równolegle przy zmieniającym się krajobrazie politycznym w Europie po wybuchu wojny na wschodzie Ukrainy dokonuje się zwrot w relacjach z Polską oraz przewartościowanie realizowanych działań na arenie międzynarodowej.pl
dc.description.abstractThe main objective of this article is to present and analyze the aspects shaping Lithuania’s strategic culture, which determines the directions of its security policy implementation. The Second Republic of Lithuania, which from its inception fully upheld the historical legacy of interwar Lithuania in maintaining distance from Poland and broader regional cooperation, has had to contend with factors that have been outdated since 2014. Concurrently, amid the shifting political landscape in Europe following the outbreak of the war in eastern Ukraine, it is effecting a turnaround in relations with Poland and a reappraisal of the actions pursued on the international stage.en
dc.language.isopl
dc.publisherWydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiegopl
dc.relation.ispartofseriesEastern Review;2pl
dc.rights.urihttps://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
dc.subjectLithuaniaen
dc.subjectstrategic cultureen
dc.subjectRusso-Ukrainian waren
dc.subjectEuropean Unionen
dc.subjectPolish-Lithuanian relationsen
dc.subjectLitwapl
dc.subjectkultura strategicznapl
dc.subjectwojna rosyjsko-ukraińskapl
dc.subjectUnia Europejskapl
dc.subjectrelacje polsko-litewskiepl
dc.titleKultura strategiczna Litwypl
dc.title.alternativeThe Strategic Culture of Lithuaniaen
dc.typeArticle
dc.page.number113-136
dc.contributor.authorAffiliationUniwersytet Łódzkipl
dc.identifier.eissn2451-2567
dc.referencesBaluk, W., Mac, P. 2024. Kultura strategiczna Federacji Rosyjskiej podczas rządów Władimira Putina. Eastern Review 12(2), s. 7–35. https://doi.org/10.18778/1427-9657.12.08pl
dc.referencesBartoszewski, B. 2023. Porównanie stanu relacji polsko-litewskich przed rosyjską agresją na Ukrainę w 2014 roku i po niej. W: A. Kisztelińska-Węgrzyńska, N. Matiaszczyk (red.), Granice i obszary wpływów w polityce wewnętrznej i relacjach międzynarodowych. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 155–173. https://doi.org/10.18778/8331-316-0.08pl
dc.referencesBatūra, R. 2009. Į Laisvę Baltijos keliu 1988–2009. Vilnius.pl
dc.referencesBiblioteka Sejmowa. 1992. Akt konstytucyjny Republiki Litewskiej O nieprzystępowaniu Republiki Litewskiej do postradzieckich Związków Wschodnich, https://libr.sejm.gov.pl/tek01/txt/konst/litwa-d.html (dostęp: 26.11.2025).pl
dc.referencesBiersztańska, K. 2022. Dalia Grybauskaitė. „Baltic Iron Lady”, która zmieniła narrację o „państwie małym” w polityce zagranicznej Republiki Litewskiej. Sprawy Międzynarodowe 75(1), s. 107–131. https://doi.org/10.35757/SM.2022.75.1.01pl
dc.referencesBuchowski, K. 2013. Polityka zagraniczna Litwy 1990–2012. Białystok: Wydawnictwo Uniwersyteckie Trans Humana.pl
dc.referencesBuchowski, K. 2024. Historia polityczna Litwy 1987–2004. Od sowieckiej republiki związkowej do integracji ze światem Zachodu. Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku. https://doi.org/10.33918/25386549-202402011pl
dc.referencesBudrytė, D. 2023. ‘A Decolonising Moment of Sorts’: The Baltic States’ Vicarious Identification with Ukraine and Related Domestic and Foreign Policy Developments. Central European Journal of International and Security Studies 17(4), s. 82–105. https://doi.org/10.51870/YPIJ8030pl
dc.referencesChmielewski, B. 2022. Litwa: krok w kierunku zapisu nazwisk w formie oryginalnej. Ośrodek Studiów Wschodnich, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2022-01-21/litwa-krok-w-kierunku-zapisu-nazwisk-w-formie-oryginalnej (dostęp: 28.03.2026).pl
dc.referencesChojnacki, I. 2015. Linią LitPol Link popłynął pierwszy prąd. WNP, https://www.wnp.pl/energia/linia-litpol-link-poplynal-pierwszy-prad,261747.html (dostęp: 21.11.2025).pl
dc.referencesDzieje.pl. 2020. W Wilnie zapłonęły ogniska pamięci ofiar 13 stycznia 1991 r. Dzieje, https://dzieje.pl/aktualnosci/w-wilnie-zaplonely-ogniska-pamieci-ofiar-13-stycznia-1991-r (dostęp: 14.12.2025).pl
dc.referencesEidintas, A., Juodis, D., Surgailis, G. 2020. Partizanų generolas Jonas Žemaitis–Vytautas. Vilnius.pl
dc.referencesEismontas, R., Pukszto, A. 2024. Lithuania and the Three Seas Initiative: From Skepticism to Leadership. W: A. Orzelska-Stączek (red.), The Three Seas Initiative. An Original Concept of Regional Cooperation in Different Approaches. Warsaw: Institute of Political Studies of the Polish Academy of Sciences, s. 109–132.pl
dc.referencesENTSO-E (2025, 9 lutego). ENTSO-E confirms successful synchronization of the Continental European electricity system with the systems of the Baltic countries, https://www.entsoe.eu/news/2025/02/09/entso-e-confirms-successful-synchronization-of-the-continental-european-electricity-system-with-the-systems-of-the-baltic-countries/ (dostęp: 22.11.2025).pl
dc.referencesEuropean Commission. 2009. Five Years of Enlarged EU. Economic Achievements and Challenges, European Economy, 1.pl
dc.referencesEuropean Council. 2020. Remarks by President Charles Michel after the EU-China leaders’ meeting via video conference, https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2020/09/14/remarks-by-president-charles-michel-after-the-eu-china-leaders-meeting-via-video-conference/ (dostęp: 30.03.2026).pl
dc.referencesFerenczy, Z.A. 2022. Lithuania’s Values-Based Foreign Policy Toward a Rebalance in EU-China Relations?, Taiwan Strategists 13, s. 1–20.pl
dc.referencesFirewicz, A. 2001. Litwa po raz drugi. Toruń: Adam Marszałek.pl
dc.referencesGieszczyński, W. 2008. Refleksje z Muzeum Ofiar Ludobójstwa w Wilnie. Echa Przeszłości IX, s. 409–413.pl
dc.referencesGostomski, E. 2015. Droga Litwy do strefy euro. Ekonomia Międzynarodowa 11, s. 95–105. https://doi.org/10.18778/2082-4440.11.01pl
dc.referencesGray, C.S. 1986. Nuclear Strategy and National Style. Hamilton Press: Abt Books.pl
dc.referencesGrigas, A. 2013. The Baltic States in the EU: Yesterday, Today and Tomorrow. Notre Europe: Jacques Delors Institute.pl
dc.referencesGrynia, A. 2015. Klimat inwestycyjny na Litwie a przejęcie Rafinerii w Możejkach. Optimum. Studia ekonomiczne 73(1), s. 152–165. https://doi.org/10.15290/ose.2015.01.73.13pl
dc.referencesHebda, W. 2024. Gas from the South, Not from Russia: The Possibility of Distributing Natural Gas from the Eastern Mediterranean to Poland and Central Europe. Energies 17(6), 1469. https://doi.org/10.3390/en17061469pl
dc.referencesHud, B. 2024. Od unii lubelskiej do rzezi wołyńskich. Cztery eseje o historii polsko-ukraińskiej. Warszawa: Pracownia.pl
dc.referencesJaneliūnas, T. 2019. D. Grybauskaitės doktrina: Lietuvos užsienio politikos kaita 2009–2019 m. Vilnius.pl
dc.referencesJasiulevičienė, R. 2010. Peculiarities of Human Rights Process in Lithuania (1993–2006). Europa Orientalis. Studia z dziejów Europy Wschodniej i państw bałtyckich 2, s. 329–336. https://apcz.umk.pl/EO/article/view/EO.2010.017pl
dc.referencesJundo-Kaliszewska, B. 2019. Zakładnicy historii. Mniejszość polska w postradzieckiej Litwie. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8142-196-6pl
dc.referencesJundo-Kaliszewska, B., Urbanovič, J. 2024. Inicjatywa Trójmorza a priorytety Litwy w polityce bezpieczeństwa. Analiza szczytów w Wilnie i Warszawie. Eastern Review 13(1), s. 49–65. https://doi.org/10.18778/1427-9657.13.07pl
dc.referencesKancelaria Prezydenta RP. 2018. Rozmowy Prezydentów Polski i Litwy, https://t.prezydent.pl/kancelaria/archiwum/andrzej-duda/aktualnosci/wizyty-zagraniczne/rozmowy-prezydentow-polski-i-litwy-plen,3027 (dostęp: 25.02.2026).pl
dc.referencesKancelaria Sejmu RP. 1994. Traktat między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Litewską o przyjaznych stosunkach i dobrosąsiedzkiej współpracy, sporządzony w Wilnie dnia 26 kwietnia 1994 r., https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19950150071 (dostęp: 18.12.2025).pl
dc.referencesKancelaria Sejmu RP. 2001. Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Litewskiej dotycząca współpracy w dziedzinie obronności, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WMP20020060117/O/M20020117.pdf (dostęp: 21.12.2025).pl
dc.referencesKancelaria Sejmu RP. 2021. Święto Narodowe Trzeciego Maja w 230. rocznicę uchwalenia Konstytucji. Uroczystości z udziałem Marszałek Sejmu, https://www.sejm.gov.pl/sejm9.nsf/komunikat.xsp?documentId=35CAD3218423750EC12586CA0048B461&symbol=M_WYDARZENIA_KOMUNIKAT (dostęp: 28.03.2026).pl
dc.referencesKardaś, S., Kędzierski, M., Łoskot-Strachota, A. (2022, 7 kwietnia). Gazowa zimna wojna? Przejęcie przez Niemcy kontroli nad Gazprom Germania GmbH. Ośrodek Studiów Wschodnich, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2022-04-07/gazowa-zimna-wojna-przejecie-przez-niemcy-kontroli-nad-gazprom (dostęp: 21.11.2025).pl
dc.referencesKuczyńska-Zonik, A. 2017. Państwa bałtyckie: trzy modele rozwoju. Wschodni Rocznik Humanistyczny 14(3), s. 107–125.pl
dc.referencesKuczyńska-Zonik, A. 2024. Strategie bezpieczeństwa i obrony państw Europy Środkowej: Litwa, Łotwa i Estonia. Lublin: Instytut Europy Środkowej.pl
dc.referencesLašas, A. 2012. When History Matters: Baltic and Polish Reactions to the Russo-Georgian War. Europe-Asia Studies 64(6), 1061–1075. https://doi.org/10.1080/09668136.2012.691724pl
dc.referencesLietuvos Respublikos Seimas. 2009. Dėl Jono Žemaičio pripažinimo Lietuvos valstybės vadovu, https://e-seimas.lrs.lt/portal/legalAct/lt/TAD/TAIS.339103 (dostęp: 12.12.2025).pl
dc.referencesLRT (2023, 5 września). Prezydencki doradca Jaroslav Neverovič zmienił zapis swojego imienia i nazwiska na Jarek Niewierowicz, https://www.lrt.lt/pl/wiadomosci/1261/2069944/prezydencki-doradca-jaroslav-neverovic-zmienil-zapis-swojego-imienia-i-nazwiska-na-jarek-niewierowicz (dostęp: 23.05.2026).pl
dc.referencesŁoskot-Strachota, A. (2025, 19 marca). Polityka energetyczna w czasie wojny i transformacji. Priorytety państw Europy Środkowo-Wschodniej i Niemiec. Ośrodek Studiów Wschodnich, https://www.osw.waw.pl/sites/default/files/Raport-OSW_Polityka%20energetyczna%20w%20czasie%20wojny%20i%20transformacji-www_1.pdf (dostęp: 5.06.2026).pl
dc.referencesMalużinas, M. 2022a. Ewolucja systemu politycznego Pierwszej i Drugiej Republiki. Poznań: FNCE.pl
dc.referencesMalużinas, M. 2022b. Polityka zagraniczna prezydenta Litwy – Ginatasa Nausėdy w latach 2019–2022. Kontynuacja czy zmiana? Środkowoeuropejskie Studia Polityczne i Medioznawcze 4, s. 65–96. https://doi.org/10.14746/ssp.2022.4.4pl
dc.referencesMalużinas, M. 2023. The Role of Small States in Promoting International Security: Lithuania Strategy. Przegląd Strategiczny 16, s. 155–166. https://doi.org/10.14746/ps.2023.1.11pl
dc.referencesNekrašas, E., Stefanowicz, M. 2011. Refleksje nad litewską polityką zagraniczną. Politeja 16, s. 79–94.pl
dc.referencesPawłowski K. 2020. Bukareszteńska Dziewiątka: współpraca państw wschodniej flanki NATO. IEŚ Policy Papers 4.pl
dc.referencesPieszko, A. 2017. Umowa pomiędzy Orlenem a kolejami litewskimi zakończyła spór o taryfy. Kurier Wileński, https://kurierwilenski.lt/2017/06/28/umowa-pomiedzy-orlenem-a-kolejami-litewskimi-zakonczyla-spor-o-taryfy/ (dostęp: 23.02.2026).pl
dc.referencesRadczenko, A. 2011. Reforma polskiego szkolnictwa na Litwie. W Polityce, https://wpolityce.pl/polityka/117996-radczenko-reforma-polskiego-szkolnictwa-na-litwie (dostęp: 4.06.2026).pl
dc.referencesReginia-Zacharski, J. 2020. Obszary bezpieczeństwa Inicjatywy Trójmorza. Sprawy Międzynarodowe 73(2), s. 45–63. https://doi.org/10.35757/SM.2020.73.2.11pl
dc.referencesŠešelgytė, M. 2010. Security Culture of Lithuania. Lithuanian Foreign Policy Review 24, s. 23–40.pl
dc.referencesSidorkiewicz, K. 2014. Polityczne zaangażowanie mniejszości polskiej na Litwie po wyborach parlamentarnych 2012 roku. Polityka i Społeczeństwo 12(1), s. 39–56.pl
dc.referencesSidorkiewicz, K. 2015. Polska i Litwa w latach 2009–2013: dobre czy trudne sąsiedztwo? Przegląd Wschodnioeuropejski 6(2), s. 69–84.pl
dc.referencesSimonsen, S.G. 2001. Compatriot Games: Explaining the ‘Diaspora Linkage’ in Russia’s Military Withdrawal from the Baltic States. Europe-Asia Studies 53(5), s. 771–791. https://doi.org/10.1080/09668130120060260pl
dc.referencesSmalec, Ł. 2012. Kultura strategiczna a paradygmat realistyczny. Krytyka, rywalizacja i perspektywy współpracy. e-Politykon 2, s. 29–48.pl
dc.referencesSnyder, J.L. 1977. The Soviet Strategic Culture: Implications for Limited Nuclear Operations. Santa-Monica, CA: RAND Corporation, https://www.rand.org/content/dam/rand/pubs/reports/2005/R2154.pdf (dostęp: 24.11.2025).pl
dc.referencesStarkauskas, J. 2005. Struktury wykonawcze stalinowskiego terroru na Litwie w latach 1944–1956. W: P. Niwiński (red.). Aparat represji a opór społeczeństwa wobec systemu komunistycznego w Polsce i na Litwie w latach 1944–1956. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej (s. 69–76).pl
dc.referencesSteć, M. 2022. Jastrzębia polityka jako odpowiedź na zagrożenia. Litwa „oblężoną twierdzą” wschodniej flanki NATO. Klub Jagielloński, https://klubjagiellonski.pl/2022/08/13/jastrzebia-polityka-jako-odpowiedz-na-zagrozenia-litwa-oblezona-twierdza-wschodniej-flanki-nato/ (dostęp: 31.03.2026).pl
dc.referencesSurmacz, B. 2022. Wstęp. W: B. Surmacz (red.). Strategie bezpieczeństwa i obrony państw Europy Środkowej: Bułgaria, Rumunia, Serbia, Ukraina. Lublin: Instytut Europy Środkowej (s. 9–11).pl
dc.referencesSzymajda, M. 2019. Linia kolejowa z rafinerii w Możejkach do Renge odbudowana. PKN Orlen zadowolony. Rynek Kolejowy, https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/linia-kolejowa-z-rafinerii-w-mozejkach-do-renge-odbudowana-pkn-orlen-zadowolony-94961.html (dostęp: 28.03.2026).pl
dc.referencesSzymański, P. 2018. Polityka obronna Litwy w latach 2014–2018. Gdańskie Studia Międzynarodowe 16(1–2), s. 65–89. https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/gsm/article/view/2934pl
dc.referencesUnited Nations. 1991. Admission of Lithuania to membership in the United Nations, https://unscr.com/en/resolutions/711/ (dostęp: 29.03.2026).pl
dc.referencesWilnoteka. 2024. 20 lat w Unii Europejskiej Litwy, Łotwy i Estonii, https://wilnoteka.lt/artykul/20-lat-w-unii-europejskiej-litwy-lotwy-i-estonii (dostęp: 30.03.2026).pl
dc.referencesWołkonowski, J. 2018. Kraje bałtyckie w strefie euro. W: M. Götz, M. Markiewicz, B. Nowak, W.M. Orłowski (red.), Jak żyć z Euro? Doświadczenia krajów Europy Środkowo-Wschodniej. Warszawa: Polska Fundacja im. Roberta Schumana (s. 33–42).pl
dc.contributor.authorEmailolekzet7@gmail.com
dc.identifier.doi10.18778/1427-9657.14.2.05
dc.relation.volume14


Pliki tej pozycji

Thumbnail
Thumbnail

Pozycja umieszczona jest w następujących kolekcjach

Pokaż uproszczony rekord

https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Poza zaznaczonymi wyjątkami, licencja tej pozycji opisana jest jako https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0