Pokaż uproszczony rekord

dc.contributor.authorNowacki, Jakub
dc.contributor.editorCzerska, Tatiana
dc.contributor.editorPłuciennik, Jarosław
dc.contributor.editorZatora, Anna
dc.date.accessioned2026-09-02T16:55:34Z
dc.date.available2026-09-02T16:55:34Z
dc.date.issued2026
dc.identifier.citationJakub Nowacki, Epos dla klasy średniej? Mieszczańskie genealogie w „Księgach Jakubowych” Olgi Tokarczuk. (2026). Zagadnienia Rodzajów Literackich, 69(1), 143-157. https://doi.org/10.26485/ZRL/2026/69.1/13pl_PL
dc.identifier.issn0084-4446
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/11089/59231
dc.description.abstractOlga Tokarczuk’s work has often been situated within the horizon of the Polish middle class — as literature read by, addressed to, or symbolically legitimizing this social formation. Such claims, widespread in journalism and literary criticism, rarely lead to systematic analyses of the texts themselves as sites where bourgeois imagination and narratives of origin are produced. This article reverses that perspective by reading Tokarczuk’s prose not merely as a product of middle-class taste but as a space in which the genealogy and symbolic legitimation of the contemporary Polish middle class are constructed. The first part reconstructs critical interpretations that frame Tokarczuk as a representative of “middlebrow prose” and connects them to transformations in the literary field after 1989, including the rise of a new bourgeois readership and the marketization of literary production. Drawing on sociological approaches to literature and class, the article situates Tokarczuk within a broader process in which writers negotiate cultural, symbolic, and economic capital while addressing both intelligentsia and popular audiences. The second part turns to the problem of “bourgeois genealogies” in post-socialist literature and interprets Tokarczuk’s work as an attempt to identify historical figures and foundational scenes for the contemporary middle class. This tendency culminates in The Books of Jacob (2014), read here as an alternative epic of modern bourgeois subject formation set in the heterogeneous, multicultural Poland of the eighteenth century. The novel participates in the long-term symbolic production of the Polish middle class by negotiating its past, ethos, and place within modernity.pl_PL
dc.language.isoplpl_PL
dc.publisherŁódzkie Towarzystwo Naukowe; Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiegopl_PL
dc.relation.ispartofseriesZagadnienia Rodzajów Literackich;1
dc.rightsUznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe*
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by/4.0/*
dc.subjectPolish middle classpl_PL
dc.subjectmiddlebrow literaturepl_PL
dc.subjectOlga Tokarczukpl_PL
dc.subjectbourgeois genealogypl_PL
dc.subjectpost-1989 Polish literaturepl_PL
dc.titleEpos dla klasy średniej? Mieszczańskie genealogie w „Księgach Jakubowych” Olgi Tokarczukpl_PL
dc.title.alternativeAn Epic for The Middle Class? Bourgeois Genealogies in Olga Tokarczuk’s The Books of Jacobpl_PL
dc.typeArticlepl_PL
dc.page.number143-157pl_PL
dc.contributor.authorAffiliationUniwersytet Warszawski, Szkoła Doktorska Nauk Humanistycznychpl_PL
dc.identifier.eissn2451-0335
dc.referencesAntonik Dominik (2024), Sława literacka, albo nowe reguły sztuki. Studia z socjologii i ekonomii literatury, TAiWPN Universitas, Kraków.pl_PL
dc.referencesBrowarny Wojciech (2007), Mieszczańska ikonosfera w powieściach Stefana Chwina, Pawła Huellego i Olgi Tokarczuk, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.pl_PL
dc.referencesCzapliński Przemysław (2009), Polska do wymiany. Późna nowoczesność i nasze wielkie narracje, W.A.B., Warszawa.pl_PL
dc.referencesCzapliński Przemysław (2024), Rozbieżne emancypacje. Przewodnik po prozie 1976–2020, Wydawnictwo Literackie, Kraków.pl_PL
dc.referencesJacyno Małgorzata, Szemplińska Zofia, Możański Maciej (2025), Nowi misjonarze starych elit, „Kontakt”, 10 stycznia, https://magazynkontakt.pl/jacyno-nowi-misjonarze-starych-elit [dostęp: 15.02.2026].pl_PL
dc.referencesKaczmarski Paweł (2018), Opowiadania mizerne, „Mały Format” nr 07–08, https://malyformat.com/2018/08/opowiadania-mizerne [dostęp: 15.02.2026].pl_PL
dc.referencesKaczmarski Paweł (2020), Zaczarowanie, samokształcenie i mądrość ze Wschodu, „Nowy Napis Co Tydzień”, 16 kwietnia, https://nowynapis.eu/tygodnik/nr-45/artykul/zaczarowaniesamoksztalcenie-i-madrosc-ze-wschodu [dostęp: 15.02.2026].pl_PL
dc.referencesKasperek Andrzej (2022), Ezoteryzm jako problem socjologiczny. Socjologia ezoteryzmu — socjologia religii — socjologia duchowości: wspólne i różne pola badawcze, wzajemne relacje, „Uniwersyteckie Czasopismo Socjologiczne” t. 2, nr 30, DOI: 10.21697/ucs.2022.30.2.05.pl_PL
dc.referencesKusiak Paweł (2020), W stronę wyjścia, „Nowy Napis Co Tydzień”, 21 maja, https://nowynapis.eu/tygodnik/nr-50/artykul/w-strone-wyjscia [dostęp: 15.02.2026].pl_PL
dc.referencesLeder Andrzej (2014), Prześniona rewolucja. Ćwiczenie z logiki historycznej, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa.pl_PL
dc.referencesLeder Andrzej (2016), Nienapisana epopeja. Kilka uwag i zapomnianym wyzwoleniu, „Teksty Drugie” nr 6.pl_PL
dc.referencesLipszyc Adam (2018), Czerwone listy. Eseje frankistowskie o literaturze polskiej, Austeria, Kraków.pl_PL
dc.referencesLipszyc Adam (2019), Melancholia zbawienia, „Dwutygodnik” nr 265, www.dwutygodnik.com/artykul/5574-melancholia-zbawienia.html [dostęp: 20.05.2026].pl_PL
dc.referencesMiłkowski Tomasz (2016), Anty-Sienkiewicz albo wróg publiczny, „Dziennik Trybuna” nr 155.pl_PL
dc.referencesMirowski Mikołaj (2015), Lewicy strach przed historią, „Tygodnik Powszechny” nr 33, 9 sierpnia, www.tygodnikpowszechny.pl/lewicy-strach-przed-historia-29529 [dostęp: 15.02.2025].pl_PL
dc.referencesOlędzka Maria (2021), Rozbieżności i ich skutki, czyli kilka słów o światopoglądzie wpisanym w „Księgi Jakubowe” Olgi Tokarczuk, „Roczniki Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie” t. 39, nr 1, DOI: 10.17951/ff.2021.39.1.219-237.pl_PL
dc.referencesPekaniec Anna (2024), Literatura awansu społecznego. Uwagi wstępne, „Konteksty Kultury” z. 4, DOI: 10.4467/23531991KK.24.033.21265.pl_PL
dc.referencesPlata Tomasz (2024), Czułość nas rozszarpie. Olga Tokarczuk i współczesne przygody nierozumu, Austeria, Kraków.pl_PL
dc.referencesPospiszyl Michał (2021), Zacieraj ślady!, „Mały Format” nr 07–08, https://malyformat.com/2021/07/zacieraj-slady [dostęp: 15.02.2026].pl_PL
dc.referencesRowiński Tomasz (2019), O czym i dla kogo pisze Olga Tokarczuk?, „Teologia Polityczna”, 9 grudnia, https://teologiapolityczna.pl/tomasz-rowinski-o-czym-i-dla-kogo-pisze-olgatokarczuk [dostęp: 15.02.2026].pl_PL
dc.referencesSzczuka Kazimiera (2014), Okruchy światła, „Krytyka Polityczna”, 8 grudnia, https://krytykapolityczna.pl/kultura/szczuka-o-ksiegach-jakubowych-okruchy-swiatla [dostęp: 30.04.2026].pl_PL
dc.referencesŚwierkosz Monika (2020), Strategie ocalania, „Dwutygodnik.com” nr 294, www.dwutygodnik.com/artykul/9231-strategie-ocalania.html [dostęp: 15.02.2026].pl_PL
dc.referencesTokarczuk Olga (2014), Księgi Jakubowe albo Wielka Podróż przez siedem granic, pięć języków i trzy duże religie, nie licząc tych małych. Opowiadana przez zmarłych, a przez autorkę dopełniona metodą koniektury, z wielu rozmaitych ksiąg zaczerpnięta, a także wspomożona imaginacją, która to jest największym naturalnym darem człowieka, Wydawnictwo Literackie, Kraków.pl_PL
dc.referencesTokarczuk Olga, Sierakowski Sławomir (2015), Pomiędzy Polakami i Nie-Polakami, „Krytyka Polityczna”, 5 października, https://krytykapolityczna.pl/kultura/nike-dla-tokarczuk [dostęp: 15.02.2026].pl_PL
dc.referencesUniłowski Krzysztof (2006), Granice nowoczesności: proza polska i wyczerpanie modernizmu, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.pl_PL
dc.referencesUniłowski Krzysztof (2008), Proza jako pedagogika społeczna. Przypadek „Domu dziennego, domu nocnego” Olgi Tokarczuk [w:] Dwadzieścia lat literatury polskiej 1989–2009. Idee, ideologie, metodologie, red. A. Galant, I. Iwasiów, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin.pl_PL
dc.referencesWielgosz Przemysław, Tosiek Antonina (2022), Sprawa chłopska a mainstream, „Czas Kultury” nr 4, https://czaskultury.pl/artykul/sprawa-chlopska-a-mainstream [dostęp: 15.02.2026].pl_PL
dc.referencesŻurek Łukasz (2015), Spojrzenie z dystansu, „Dwutygodnik” nr 152, www.dwutygodnik.com/artykul/5704-spojrzenie-znbspdystansu.html [dostęp: 20.05.2026].pl_PL
dc.identifier.doi10.26485/ZRL/2026/69.1/13
dc.relation.volume69pl_PL
dc.disciplineliteraturoznawstwopl_PL


Pliki tej pozycji

Thumbnail
Thumbnail

Pozycja umieszczona jest w następujących kolekcjach

Pokaż uproszczony rekord

Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe
Poza zaznaczonymi wyjątkami, licencja tej pozycji opisana jest jako Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe