Przemiany architektoniczne kościoła św. Wawrzyńca na warszawskiej Woli. Jauch, Knöbel, Idźkowski

Abstract

Jednym z najciekawszych zabytków warszawskiej Woli jest kościół św. Wawrzyńca. Geneza świątyni sięga XVII wieku, następnie z inicjatywy saskiego ministra Heinricha von Brühla architekci związani z mecenatem Augusta III Wettyna (m.in. Joachim Daniel Jauch i Johann Friedrich Knöbel) przygotowali szereg koncepcji architektonicznych. Proces projektowy zasługuje na szczególną uwagę przez wzgląd na wysoką klasę i różnorodność rozwiązań pojawiających się w kolejnych fazach prac. Artykuł analizuje zarówno barokową inwestycję, jak i późniejsze losy budowli, którą w XIX stuleciu przekształcono w cerkiew i przebudowano według projektów Adama Idźkowskiego. Po zniszczeniach z okresu II wojny światowej kościół poddano renowacji, której efektem jest forma łącząca elementy budownictwa saskiego i motywy historyzujące – pozostająca świadectwem złożonych dziejów wolskiej świątyni.

One of the most interesting monuments in Warsaw’s Wola district is the Church of St. Lawrence. The origins of the temple date back to the 17th century, then on the initiative of the Saxon minister Heinrich von Brühl, architects associated with the patronage of August III Wettin (including Joachim Daniel Jauch and Johann Friedrich Knöbel) prepared a number of architectural concepts. The design process deserves special attention due to the high class and variety of solutions appearing in the subsequent stages of work. The article analyzes both the Baroque investment and the later fate of the building, which in the 19th century was transformed into an Orthodox church and rebuilt according to the designs of Adam Idźkowski. After the destruction during World War II, the church was renovated, the effect of which is a form combining elements of Saxon architecture and historicizing motifs – remaining a testimony to the complex history of the Wola temple.