Show simple item record

dc.contributor.authorSamborska-Kukuć, Dorota
dc.date.accessioned2026-03-26T10:58:18Z
dc.date.available2026-03-26T10:58:18Z
dc.date.issued2026-02-27
dc.identifier.issn2299-7458
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/11089/57845
dc.description.abstractThere is very little knowledge about Jan Huskowski, a writer representing the genre of weird fiction from the first decade of the 20th century. This lack is mainly due to his little-known biography, but also to the insufficient interpretation of his works – novels, short stories, and poetry. This article contains findings regarding the writer’s biography and broad genealogical-biographical and social contexts (including K. Makuszyński, A. Dobrowolski, F. Gwiżdż), which made it possible not only to show Huskowski in his family and community realities, but also to extract the reasons why, due to his deteriorating mental health, he attempted to take the life of a Lviv hotelier. This article is the first of three parts discussing the life and writing of Huskowski, the author of texts revealing a progressive mental illness – probably hereditary schizophrenia – which made him isolated in the Kulpark hospital for the mentally ill, where he stayed for the last 30 years of his life.en
dc.description.abstractO Janie Huskowskim, jednym z twórców reprezentujących typ literatury weird fiction z pierwszego dziesięciolecia XX wieku, wiadomo bardzo niewiele. Niedostatkiem tej wiedzy naznaczona jest przede wszystkim jego biografia, ale także interpretacja dzieł – powieści, nowel, liryki. Artykuł zawiera ustalenia dotyczące życiorysu pisarza wraz szerokimi kontekstami genealogiczno-biograficznymi oraz towarzyskimi (m.in. uwzględniającymi relacje Huskowskiego z K. Makuszyńskim, A. Dobrowolskim, F. Gwiżdżem), które pozwoliły nie tylko osadzić Huskowskiego w realiach rodzinnych i środowiskowych, ale i wydobyć przyczyny, dla których wskutek pogarszającego się stanu zdrowia psychicznego targnął się on na życie lwowskiego hotelarza.Artykuł jest pierwszą, z trzech, częścią studium omawiającego życie i pisarstwo Huskowskiego, autora tekstów ujawniających postępującą chorobę psychiczną, prawdopodobnie dziedziczną schizofrenię, która spowodowała odizolowanie go w szpitalu dla umysłowo chorych w podlwowskim Kulparkowie, gdzie przebywał przez ostatnie 30 lat życia.pl
dc.language.isopl
dc.publisherWydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiegopl
dc.relation.ispartofseriesCzytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze;14pl
dc.rights.urihttps://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
dc.subjectJan Huskowskipl
dc.subjectbiografiapl
dc.subjectweird fictionpl
dc.subjectfantastykapl
dc.subjectLwów początku XX wiekupl
dc.subjectJan Huskowskien
dc.subjectbiographyen
dc.subjectweird fictionen
dc.subjectfantasyen
dc.subjectLviv of the early 20th centuryen
dc.title„Żywot mój pełen bojaźni złowrogiej”. Rekonstrukcja biografii i działalności literackiej Jana Huskowskiego (1883–1941) – cz. Ipl
dc.title.alternative“Baleful Fear Is My Life”: A Reconstruction of the Biography and Literary Works of Jan Huskowski (1883–1941) – Part Ien
dc.typeArticle
dc.page.number273-300
dc.contributor.authorAffiliationUniwersytet Łódzkipl
dc.identifier.eissn2449-8386
dc.referencesHuskowski J., Wezwanie, Ofiara, O cierniu, Kruki, Bajka, rkps Przyb. BJ 36/65, Biblioteka Jagiellońska.pl
dc.referencesKorespondencja Stefanii i Romana Jaworskich, rkps sygn. 13851/II, Biblioteka Ossolińskich.pl
dc.referencesUSC Kijany, akt małż. nr 49 z roku 1893., Archiwum Państwowe w Warszawie (APW); nekrolog, s. 10.pl
dc.referencesUSC Kijany, akt zg. nr 5 z roku 1899, akt zg. nr 28 z roku 1899, akt zg. nr 40 z roku 1899, Archiwum Państwowe w Lublinie (APL).pl
dc.referencesUSC Kozienice, akt ur. nr 30 z roku 1839, Archiwum Państwowe w Radomiu.pl
dc.referencesUSC Kraków/Urząd Zdrowia, akt zg. nr 328 z roku 1897, akt zg. nr 177 z roku 1909, Archiwum Narodowe w Krakowie.pl
dc.referencesUSC Lublin/katedra św. Jana, akt ur. nr 23 z roku 1871, akt zg. nr 212 z roku 1871, akt zg. nr 224 z roku 1872, akt ur. nr 200 z roku 1873, akt małż. nr 96 z roku 1898, akt zg. nr 183 z roku 1899, akt ur. nr 313 z roku 1903, akt zg. 198 z roku 1923, APL.pl
dc.referencesUSC Lwów/parafia szpitalna sióstr szarytek 1912, nr 18, Archiwum Główne Akt Dawnych (AGAD).pl
dc.referencesUSC Lwów/parafia św. Elżbiety, akt zg. nr 13 z roku 1922, AGAD.pl
dc.referencesUSC Lwów/parafia św. Marii Magdaleny, akt zg. nr 184 z roku 1941, Centralne Państwowe Archiwum Historyczne Ukrainy w Kijowie.pl
dc.referencesUSC Łaszczów, akt ur. nr 35 z roku 1839, APL.pl
dc.referencesUSC Łuków akt małż. nr 88 z roku 1860, akt zg. nr 264 z roku 1861, akt ur. nr 268 z roku 1864, akt ur. nr 166 z roku 1863, APL.pl
dc.referencesUSC Olchowiec, akt zg. nr 40 z roku 1908, APL.pl
dc.referencesUSC Opole Lubelskie, akt ur. nr 34 z roku 1870, APL.pl
dc.referencesUSC Pawłów akt zg. nr 19 z roku 1893.pl
dc.referencesUSC Piaski, akt ur. nr 232 z roku 1878, akt zg. nr 124 z roku 1879, akty ur. nr 177 i 178 z roku 1880, akt małż. nr 32 z roku 1880, akty zg. nr 101 i 106 z roku 1881, akt ur. nr 129 z roku 1884 i zg. nr 95 z roku 1885, akt ur. nr 98 z roku 1883, akt małż. nr 37 z roku 1887APL.pl
dc.referencesUSC Siedliszcze akt zg. nr 18 z roku 1929, APL.pl
dc.referencesUSC Warszawa/parafia św. Jakuba akt zg. nr 261 z roku 1838.pl
dc.referencesUSC Warszawa/Nawiedzenia NMP, akt małż. nr 135 z roku 1908.pl
dc.referencesZespół Komisji Województwa Lubelskiego i Rządu Gubernialnego Lubelskiego, Akta osobiste Huskowskiego Emila Wiktora aplikanta magistratu miasta Tyszowiec (dotyczy roku 1858), sygn. 35/115/0/2.4/648, APL.pl
dc.referencesZespół 29/546 Arcybractwo Miłosierdzia i Banku Pobożnego w Krakowie, sygn. 29/546/1210, Archiwum Narodowe w Krakowie.pl
dc.references„Czas” 1881, nr 1.pl
dc.references„Czas” 1912, nr 242pl
dc.references„Dziennik Chicagoski” 1912, nr 157, nr 2.pl
dc.references„Gazeta Lwowska” 1912, nr 168.pl
dc.references„Gazeta Lwowska” 1912, nr 171.pl
dc.references„Gazeta Narodowa” 1887, nr 276.pl
dc.references„Gazeta Narodowa” 1912, nr 169.pl
dc.references„Gazeta Poniedziałkowa” 1911, nr 25.pl
dc.references„Gazeta Świąteczna” 1896, nr 808.pl
dc.references„Gazeta Wieczorna” 1911, nr 337.pl
dc.references„Gazeta Wieczorna” 1911, nr 343.pl
dc.references„Gazeta Wieczorna” 1911, nr 394.pl
dc.references„Kurier Codzienny” 1897, nr 193.pl
dc.references„Kurier Lubelski” 1908, nr 139.pl
dc.references„Kurier Warszawski” 1901, nr 1.pl
dc.references„Kurier Warszawski” 1929, nr 6.pl
dc.references„Kurier Warszawski” 1938, nr 278.pl
dc.references„Nowa Gazeta” 1912, nr 340.pl
dc.references„Przegląd Sądowy i Administracyjny” 1883, nr 34.pl
dc.references„Słowo” 1899, nr 76.pl
dc.references„Śmigus” 1889, nr 18.pl
dc.references„Zakopane” 1911, nr 2.pl
dc.references„Zakopane” 1911, nr 14.pl
dc.references„Zakopane” 1913, nr 13.pl
dc.referencesCzyn obłąkanego, „Głos Warszawski” 1912, nr 172.pl
dc.referencesJeszcze zamach obłąkanego literata, „Kurier Warszawski” 1912, nr 150.pl
dc.referencesManiak, „Kurier Lwowski” 1912, nr 244.pl
dc.referencesMorderczy czyn obłąkanego, „Kurier Poranny” 1912, nr 151.pl
dc.referencesNapad, „Polak-Katolik” 1912, nr 134.pl
dc.referencesObłąkany literat, „Świat” 1912, nr 25.pl
dc.referencesObłąkany literat mordercą, „Nowiny” 1912, nr 121, s. 2.pl
dc.referencesPo zamachu Huskowskiego, „Naprzód” 1912, nr 122.pl
dc.referencesSprawa Huskowskiego, „Czas” 1912, nr 315.pl
dc.referencesSprawa Huskowskiego, „Gazeta Narodowa” 1912, nr 158.pl
dc.referencesSprawa Huskowskiego, „Goniec Wieczorny” 1912, nr 334.pl
dc.referencesSprawa Huskowskiego, „Kurier Lubelski” 1912, nr 165.pl
dc.referencesSprawa Huskowskiego, „Kurier Lwowski” 1912, nr 330.pl
dc.referencesSprawa Huskowskiego, „Kurier Warszawski” 1912, nr 193.pl
dc.referencesSprawa Huskowskiego, „Rozwój” 1912, nr 162, s. 3.pl
dc.referencesStrzały na ul. Karola Ludwika, Zamach morderczy obłąkanego literata, „Nowa Reforma” 1912, nr 243.pl
dc.referencesSzaleniec mordercą, „Goniec Poranny” 1912, nr 246.pl
dc.referencesŚledztwo przeciw Huskowskiemu, „Rozwój” 1912, nr 144.pl
dc.referencesZamach literata, „Orędownik”1912, nr 124.pl
dc.referencesZamach morderczy, „Gazeta Narodowa” 1912, nr 123.pl
dc.referencesZamach morderczy, „Głos Narodu” 1912, nr 120.pl
dc.referencesZamach morderczy, „Rozwój” 1912, nr 122.pl
dc.referencesZamach morderczy eks-aktora, „Tygodnik Teatralny” 1912, nr 14.pl
dc.referencesZamach morderczy literata, „Ilustrowany Kurier Codzienny” 1912, nr 122.pl
dc.referencesZamach morderczy w ulicy Karola Ludwika, „Gazeta Lwowska” 1912, nr 122.pl
dc.referencesZamach poety-szaleńca, „Nowości Ilustrowane” 1912, nr 23.pl
dc.referencesZamach szaleńca, „Nowa Gazeta” 1912, nr 247.pl
dc.referencesZbrodnia szalonego, „Kurier Litewski” 1912, nr 114.pl
dc.referencesZbrodnie szalonego, „Gazeta Polska Chicago” 1912, nr 26.pl
dc.referencesAntologia współczesnych poetów polskich z podobiznami niektórych autorów, red. K. Króliński, Lwów 1908.pl
dc.referencesBender R., Ludność miejska Lubelskiego w akcji przedpowstaniowej w latach 1861-1862, Lublin 1961.pl
dc.referencesBukalski M., Tragedia we Lwowie. O Janie Huskowskim, „Carpe Noctem” 2012, nr 1.pl
dc.referencesCorpus studiosorum Universitatis Iagellonicae 1850/51–1917/18, t. E–J, red. K. Stopka, M. Barcik i inni, Kraków 2006.pl
dc.referencesCudnowski H., Niedyskrecje teatralne, Wrocław 1960.pl
dc.referencesDebar, Kabarety we Lwowie, „Nowa Reforma” 1911, nr 445.pl
dc.referencesf.r, Jan Huskowski: „Po drodze”. Lwów 1907. Księgarnia Altenberga, „Krytyka” 1907, z. 10.pl
dc.referencesFreud Z., Niesamowite, [w:] Z. Freud, Pisma psychologiczne, przeł. R. Reszke, t. 3, Warszawa 1997.pl
dc.referencesGrudnik K., Wstęp, [w:] J. Huskowski, Spojrzenia, Kraków 2022.pl
dc.referencesGwiżdż F., W płomienisku [rec.], „Wisła” 1912, nr 10.pl
dc.referencesHomola I., Grand Hotel w Krakowie, Kraków 2005.pl
dc.referencesHuskowski J., Dobrzy ludzie [rec.], „Gazeta Wieczorna” 1912, nr 555.pl
dc.referencesHuskowski J., Feliks Gwiżdż. Fale. Poezja, „Kurier Lubelski” 1908, nr 115.pl
dc.referencesHuskowski J., Kwiat miasta, „Wiek Nowy” 1920, nr 5607.pl
dc.referencesHuskowski J., Lwia okolica, „Pomyślna Poczta” 1919, nr 7.pl
dc.referencesHuskowski J., Noc, „Biesiada Literacka” 1903, nr 16.pl
dc.referencesHuskowski J., O słoniu, lwie i świni, „Kurier Łódzki” 1907, nr 81.pl
dc.referencesHuskowski J., Płacze przyśnione, „Pomyślna Poczta” 1920, nr 7.pl
dc.referencesHuskowski J., Sklep Koszyka, „Pomyślna Poczta” 1920, nr 8–10.pl
dc.referencesHuskowski J., Szczyt, „Słowo Polskie” 1912, nr 104.pl
dc.referencesHuskowski J., Tragedia na wieży, „Kurier Lubelski” 1909, nry 20–22.pl
dc.referencesHuskowski J., Ulicznicy, „Nowe Słowo” 1905, nr 13.pl
dc.referencesHuskowski J., W godzinę rozstania, [w:] Bard polski, zebrał. B. Koreywo, Kijów 1909, s. 160.pl
dc.referencesHuskowski Jan, [w:] A. Peretiatkowicz, M. Sobieski, Współczesna kultura polska. Nauka, literatura, sztuka. Życiorysy uczonych, literatów i artystów z wyszczególnieniem ich prac, Poznań 1932.pl
dc.referencesIrzykowski K., Głód woli, „Świat” 1912, nr 43.pl
dc.referencesKawecka K., Niezależna Socjalistyczna Partia Pracy 1921–1937, Warszawa 1969.pl
dc.referencesKonopka M., Korespondencja Bernarda Połonieckiego w zbiorach Biblioteki Naukowej im. W. Stefanyka we Lwowie, [w:] Pasja książki. Studia poświęcone pamięci profesora Janusza Dunina, red. J. Ladorucki, M. Rzadkowolska, Łódź 2009.pl
dc.referencesKrawczak T., Podlascy więźniowie Cytadeli Warszawskiej, „Niepodległość i Pamięć” 1998, nr 3/5.pl
dc.referencesKsięga adresowa królewskiego stołecznego miasta Lwowa na rok 1911, Lwów 1911.pl
dc.referencesLam S., Współcześni pisarze polscy – literatura piękna, krytyka literacka, Warszawa 1918.pl
dc.referencesLam S., Życie wśród wielu, Warszawa 1968.pl
dc.referencesMichalik J., Życie teatralne w Zakopanem, [w:] Teatr polski w latach 1890–1918. Zabór austriacki i pruski, red. T. Sivert, Warszawa 1987.pl
dc.referencesNiebelski E., Zmierzch powstania styczniowego w Lubelskiem i na Podlasiu (1864– 1872), Lublin 1993.pl
dc.referencesNiewiadowski A., Huskowski Jan (1883–19..), Poeta, prozaik, dramatopisarz, „Fantastyka” 1984, nr 11.pl
dc.referencesNotatki literacko-artystyczne, „Gazeta Lwowska” 1911, nr 241.pl
dc.referencesOglądacz, Wieczór „nieśmiertelnych”, „Goniec” 1908, nr 42.pl
dc.referencesOkulicz-Kozaryn R., Korespondencja Stefanii i Romana Jaworskich, [w:] Miscellanea z okresu Młodej Polski, red. T. Lewandowski, Poznań 1995.pl
dc.referencesPanna Maliczewska w Lublinie, „Ziemia Lubelska” 1911, nr 55.pl
dc.referencesPiasecka E., Dolina mroku. Groza i niesamowitość w prozie polskiej 1890–1918, Opole 2006.pl
dc.referencesR.B., Leopolis cabaretisans, „Gazeta Wieczorna” 1911, nr 341.pl
dc.referencesRzadkowolska M., Szyjewski Andrzej, [w:] Polski słownik biograficzny, t. 49, Kraków–Wrocław 2014.pl
dc.referencesSemil E., Przed drugą wojną była pierwsza, Warszawa 1965.pl
dc.referencesSkorowidz adresowy miasta Lwowa, Lwów 1910.pl
dc.referencesSołogub F., Lohengrin, przeł. J. Huskowski „Nowa Reforma” 1920, nr 230.pl
dc.referencesStefana Mikulskiego Wielka Księga Adresowa stoł. Miasta Krakowa, stoł. miasta Lwowa […], Kraków 1908, cz. II .pl
dc.referencesStwora S., Złamane życie, „Ilustrowany Kurier Codzienny” 1912, nr 124, s. 10.pl
dc.referencesSzydłowska M., Kabarety i rewie we Lwowie, „Pamiętnik Teatralny” 2009, z. 1/2.pl
dc.referencesTowarzystwo Opieki nad Zabytkami Przeszłości, Warszawa 1910.pl
dc.referencesUziembło A., Ludzie i Tatry, Kraków 1987.pl
dc.referencesWielka Księga Adresowa miasta Krakowa i miasta Lwowa na rok 1908, Kraków 1908.pl
dc.referencesZ „Wieczornicy artystycznej”. Utwory lwowskich autorów i kompozytorów odczytane i wykonane na wieczorze w Sali „Sokoła” dnia 17 maja 1908 r., „Orle Skrzydła. Ilustrowany dwutygodnik artystyczno-literacki” 1908, z. 6.pl
dc.referencesZaślubiny, „Kurier Warszawski” 1908, nr 250.pl
dc.referencesZbiór poetów polskich XIX wieku, ułożył i oprac. P. Hertz, t. 5, Warszawa 1967, s. 394.pl
dc.referencesZiejka F., Władysław Orkan i Feliks Gwiżdż – dzieje przyjaźni, „Wieści”, 1977, nr 19.pl
dc.referencesZolonyi J., Wieczornica artystyczna, „Goniec” 1908, nr 41.pl
dc.referencesMonografia rzymskokatolickiej parafii św. Trójcy w Komarowie: https://www.rodzinakulik.eu/parafiakomarow/monografia_p_kom/monografia_parafia_rzym_komarow.pdf [dostęp: 8.11.2025]pl
dc.referenceshttps://event.fourwaves.com/casedmonton2025/abstracts/4f56915e-93cb-4ae0-a7b9-e8b33a6ebb4f [dostęp: 2.05.2025].pl
dc.referenceshttps://www.bibliotekapiosenki.pl/publikacje/Stohl_Karol_Fryderyk_Zal_na_chor_meski_a_capella [dostęp: 30.12.2012]pl
dc.contributor.authorEmaildorota.samborska@uni.lodz.pl
dc.identifier.doi10.18778/2299-7458.14.15


Files in this item

Thumbnail

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record

https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Except where otherwise noted, this item's license is described as https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0