Budowa i funkcjonowanie radia finansowanego przez słuchaczy. Analiza społeczności odbiorców Radia 357

Abstract

The aim of this dissertation is to explain the phenomenon of the creation and development of Radio 357 – an online radio station supported by voluntary listener contributions in the digital patronage model. The station emerged in the context of the crisis of the Polish Radio Three/Third Programme of the Polish Radio (PR3) in 2015–2020, during a period of dynamic changes in the media sphere and growing interest in alternative forms of media funding. To achieve this aim, three research questions were formulated: how are the processes of building and managing a listener-funded radio station organized, and how does its logic of operation differ from that of public and commercial broadcasters; how was the patron community of Radio 357 formed and how does it function, including the role of listening rituals, radio biographies, and community-building practices; how are relations and power structures shaped between patrons, and the station’s founders and editorial team within a donation-based funding model.The study confirmed that the digital patronage model – based on voluntary, regular contributions – proved to be an effective way to provide stable funding and sustain a professional radio station. This dissertation contributes to knowledge on contemporary forms of community in the conditions of digital and interactive media. It shows that online communities can meet the criteria of “real” communities, especially when their practices also extend into offline life. It documents the transfer of listening rituals between stations and the role of radio practices in building imagined communities united around a specific broadcaster.

Celem rozprawy jest wyjaśnienie fenomenu powstania i rozwoju Radia 357 – internetowej rozgłośni utrzymywanej dzięki dobrowolnym wpłatom słuchaczy w modelu patronatu cyfrowego. Stacja narodziła się w kontekście kryzysu Programu Trzeciego Polskiego Radia (PR3) w latach 2015–2020, w okresie dynamicznych przemian w przestrzeni mediów oraz wzrostu zainteresowania alternatywnymi formami ich finansowania. W celu realizacji tego zamierzenia w pracy postawiono trzy pytania badawcze: (1) jak przebiegają procesy budowy i zarządzania rozgłośnią finansowaną przez patronów oraz czym różni się logika jej działania od nadawców publicznych i komercyjnych; (2) w jaki sposób powstała i funkcjonuje społeczność patronów Radia 357, w tym jaka jest rola rytuałów słuchania, biografii radiowych i praktyk wspólnototwórczych; (3) jak kształtują się relacje i stosunki władzy między patronami a założycielami i redakcją stacji w modelu finansowania opartym na darowiznach. Przeprowadzone badanie potwierdziło, że model patronatu cyfrowego – oparty na dobrowolnych, regularnych wpłatach – okazał się skuteczną metodą zapewniającą stabilne finansowanie i utrzymanie profesjonalnej rozgłośni radiowej. Nie było to oczywiste przed startem projektu. Rozprawa poszerza wiedzę o współczesnych formach wspólnotowości w warunkach mediów cyfrowych i interaktywnych. Pokazuje, że społeczności online mogą spełniać kryteria „rzeczywistych” wspólnot, zwłaszcza gdy ich praktyki przenikają także do życia offline. Dokumentuje przenoszenie rytuałów słuchania pomiędzy rozgłośniami oraz znaczenie praktyk radiowych w budowaniu wspólnot wyobrażonych, jednoczących się wokół konkretnej stacji.