Afinia Gemina Baebiana: kilka uwag o (nie)obecnej „cesarzowej”

Abstract

Afinia Gemina Baebiana was the wife of Emperor Trebonianus Gallus and the mother of his son and co-ruler, Volusianus. Today she is know from only one inscription (CIL XI, 1927), therefore her figure appears to be largely anonymus. The Author’s aim is to bring the figure of Afinia Baebiana into focus and analyse her place in the imperial family through the lens of the social roles she fulfilled (as a wife and mother). Research indicates that Afinia Baebiana came from a family with Etruscan roots, which influenced the naming of her son, and epigraphic sources suggest that her family was connected to Perusia. The article also discusses hypotheses regarding her supposed daughter, Vibia Galla. Furthermore, the lack of sources about Afinia Baebiana after her husband’s accession to power suggests her marginalisation in imperial history. The paper attempts to characterise her figure through historical contextual analysis, providing insights not only into her but also into relationships within the imperial family and, more broadly, the position of women in the socio-political elite during the crisis of the 3rd century of the Roman Empire.

Afinia Gemina Baebiana była żoną cesarza Treboniana Galla oraz matką jego syna i współrządcy, Woluzjana. Współcześnie jej postać znana jest tylko z jednej inskrypcji (CIL XI, 1927), przez co wydaje się ona być niemal anonimowa. Celem autorki jest przybliżenie postaci Afinii Bebiany, a także przeanalizowanie jej miejsca w rodzinie cesarskiej przez pryzmat ról społecznych, które pełniła (rola żony i matki). Badania wskazują, że Afinia Bebiana pochodziła z rodu o etruskich korzeniach, co miało wpływ na imiennictwo jej syna, a źródła epigraficzne sugerują, że jej rodzina była związana z Peruzją. W artykule poruszana jest również kwestia hipotez na temat jej domniemanej córki, Wibii Galli. Z kolei brak źródeł o Afinii Bebianie po objęciu władzy przez jej męża wskazuje na jej marginalizację w historii cesarskiej. Artykuł jest próbą charakterystyki jej postaci za pomocą historycznej analizy kontekstowej, co daje informacje nie tylko o niej samej, ale także o relacjach w rodzinie cesarskiej, a dalej o pozycji kobiet elity społeczno-politycznej w okresie kryzysu III wieku imperium rzymskiego.