Metody aktywizujące a kompetencje komunikacyjne uczących się

Abstract

Tematem niniejszej dysertacji są metody aktywizujące definiowane jako „sposób uczenia się, kładący akcent na osobę uczącą się i rozwijanie jej kompetencji na drodze podążania za nią, dostosowywania sił i środków do jej potrzeb i możliwości”. Autorka rozprawy podjęła się zbadania zależności pomiędzy stosowaniem metod aktywizujących na lekcjach języka polskiego jako obcego a zmianami w zakresie kompetencji komunikacyjnych uczących się. Rozprawa składa się z trzech części – teoretycznej, badawczej i zakończenia. Pierwsza stanowi rozważania na temat rozumienia pojęć: metody aktywizujące, kompetencje komunikacyjne i strategie komunikacyjne, co ma swoje odzwierciedlenie w opracowaniach dotyczących tych zagadnień. Druga część ma charakter empiryczny – zawiera analizę danych zebranych za pomocą stworzonych narzędzi badawczych. W trzeciej części zawarto wnioski wynikające z przeprowadzonych analiz porównawczych i odpowiedziano na postawione pytania badawcze. W części teoretycznej zaproponowano autorską klasyfikację strategii komunikacyjnych, która służy przeprowadzaniu ich treningów. Część badawcza składa się z rozdziałów poświęconych badaniom pilotażowym i właściwym – zawiera odnośniki do 90 załączników w Aneksie, w których przedstawiono materiał badawczy. W Zakończeniu autorka udzieliła odpowiedzi na postawione wcześniej pytania badawcze. Przeprowadzone analizy potwierdziły korzyści wynikające z aktywnego zaangażowania uczniów w proces nauczania dzięki zastosowaniu metod aktywizujących. Zajęcia prowadzone z wykorzystaniem tych metod powodowały rozwój kompetencji lingwistycznych u uczących się. Towarzyszył mu spadek częstotliwości używania przez uczących się strategii komunikacyjnych. Z badań wynika też, że stosowanie metod aktywizujących powoduje spadek częstotliwości wykorzystywania strategii komunikacyjnych, co spowodowane jest wzmocnieniem kompetencji komunikacyjnych. Analiza materiału wykazała, że trening strategii komunikacyjnych wzmacnia nabywanie kompetencji komunikacyjnych.

The subject of this dissertation is activation methods, defined as "a way of learning that emphasizes the learner and developing their competences by following them, adapting resources and abilities to their needs and abilities." The author of the dissertation undertook to examine the relationship between the use of activation methods in Polish as a foreign language classes and changes in learners' communicative competences. The dissertation consists of three parts: theoretical, research, and conclusion. TheFirst part discusses the understanding of the concepts of activation methods, communicative competences, and communication strategies, which is reflected in studies on these issues. TheSecond part is empirical in nature, containing an analysis of data collected using the developed research tools. TheThird part presents conclusions resulting from the conducted comparative analyses and answers to the research questions. TheTheoretical part proposes an original classification of communication strategies, which serves as a basis for training them. The research part consists of chapters devoted to pilot studies and the main study, including links to90 appendices in the Annex, presenting the research material. Analyses confirmed the benefits of students' active engagement in the learning process through the use of activating methods. Lessons conducted using these methods led to the development of linguistic competences in learners. This development was accompanied by a decrease in the frequency of learners' use of communication strategies. The research also shows that the use of activating methods leads to a decrease in the frequency of communication strategy use, which is due to the strengthening of communicative competences.