Struktura relacji w wybranych polskich pamiętnikach wojennych z XVII wieku

Abstract

Niniejsze rozważania są spojrzeniem na pamiętnikarstwo, które w XVII wieku stało się głównym obszarem kształtowania nowych technik i form wyrazu w rodzimej prozie narracyjnej, i w którym zachował się najbardziej chyba rzeczywisty i przekonujący wizerunek fascynującej epoki. Są jednocześnie okazją do pogodzenia na gruncie badawczym historycznoliterackich i czysto historycznych zainteresowań autora. Tytuł pracy nawiązuje do artykułu Jana Trzynadlowskiego, zawierającego często w niej przywoływane propozycje typologicznej klasyfikacji pamiętników. Pojęcie „struktury relacji" jest jednak rozumiane w niniejszej rozprawie szerzej, niż występujące u Trzynadlowskiego określenie stosunku podmiotu pamiętnikarskiej relacji (czyli autora) do jej przedmiotu (opisywanych zdarzeń). Oprócz kompozycji utworu i zależności między pamiętnikarzem a przedstawionymi przez niego faktami, analizie zostały poddane również dostrzegalne w poszczególnych pamiętnikach charakterystyczne cechy narracji — zwłaszcza te, które można rozpatrywać w aspekcie literackości opowiadania.