Show simple item record

dc.contributor.authorKuran, Michał
dc.contributor.editorKuran, Michał
dc.date.accessioned2022-05-12T11:08:51Z
dc.date.available2022-05-12T11:08:51Z
dc.date.issued2019
dc.identifier.citationKuran M., Etos pracy w literaturze i kulturze – wprowadzenie do tomu studiów, [w:] „Labor omnia vincit improbus”. Etos pracy w literaturze i kulturze – wybrane ujęcia, Analecta Literackie i Językowe, t. X, Kuran M. (red.) przy współpracy A. Goszczyńskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2019, s. 7-61, https://doi.org/10.18778/8142-437-0.01pl_PL
dc.identifier.isbn978-83-8142-437-0
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/11089/41815
dc.description.abstractThe study presents in the first part various forms of work (from physical to mental) done in the countryside and in the city, as well as the motivation accompanying it (satisfying hunger and gaining goods ensuring existence), characterizes the term of ethos, especially the work ethos, provides a review of issues related to work in Polish literature from the time of the Enlightenment to the end of the 20th century. The second part of the study presents a review of the proverbs about work and the genesis of the book presented to the reader, preceded by a scientific conference. The part constituting a review of work depictions in Polish literature treats about the employment of people belonging to different groups and social classes (nobles, burghers, clergy, peasantry), the effort of a farmer, a worker working in a factory or at the building site, a craftsman (weaver, carpenter), a driver, an engineer (builder supervising the production process), a wandering lamplighter, a teacher, an artist or a writer. It also concerns slavish labor of prisoners. The study presents literary images of work created under the influence of organic work, the cult of power stemming from Nietzscheanism and the slogans of the reconstruction of the socialist homeland. Writers are accompanied with the idea of presenting the psyche transformation of a man burdened with work. Proverbs show work as a necessity providing food and maintenance and leading to enrichment while diligence as a virtue, which is opposed by laziness leading to hunger and poverty. Work according to proverbs is associated with effort and prudence.pl_PL
dc.language.isoplpl_PL
dc.publisherWydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiegopl_PL
dc.relation.ispartofKuran M. (red.) przy współpracy A. Goszczyńskiej, „Labor omnia vincit improbus”. Etos pracy w literaturze i kulturze – wybrane ujęcia, Analecta Literackie i Językowe, t. X, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2019;
dc.relation.ispartofseriesAnalecta Literackie i Językowe;
dc.rightsAttribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Międzynarodowe*
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/*
dc.subjectpraca w literaturze polskiejpl_PL
dc.subjectetos pracy w literaturzepl_PL
dc.subjectpraca w paremiografiipl_PL
dc.subjectwork in Polish literaturepl_PL
dc.subjectthe ethos of work in literaturepl_PL
dc.subjectwork in paremiographypl_PL
dc.titleEtos pracy w literaturze i kulturze — wprowadzenie do tomu studiówpl_PL
dc.title.alternativeThe Ethos of Work in Literature and Culture — an Introduction to the Volume of Studiespl_PL
dc.typeBook chapterpl_PL
dc.rights.holder© Copyright by Authors, Łódź 2019; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2019pl_PL
dc.page.number7-61pl_PL
dc.contributor.authorAffiliationUniwersytet Łódzki, Wydział Filologiczny, Instytut Filologii Polskiej i Logopedii, Zakład Literatury Dawnej, Edytorstwa i Nauk Pomocniczych, 90-236 Łódź, ul. Pomorska 171/173pl_PL
dc.identifier.eisbn978-83-8142-438-7
dc.contributor.authorBiographicalnotedr hab. prof. UŁ Michał Kuran — pracownik Instytutu Filologii Polskiej i Logopedii Uniwersytetu Łódzkiego, kierownik Zakładu Literatury Dawnej, Edytorstwa i Nauk Pomocniczych. Jego zainteresowania badawcze obejmują literaturę polską od drugiej połowy XVI do połowy XVIII wieku. Jest to twórczość okolicznościowa świecka i religijna poezja i proza, epika staropolska, pamiętniki i kroniki, jak też podręczniki epistolografii. Interesuje go tematyka orientalna i staropolska genologia. Prace poświęcał między innymi twórczości Samuela Twardowskiego, Marcina Paszkowskiego oraz Aleksandra Gwagnina.pl_PL
dc.referencesBorowski T., Utwory wybrane, oprac. A. Werner, Wrocław 1991, BN I 276.pl_PL
dc.referencesChoromański M., Zazdrość i medycyna, Poznań 1990.pl_PL
dc.referencesDąbrowska M., Noce i dnie, oprac. wstęp i koment. E. Głębicka, t. 1: Bogumił i Barbara, t. 2: Wieczne zmartwienie, vol. 1, Warszawa 2013, s. 98.pl_PL
dc.referencesHerling-Grudziński G., Inny świat. Zapiski sowieckie, Warszawa 1991.pl_PL
dc.referencesHłasko M., Baza Sokołowska, Warszawa 1988.pl_PL
dc.referencesJan Paweł II, Laborem exercens — O pracy ludzkiej, Wrocław 1992.pl_PL
dc.referencesKonwicki T., Przy budowie, Kraków 1950, W Kuźni Planu Sześcioletniego, t. 1.pl_PL
dc.referencesKorzeniowski J.K., Krewni, t. 3–4, Kraków 1957.pl_PL
dc.referencesKraszewski J.I., Kamienica w Długim Rynku, Kraków 1987.pl_PL
dc.referencesKraszewski J.I., O pracy, Warszawa 1884.pl_PL
dc.referencesMickiewicz A., Pan Tadeusz, czyli ostatni zajazd na Litwie. Historia szlachecka z roku 1811 i 1812 we dwunastu księgach wierszem, wyd. 10, oprac. St. Pigoń, aneks J. Maślanka, Wrocław 1994, BN I 83.pl_PL
dc.referencesOrski M., Etos lumpa. Szkice literackie, Wrocław 1978.pl_PL
dc.referencesPrus B., Placówka. Powieść, Warszawa 1949.pl_PL
dc.referencesReymont Wł.St., Chłopi, oprac. F. Ziejka, t. 2, Wrocław 1991, BN I 279.pl_PL
dc.referencesReymont Wł.St., Ziemia obiecana. Powieść, oprac. M. Popiel, t. 1–2, Wrocław 1996, BN I 286.pl_PL
dc.referencesSalezy F. św., Filotea, czyli droga do życia pobożnego, Olsztyn 1985.pl_PL
dc.referencesŚcibor-Rylski A., Węgiel, Warszawa 1950.pl_PL
dc.referencesWergiliusz Publiusz Maro, Georgiki, przekł. i objaśn. A.L. Czerny, Warszawa 1956.pl_PL
dc.referencesŻeromski S., Doktor Piotr, [w:] tenże, Wybór opowiadań, oprac. A. Hutnikiewicz, Wrocław 1971, BN I 203, s. 165–204.pl_PL
dc.referencesŻeromski S., Ludzie bezdomni, oprac. I. Maciejewska, Wrocław 1987, BN I 254.pl_PL
dc.referencesŻeromski S., Siłaczka, [w:] tenże, Wybór opowiadań, oprac. A. Hutnikiewicz, Wrocław 1971, BN I 203, s. 21–48.pl_PL
dc.referencesAutonomia uczelni i środowiska akademickiego — odpowiedzialność i etos akademicki, Warszawa 2017.pl_PL
dc.referencesBachórz J., Wstęp, [w:] E. Orzeszkowa, Nad Niemnem, t. 1, oprac. J. Bachórz, Wrocław 1996, BN I 292, s. III–CXLVI.pl_PL
dc.referencesBaka W., Firma geodezyjna. Kanony i etos zawodu, Katowice 2014.pl_PL
dc.referencesBłażejewski T., Ciąg dalszy tematu pracy, „Literatura” 1978, nr 28, s. 12–13.pl_PL
dc.referencesBogołębska B., Dydaktyzm reportaży socrealizmu, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica”, t. 10: 2008, s. 297–304.pl_PL
dc.referencesBortkiewicz P., Etos pracy. Nauczanie moralne i społeczne kardynała Stefana Wyszyńskiego, Poznań 2001.pl_PL
dc.referencesBrach-Czaina J., Etos nowej sztuki, Warszawa 1984.pl_PL
dc.referencesBukowski K., Etos młodości, Wrocław 1991.pl_PL
dc.referencesChrobak T., Etos chłopski w programach stronnictw ludowych, Rzeszów 1992.pl_PL
dc.referencesChrostek M., Etos dziewiętnastowiecznych zesłańców, Wrocław 2008.pl_PL
dc.referencesCzasopismo „Biznes i Etos”.pl_PL
dc.referencesDicta. Zbiór łacińskich sentencji, przysłów, zwrotów, powiedzeń, zebr., oprac. i zredagował C. Michalunio SJ, Kraków 2005.pl_PL
dc.referencesDobrzeniecki K., Prawo a etos cyberprzestrzeni, Toruń 2004.pl_PL
dc.referencesEtos edukacji w XXI wieku. Zbiór studiów, red. I. Wojnar, Warszawa 2000.pl_PL
dc.referencesEtos humanistyczny, red. P. Urbański, Warszawa 2010.pl_PL
dc.referencesEtos i artyzm. Rzecz o Herlingu-Grudzińskim, red. S. Wysłouch i R.K. Przybylski, Poznań 1991.pl_PL
dc.referencesEtos inteligenta-humanisty pokolenia 1910. Osoba, działalność i twórczość profesora Zdzisława Libery, red. R. Taborski, Warszawa 2003.pl_PL
dc.referencesEtos nauczyciela w jednoczącej się Europie, red. A.A. Kotusiewicz, Białystok 2004.pl_PL
dc.referencesEtos nauczyciela. Materiały z sympozjum „O etos nauczyciela” zorganizowanego przez Fundację Servire Veritati Instytut Edukacji Narodowej, Lublin, 3 października 2004 roku, Lublin 2005.pl_PL
dc.referencesEtos państwowca. Prezydent Lech Kaczyński Patron Krajowej Szkoły Administracji Publicznej, Warszawa 2016.pl_PL
dc.referencesEtos pedagogów i edukacji wobec problemów globalizacji, red. U. Ostrowska, Bydgoszcz 2002.pl_PL
dc.referencesEtos polskich przetwórców żywności, red. A. Wysocki ks., Warszawa 2016.pl_PL
dc.referencesEtos pracy i deontologia zawodowa, red. M. Kasperski, Warszawa 2011.pl_PL
dc.referencesEtos pracy w praktyce przedsiębiorstw, red. K. Doktór, Warszawa 2003.pl_PL
dc.referencesEtos pracy w przestrzeni społeczno-pastoralnej, red. I. Celary, Katowice 2015.pl_PL
dc.referencesEtos pracy, red. M. Włosiński, Włocławek 2014.pl_PL
dc.referencesEtos rycerski w Europie Środkowej i Wschodniej od X do XV wieku, red. W. Peltz, Zielona Góra 1997.pl_PL
dc.referencesEtos urzędnika, red. D. Bąk, Warszawa 2007.pl_PL
dc.referencesEtos Wielkopolan. Antologia tekstów o społeczeństwie Wielkopolski z drugiej połowy XIX i XX wieku, oprac. W. Molik, Poznań 2005.pl_PL
dc.referencesEtos współczesnej emigracji polskiej — w świetle nauczania papieża Jana Pawła II. Referaty wygłoszone na sympozjum w Rzymie, wrzesień 2006, Katowice 2007.pl_PL
dc.referencesEtos życia — etos sztuki. Wokół legendy o św. Genezjuszu — aktorze, cz. 3, red. M. Leyko, Łódź 2012.pl_PL
dc.referencesFedyszak-Radziejowska B., Etos pracy rolnika. Modele społeczne a rzeczywistość, Warszawa 1992.pl_PL
dc.referencesFilozofia edukacji i etos rodziny, red. W. Wójcik, Bielsko-Biała 2007.pl_PL
dc.referencesFolaron St., Etos profesora XVI wieku. Uniwersytet — człowiek, Częstochowa 2003.pl_PL
dc.referencesGrzybek G., Etos życia. Wychowanie do małżeństwa w założeniach etyki rozwoju, Rzeszów 2014.pl_PL
dc.referencesIslandia. Etos amatora, red. Ł. Bukowiecki, M. Czemarmazowicz, W.K. Pessel, Warszawa 2011.pl_PL
dc.referencesJaki etos w administracji — służba publiczna, menedżerski profesjonalizm czy przestrzeganie procedur?, red. St. Mazur, Gdańsk 2012.pl_PL
dc.referencesKałdon St.M., Logos i etos różańca, Sandomierz 2011.pl_PL
dc.referencesKlein St., Etos zachodnioafrykańskiego Ludu Ewe w świetle zasad moralności chrześcijańskiej, Opole 2000.pl_PL
dc.referencesKlepajczuk B., Etos pracy w przededniu transformacji systemu społecznego, Szczecin 1995.pl_PL
dc.referencesKrajka W., Izolacja i etos. Studium o twórczości Josepha Conrada, Wrocław 1988.pl_PL
dc.referencesKrasuski K., Powieść dyrektorska jako gatunkowa odmiana literatury socrealizmu, [w:] Realizm socjalistyczny w Polsce z perspektywy 50 lat, red. S. Zabierowski, współpraca M. Krakowiak, Katowice 2001, s. 222–231.pl_PL
dc.referencesKulas P., Inteligenckość zaprzeczona. Etos i tożsamość młodych inteligenckich elit, Warszawa 2017.pl_PL
dc.referencesKuleba M., Szamil Basajew. Rycerski etos a powinność żołnierska, Warszawa 2007.pl_PL
dc.referencesKulecka A., „Brühl” Józefa Ignacego Kraszewskiego — literackie studium biurokracji, [w:] Dzieje biurokracji, red. A. Górak, K. Latawiec, D. Magier, t. 4, cz. 1, Radzyń 2011, s. 391–410.pl_PL
dc.referencesKuran M., Etos sarmackiego wodza we „Władysławie IV” Samuela Twardowskiego ze Skrzypny, [w:] Sarmackie Theatrum, red. R. Ocieczek, B. Mazurkowa, t. 1: Wartości i słowa, Katowice 2001, s. 37–54.pl_PL
dc.referencesKuran M., Etos wodza w twórczości Samuela Twardowskiego, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica”, t. 7: 2005, s. 65–96.pl_PL
dc.referencesLangkammer H., Stary Testament odczytany na nowo. Wprowadzenie, treść teologiczna, etos, Lublin 1994.pl_PL
dc.referencesLapis B., U źródeł polskich refleksji nad pracą, Warszawa 1984.pl_PL
dc.referencesLipski J.J., Etos Komitetu Obrony Robotników, Łódź 1986.pl_PL
dc.referencesLogos i etos polskiego olimpizmu, red. J. Lipiec, Kraków 1994.pl_PL
dc.referencesLogos, etos, chaos — miscellanea, red. P. Piekarski, Poznań 2010.pl_PL
dc.referencesMariański J., Etos pracy bezrobotnych. Raport z badań empirycznych, Lublin 1994.pl_PL
dc.referencesMarkowska A., Komedia sublimacji — granica współczesności a etos rzeczywistości w sztuce amerykańskiej, Warszawa 2010.pl_PL
dc.referencesMencwel A., Etos lewicy: esej o narodzinach kulturalizmu polskiego, Warszawa 1990, ²2009.pl_PL
dc.referencesMerton R.K., Teoria socjologiczna i struktura społeczna, przekł. E. Morawska i J. Wertenstein-Żuławski, wstęp i red. nauk. J.J. Wiatr, Warszawa 1982.pl_PL
dc.referencesMiśkiewicz G., Grecki etos muzyczny i jego wpływ na kształtowanie się koncepcji śpiewu Kościoła w pierwszych wiekach chrześcijaństwa, Lublin 2014.pl_PL
dc.referencesMuszytowska D., Etos chrześcijańskiej wspólnoty. Socjoretoryka Listu Jakuba, Warszawa 2016.pl_PL
dc.referencesNajder Z., Etos rycerski, Warszawa 2016.pl_PL
dc.referencesNauczyciel akademicki — etos i warsztat, red. B. Bokus, Piaseczno 2016.pl_PL
dc.referencesNawrocka A., Etos w zawodach medycznych, Kraków 2008.pl_PL
dc.referencesNawrocki W., Ludzie niewygodni — ludzie współcześni, „Miesięcznik Literacki” 1967, nr 6/10, s. 12 0–122 .pl_PL
dc.referencesNoszczak B., Etos gniewu. Antykomunistyczne organizacje młodzieżowe w Warszawie (1944–1989), Warszawa 2015.pl_PL
dc.referencesNowa księga przysłów i wyrażeń przysłowiowych polskich, t. 2: K–P. W oparciu o dzieło Samuela Adalberga opracował Zespół Redakcyjny pod kier. J. Krzyżanowskiego, Warszawa 1970.pl_PL
dc.referencesOjrzyński W., Etos leśnika polskiego, Warszawa 2005.pl_PL
dc.referencesOlczyk M., Etos chrześcijańskiego wolontariatu. Studium teologicznomoralne na przykładzie Florenckiej Archikonfraterni Miłosierdzia, Poznań 2012.pl_PL
dc.referencesOlech A., Etos zawodowy pracowników socjalnych: wartości, normy, dylematy etyczne, Katowice 2006.pl_PL
dc.referencesOssowska M., Ethos rycerski i jego odmiany, Warszawa 1986.pl_PL
dc.referencesOstrowska E.W., Chrońmy tradycje i etos Armii Krajowej, Gdynia 2012.pl_PL
dc.referencesPapciak K.F., Nowy etos Starego Kontynentu. Chrześcijaństwo wobec Europy, Wrocław 2012.pl_PL
dc.referencesPękala J., Etos nauczycieli — mit czy rzeczywistość?, Warszawa 2017.pl_PL
dc.referencesPikuła N., Etos starości w aspekcie społecznym. Gerontologia dla pracowników socjalnych, Kraków 2011.pl_PL
dc.referencesPiwko M.J., Górniczy etos: tradycja i współczesność, Katowice 2006.pl_PL
dc.referencesPiwowarski J., Etos rycerski i jego odmiany w koncepcji Marii Ossowskiej — przyczynek do budowy kultury bezpieczeństwa, Kraków 2010.pl_PL
dc.referencesPraca i odpoczynek w literaturach słowiańskich, red. E. Małek, Łódź 2003.pl_PL
dc.referencesPraca i uczciwość, red. A. Pawełczyńska, Warszawa 1992.pl_PL
dc.referencesPromiński B., Etos Adampola, Szczecin 2002.pl_PL
dc.referencesRozwadowski A., Obrazy z przeszłości: hermeneutyka sztuki naskalnej, Poznań 2009.pl_PL
dc.referencesRożek M., Etos dworu szlacheckiego. Szkice z dziejów kultury, Kraków 2013.pl_PL
dc.referencesRóżne oblicza nacjonalizmów: polityka — religia — etos, red. B. Grott, Kraków 2010.pl_PL
dc.referencesRzemiosło teatru. Etos, profesje, materia, red. A. Dąbek, Kraków 2015.pl_PL
dc.referencesSawczuk W., Etos pedagogów/nauczycieli akademickich. Między akademickim sacrum a rynkowym profanum, Toruń 2009.pl_PL
dc.referencesSiekierski St., Etos chłopski w świetle pamiętników, Kraków 1992.pl_PL
dc.referencesSłowiańskie języki, literatury i kultury. Etos w świetle historii i współczesności — zbiór artykułów naukowych, red. S.P. Musijenko, Grodno 2003.pl_PL
dc.referencesSłownik języka polskiego, red. M. Szymczak, wyd. zmien. i popr., t. 1–3, Warszawa 1992.pl_PL
dc.referencesSłownik łacińsko-polski, oprac. ks. F. Bobrowski, t. 1, Wilno 1905.pl_PL
dc.referencesSłużba publiczna. Etos pracy urzędników w Polsce, red. S.H. Zaręba, Warszawa 2015.pl_PL
dc.referencesSobieraj T., Przekroje pozytywizmu polskiego. W kręgu idei, metody i estetyki, Poznań 2012.pl_PL
dc.referencesSpecht-Abramiuk Z., Słowo i miecz. Logos i etos dramaturgii Karola Wojtyły — Jana Pawła II, Warszawa 2012 .pl_PL
dc.referencesStaropolski etos wychowania, red. E.J. Kryńska, Białystok 2006.pl_PL
dc.referencesSulima R., Słowo i etos, Szkice o kulturze, Kraków 1992.pl_PL
dc.referencesSumner W.G., Naturalne sposoby postępowania w gromadzie. Studium socjologicznego znaczenia praktyk życia codziennego, manier, zwyczajów, obyczajów oraz kodeksów moralnych, przekł. i wstęp M. Kempny i K. Romaniszyn, Warszawa 1995.pl_PL
dc.referencesSwadźba U., Śląski etos pracy. Studium socjologiczne, Katowice 2001.pl_PL
dc.referencesSzafrański A., Etos chrześcijański: II. Przejawy, [w:] Encyklopedia katolicka, t. 4, Lublin 1983, kol. 1202–1219.pl_PL
dc.referencesSzczęsny W.W., Edukacja moralna. Logos, antropos, praxis, etos, Warszawa 2001.pl_PL
dc.referencesŚwierzawski W., Etos prawnika, Sandomierz 1996.pl_PL
dc.referencesTazbir J., Moralność Polaków. Etos i etnos — dylematy współczesne, Łomża 2001.pl_PL
dc.referencesTomasiak Z.K., Etos polskich taterników jaskiniowych i funkcjonowanie grup taterniczych w świetle katolickiej nauki społecznej, Tarnów 2014.pl_PL
dc.referencesTomasik W., Polska powieść tendencyjna 1949–1955. Problemy perswazji literackiej, Wrocław 1988.pl_PL
dc.referencesTymon Terlecki. Etos emigranta, red. M. Mroczkowska-Gessek, Toruń 2004.pl_PL
dc.referencesUkład gniazdowy terminów i słownik słów kluczowych wybranych kategorii kultury — etos, obrzędy, demonologia, magia, red. C. Robotycki, Kraków 2002.pl_PL
dc.referencesWeber M., Etyka protestancka a duch kapitalizmu, przekł. J. Miziński, Lublin 1994.pl_PL
dc.referencesWęsierski A., Śliwicki etos pracy organicznej na przykładzie działalności księdza Teofila Krzeszewskiego, Śliwice 2010.pl_PL
dc.referencesWiśniewska P.M., Polski polityk a polityczny etos — rozważania na podstawie materiałów opublikowanych w internecie pod koniec pierwszej dekady XXI w., Poznań 2010.pl_PL
dc.referencesWitek St., Etos, [w:] Encyklopedia katolicka, t. 4, Lublin 1983, s. 1195–1196.pl_PL
dc.referencesWołoszyn T., Etos społeczeństwa polskiego na progu XXI wieku a ewangelizacja, Warszawa 1994.pl_PL
dc.referencesZachariasiewicz W., Etos niepodległościowy Polonii amerykańskiej, Warszawa 2005.pl_PL
dc.referencesZakrzewska M., Etos polskiej kobiety na tle drugiej wojny światowej, Warszawa 2009.pl_PL
dc.referencesZaręba S.H., Powołanie jako imperatyw zawodowy: etos polskich pielęgniarek w badaniach socjologicznych, Warszawa 2017.pl_PL
dc.referencesZasady wydawania tekstów staropolskich. Projekt, oprac. K. Górski, przykłady J. Woronczak, Wrocław 1955.pl_PL
dc.referencesZwierzchowski P., Zapomniani bohaterowie. O bohaterach filmowych polskiego socrealizmu, Warszawa 2000.pl_PL
dc.referencesŻmigrodzki Z., Etos bibliotekarza w epoce przemian, Warszawa 1984.pl_PL
dc.identifier.doi10.18778/8142-437-0.01
dc.disciplineliteraturoznawstwopl_PL


Files in this item

Thumbnail
Thumbnail
Thumbnail

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record

Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Międzynarodowe
Except where otherwise noted, this item's license is described as Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Międzynarodowe