http://hdl.handle.net/11089/4590 Sat, 04 Apr 2026 10:13:19 GMT 2026-04-04T10:13:19Z https://dspace.uni.lodz.pl:443/bitstream/id/8344fa3f-ee9d-425a-a6cd-329e98a9472a/ http://hdl.handle.net/11089/4590 http://hdl.handle.net/11089/4767 Das Problem des Übergangs von der Theorie zur Praxis. Einige Überlegungen am Beispiel Cieszkowski's Philosophie der Tat Potępa, Maciej Autor omawiając koncepcję filozofii Cieszkowskiego wskazuje na różnice w stosunku do jej ujęcia u młodoheglistów. Proces krytyki przeprowadzony przez młodoheglistów nie jest konstruktywny, ponieważ rzeczywista historia stale jest nierozumna, a proces jej krytycznego przezwyciężenia nigdy nie jest zakończony. W ten sposób procesu znoszenia obu negujących się stron nigdy nie daje się zakończyć. Autor sądzi, że także u Cieszkowskiego próba przejścia od filozofii do czynu kończy się klęską, ponieważ pojęcie czynu znajduje się tylko w abstrakcyjnej opozycji w stosunku do teorii i zostaje zdefiniowane jako to, czym właściwie nie jest. Czysta teoria i praktyczny program absolutnego czynu okazują się tylko dwoma momentami struktury refleksyjnej, a nie momentami rzeczywistości. Przezwyciężenie faktycznego oddzielenia teorii od praktyki, myślenia od czynu zostaje dokonane tylko w myśleniu, a nie w rzeczywistości. Autor sądzi, że w filozofii można mówić w sposób sensowny o poprawianiu praktyki, natomiast nigdy o przekładaniu teorii na praktykę. Praktyka bowiem ma swoją własną strukturę, która nie pozwala zastosować do niej zasad teoretycznej wiedzy, nawet w formie jej "uniwersalizacji" jako "nauki praktycznej". Fri, 01 Jan 1999 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/4767 1999-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/4766 August von Cieszkowski und die Anfänge der "Philosophische Gesellschaft" zu Berlin 1843-1850 Dietzsch, Steffen Autor omawia po raz pierwszy w literaturze przedmiotu działalność współzałożonego przez Cieszkowskiego, w latach 1843-1850, Towarzystwa Filozoficznego w Berlinie. Autor wprowadza nas w tematykę pierwszych posiedzeń Towarzystwa i rolę, jaką w nich odgrywał Cieszkowski. Fri, 01 Jan 1999 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/4766 1999-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/4765 Cieszkowski und Hess: Zwei Auffassungen der Geschichte Jakubowski, Marek Nikodem Autor stawia w centrum rozważań koncepcję historii Cieszkowskiego i Hessa. "Prolegomena…" Cieszkowskiego wywarły silne wrażenie na Hessie. Autor "Heiligen Geschichte" przejął koncepcję filozofii czynu Cieszkowskiego, która nie ograniczała się do spekulacji, lecz przenosiła nas do sfery społecznej praktyki. Fri, 01 Jan 1999 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/4765 1999-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/4764 Katholizismus und Cieszkowski. Pseudophilosophische Kontroverse Borzym, Stanisław Stosunek polskiej filozofii katolickiej do Augusta Cieszkowskiego był ambiwalentny. Z jednej strony, uważano go za wybitnego filozofa polskiego, żarliwie religijnego i inspirowanego tradycją chrześcijańską, z drugiej strony, jego myśl budziła liczne zastrzeżenia doktrynalne (ewolucyjna perspektywa religii, możliwość realizacji Królestwa Bożego na ziemi, wątki panteizujące, ograniczanie wolnej woli, uzurpowanie sobie prawa do absolutyzmu poznawczego, jeśli chodzi o "Boże plany", uznanie Boga przed stworzeniem świata za nierozwiniętą jeszcze Możność, "elitarna" koncepcja nieśmiertelności jednostkowej za zasługi). Z dzisiejszej perspektywy filozofia Cieszkowskiego budzi opór ze względu na próbę "totalizacji" rzeczywistości i eksponowanie utopijnego modelu ustroju teokratycznego. Fri, 01 Jan 1999 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/4764 1999-01-01T00:00:00Z