http://hdl.handle.net/11089/196 Thu, 15 Oct 2026 21:20:43 GMT 2026-10-15T21:20:43Z http://hdl.handle.net/11089/59461 Język służb bezpieczeństwa Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej i Ludowej Republiki Bułgarii: na podstawie analizy dokumentów archiwalnych dotyczących inwigilacji środowiska inteligenckiego Mazurkiewicz-Sułkowska, Julia Monografia poświęcona jest analizie języka używanego przez funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa w Polsce Ludowej i Bułgarii. Praca łączy perspektywę opisową i porównawczą, koncentrując się na sposobach funkcjonowania specjalistycznego kodu komunikacyjnego w strukturach podporządkowanych ideologii państwowej. Głównym celem monografii jest wskazanie cech charakterystycznych tego profesjolektu oraz określenie stopnia podobieństw i różnic między jego polskim i bułgarskim wariantem. Szczególne znaczenie przypisano wpływom radzieckim, widocznym zarówno w terminologii, jak i w modelach organizacji wypowiedzi urzędowej.  Analizie poddano dokumenty operacyjne, raporty, charakterystyki i notatki służbowe. Materiał badawczy pozwolił prześledzić mechanizmy językowego porządkowania rzeczywistości społecznej, utrwalania relacji władzy oraz tworzenia kategorii oceniających osoby i zjawiska. Badania obejmują różne poziomy organizacji języka: słownictwo, związki frazeologiczne, konstrukcje składniowe, cechy stylistyczne oraz pragmatyczny wymiar komunikacji instytucjonalnej.  Zastosowane ujęcie konfrontatywne umożliwiło uchwycenie zarówno wspólnych właściwości wynikających z podobieństwa systemów politycznych, jak i elementów odzwierciedlających odrębność tradycji administracyjnych oraz lokalnych uwarunkowań kulturowych. Monografia wpisuje się w nurt badań nad językiem instytucji autorytarnych i nad relacją między językiem, ideologią oraz praktykami sprawowania władzy. Mon, 12 Oct 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/59461 2026-10-12T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/59452 Jakości metafizyczne i fenomenologia jako technika duchowa Romana Ingardena Płuciennik, Jarosław Kobelska, Adela; Markowska-Fulara, Helena; Wróbel, Łukasz Jakości metafizyczne i fenomenologia jako technika duchowa w twórczości Romana Ingardena Autor przedstawia fenomenologię Ingardena jako praktykę duchową, w której zaangażowanie w sztukę kształtuje etykę i samorozumienie. Stawiając Ingardena w dialogu z Tillichem i Arendt, podkreśla znaczenie dystansu w doświadczeniu estetycznym oraz szacunku dla Innego. Estetyka okazuje się drogą ku odpowiedzialnemu myśleniu. Artykuł pokazuje, że fenomenologia Ingardena, poprzez pojęcie jakości metafizycznych, oferuje rozumienie odpowiedzialności, łączące refleksję filozoficzną z praktyką duchową. Fri, 02 Oct 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/59452 2026-10-02T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/59426 Jarosław Marek Rymkiewicz. Metafizyka Woźniak-Łabieniec, Marzena Autorka zaprasza miłośników poezji na spotkanie z liryką Jarosława Marka Rymkiewicza, w której odnajdujemy problemy uniwersalne, zawsze głęboko dotykające istoty człowieczeństwa. Kluczem do lirycznego świata Marzena Woźniak-Łabieniec uczyniła pojęcie metafizyki, kształtujące podstawowe sensy twórczości lirycznej autora Thema regium, począwszy od tomów najwcześniejszych po ostatnie. Poetycka wizja świata rodzi się w dialogu z różnymi koncepcjami filozoficznymi. Wiersz jest próbą znalezienia spoiwa w świecie chaosu i rozpadu. Rymkiewiczowska poezja metafizycznych pytań dotyka tajemnicy przekraczającej poznawalną zmysłowo rzeczywistość, docieka przyczyny i zasady wszechświata, relacji między ciałem, umysłem a nazywającym je słowem -w konsekwencji towarzyszy refleksji wyrastającej z problematyki religijnej: pyta o Boga, duszę, nieśmiertelność, obecność zła, miejsce człowieka w świecie, sens jego istnienia czy pośmiertny wymiar egzystencji. Rymkiewiczowska metafizyka to również symboliczna „rozmowa” poprzez teksty ze zmarłymi twórcami, z „Wielkimi Duchami”, to próba dialogu z pisarzami poprzednich epok, który dokonuje się dzięki naszej wiedzy o zmarłych i pozostawionym przez nich tekstom, to zachęta, również dla Czytelników, do takich poetyckich Zaduszek. Mon, 29 May 2017 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/59426 2017-05-29T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/59424 Czesław Miłosz. Los Garbol, Tomasz Miłosz w tej książce to ktoś, kto ma bardzo silne poczucie szczególności własnego losu, ale zarazem doświadcza go jako tajemniczej zagadki, zmuszającej do niekończącej się walki o siebie i sens własnego istnienia. Wprowadzając Czytelnika w świat Miłosza, Tomasz Garbol tropi tę zasadniczą sprzeczność, powraca ona bowiem na różnych poziomach myśli poety i zapisanego w jego twórczości doświadczenia. Miłosz z jednej strony afirmuje życie, a z drugiej – wyczuwa ukrytą pod powierzchnią świata grozę pustki. Jest zafascynowany historią i historycznością ludzkiej egzystencji, ale też przerażony okropnością dwudziestowiecznych doświadczeń. To poeta intensywnych przeżyć erotycznych, a zarazem dojmującego doznania samotności. Ponawia próby poetyckiego uchwycenia rzeczywistości, lecz pozostaje w pełni świadomy, jak daremne są to wysiłki. Odsłaniając te paradoksy, Tomasz Garbol przybliża zasadniczą treść myślenia poety o sobie samym i o świecie, w którym przyszło mu żyć. Jest to książka pobudzająca do myślenia, można ją wpisać w krąg popularyzacji wysokiej i wartościowej, takiej, która stara się rozjaśnić trudne problemy, a zarazem uświadomić ich złożoność. [...] Zarówno wybór losu jako kluczowej kategorii interpretującej, jak i zestaw problemów unaoczniających Miłoszowe zmagania z własnym losem można potraktować jako przesunięcie akcentów w obrębie lektury poety, a więc jako próbę wydobycia z tej lektury nowego tonu. Tue, 29 May 2018 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/59424 2018-05-29T00:00:00Z