http://hdl.handle.net/11089/5 2026-06-14T08:40:43Z 2026-06-14T08:40:43Z Kasprzak, Monika http://hdl.handle.net/11089/58465 2026-06-13T03:07:50Z 2026-01-01T00:00:00Z

Fortyfikacje gdańskie od schyłku średniowiecza do końca XIX wieku. Geneza, rozwój i przemiany przestrzenne umocnień Gdańska i Wisłoujścia. Studium archeologiczne Kasprzak, Monika W pracy przedstawiono pierwszą pełną charakterystykę wszystkich dostępnych autorce źródeł archeologicznych z lat 1945–2024 dotyczących schyłkowośredniowiecznych i nowożytnych fortyfikacji Gdańska. Oprócz wstępu i zakończenia, zawiera ona siedem zasadniczych rozdziałów. W pierwszym z nich, omówiono dotychczasowy stan wiedzy na temat przemian jakim podlegały umocnienia gdańskie od momentu powstania wczesnośredniowiecznych wałów do końca XIX wieku. W rozdziale drugim przedstawiono badania prowadzone w obrębie schyłkowo średniowiecznych obwarowań Starego Miasta, Starego Przedmieścia i Wyspy Spichrzów. Trzeci poświęcono analizie głównego ciągu fortecznego, począwszy od niezachowanych umocnień w części północnej, wschodniej i południowo-wschodniej, a kończąc na istniejących do dzisiaj bastionach. Ze względu na obszerność materiału archeologicznego Bramę Wyżynną należącą do głównego obwodu omówiono osobno w rozdziale czwartym. Kolejny rozdział poświęcono zewnętrznemu ciągowi fortyfikacji gdańskich. W rozdziale szóstym przedstawiono wyniki badań Twierdzy Wisłoujście (głównie Fortu Carre). W rozdziale siódmym poddano analizie wyniki badań archeologicznych, prowadzonych w obrębie fortyfikacji gdańskich. Materiał poddany został analizie pod kątem przygotowywania terenu pod przyszłe umocnienia, sposobu konstruowania nasypów i ziemnych części bastionów, użytych do tego materiałów, ustalenia faz rozbudowy obiektów oraz wysokości zalegania poziomów użytkowych związanych z nowożytnymi fortyfikacjami. Dla zachowanych obiektów murowanych starano się określić sposób posadowienia, stan zachowania partii fundamentowej oraz fazy rozbudowy. Przedstawiona powyżej analiza stanowi przyczynek do dalszych badań archeologicznych i interdyscyplinarnych których przedmiotem powinny stać się w pierwszym rzędzie istniejące do dzisiaj budowle obronne oraz poszukiwania zachowanych poniżej współczesnego poziomu użytkowego elementów fortyfikacji.

2026-01-01T00:00:00Z Szefliński, Błażej http://hdl.handle.net/11089/58378 2026-05-27T03:53:14Z 2016-12-30T00:00:00Z

Trzy oblicza Sawy Nemanjicia: postać historyczna – autokreacja – postać literacka Szefliński, Błażej Autor omawia i konfrontuje trzy oblicza żyjącego na przełomie XII i XIII stulecia Sawy Nemanjicia znanego też jako św. Sawa Serbski, jednej z najważniejszych postaci w historii Serbii – pierwszego zwierzchnika serbskiej Cerkwi autokefalicznej, wybitnego męża stanu, wielkiego prawodawcy, zręcznego dyplomaty, utalentowanego literata. Jest to pierwsza polskojęzyczna monografia poświęcona tej nieprzeciętnej osobistości. Rozdział opisujący Sawę jako postać historyczną stanowi najobszerniejszą naukową biografię tego świętego, jaka powstała od 1900 r. Drugie oblicze Sawy – jego autokreacja – było do tej pory obszarem zupełnie niezbadanym. Natomiast wizerunek w literaturze autorstwa innych twórców przeanalizowany został dotąd jedynie fragmentarycznie. Wypełnienie tych białych plam na mapie badań nie tylko polskiej, ale również europejskiej nauki, stanowi cel rozważań zawartych w niniejszej książce. Publikację uzupełnia przekład obszernego fragmentu Żywota świętego Sawy, pióra Teodozjusza Chilandarskiego.

2016-12-30T00:00:00Z Hański, Oleg http://hdl.handle.net/11089/58264 2026-05-06T03:30:42Z 2025-01-01T00:00:00Z

Uzbrojenie wojsk polskich na południowo-wschodnich ziemiach Królestwa Polskiego w latach 1470–1520 Hański, Oleg This doctoral dissertation, entitled Armament of Polish troops in the South- Eastern territories of the Kingdom of Poland in the years 1470–1520, describes the offensive and defensive armament of Polish military formations (permanent defense – obrona potoczna, the royal court banner, the militia, the armed escort of wagons), as well as the armament of the most important royal castles in Red Ruthenia and Podolia at the turn of the Middle Ages and modern times. The work presents the nature and typology of the armament of the armies in question, and describes the sets of armament (so-called armature) of individual soldiers in cavalry and infantry formations. It also shows the processes of the influence of Eastern military culture on the armament of Polish troops guarding the borderlands against invasions by the Crimean Khanate, the Moldavian Principality, and the Ottoman Empire. The source material for the work consists of registers of mercenary troops and royal horsemen, extracts from royal accounts, inventories of royal castles, as well as references to armament in court records.; W niniejszej rozprawie doktorskiej pt. Uzbrojenie wojsk polskich na południowowschodnich ziemiach Królestwa Polskiego w latach 1470–1520 opisano uzbrojenie zaczepne i ochronne formacji wojsk polskich (obrony potocznej, królewskiej chorągwi nadwornej, pospolitego ruszenia, zbrojnej eskorty wozów), a także uzbrojenie najważniejszych zamków królewskich na Rusi Czerwonej i Podolu na przełomie średniowiecza i czasów nowożytnych. W pracy jest wyświetlony charakter i typologia uzbrojenia danych wojsk, a także opisano zestawy uzbrojenia (tzw. armatury) poszczególnych żołnierzy w formacjach jazdy i piechoty. Wyświetlono też procesy wpływu kultury militarnej Wschodu na uzbrojenie polskich wojsk strzeżących pogranicza od najazdów ze strony Chanatu Krymskiego, Hospodarstwa Mołdawskiego oraz Imperium Osmańskiego. Podstawą źródłową pracy są rejestry popisowe wojsk zaciężnych i królewskich dworzan konnych, wypisy z rachunków królewskich, inwentarze zamków królewskich, a także wzmianki o uzbrojeniu w materiałach sądowych.

2025-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/58255 2026-04-30T03:26:28Z 2016-07-29T00:00:00Z

Metropolis between the seas and continents: Early and Middle Byzantine Constantinople as the port city Leszka, Mirosław J.

2016-07-29T00:00:00Z