http://hdl.handle.net/11089/46128 2026-04-04T03:53:58Z 2026-04-04T03:53:58Z Keller, Jakub Radke, Michał http://hdl.handle.net/11089/46132 2023-02-28T02:15:03Z 2023-02-23T00:00:00Z

Optymizm a skłonności do ryzyka inwestorów indywidualnych Keller, Jakub; Radke, Michał The appearance of behavioral finance has shaken up classical financial theory. The classical theory of finance assumed the rationality of capital market participants. Behavioral finances negated the rationality of market participants and developed the theory that decisions are influenced by psychological errors. The most frequently mentioned heuristics mentioned in the literature are over‑optimism, risk aversion, self‑confidence and mental accounting.The authors of this article examined 1,057 active individual investors in Poland in order to estimate the level and distribution of optimism among individual investors. An additional aim of the article was to analyze the relationship between optimism and the risk attitude, gender and selected socio‑demographic variables, such as age, education level, place of residence, and market experience. The study was conducted using a questionnaire. The survey consisted of the “Life Orientation Test (LOT‑R)”, a risk‑related questionnaire and a participant metric referring to: gender, age, investment experience, education, place of residence.Research has shown that individual investors in Poland are characterized by an average level of optimism and positive orientation. The mean result of the LOT‑R test was 15.72, and the median was 16 points. There is a significant correlation between LOT‑R points and gender (men are slightly more optimistic), but the relationship is definitely weak. It should also be noted that it has not been proven that the variable “risk_attitude” has a significant relationship with the LOT‑R pts., as well as with other socio‑demographic features. The uniqueness of the proposed text is that it refers to the identification of optimists in analytical processes, while most texts dealing with the problem of over‑optimism immediately focus on measuring errors resulting from it.; Pojawienie się finansów behawioralnych wstrząsnęło klasyczną teorią finansów, która zakładała racjonalność uczestników rynku kapitałowego. Negacje zachowań finansowych zanegowały racjonalność uczestników rynku i rozwinęły teorię, że na decyzje wpływają błędy psychologiczne. Do wymienianych w literaturze błędów psychologicznych należą np. nadmierny optymizm, nadmierna pewność siebie, mentalna rachunkowość, ale również wiele innych skrzywień poznawczych, które wpływają na osądy i decyzje inwestorów.Podstawowym celem zaprezentowanego w artykule badania było oszacowanie zależności pomiędzy poziomem optymizmu a stosunkiem do ryzyka inwestorów indywidualnych. Autorzy przebadali 1057 aktywnych inwestorów indywidualnych w Polsce w celu oszacowania poziomu i rozkładu ich optymizmu. Dodatkowym celem była analiza związku między optymizmem a stosunkiem do ryzyka, płcią oraz kilkoma zmiennymi społeczno‑demograficznymi, takimi jak wiek, poziom wykształcenia, miejsce zamieszkania, doświadczenie inwestycyjne. Badanie przeprowadzono za pomocą ankiety złożonej z kwestionariusza Life Orientation Test (LOT‑R), kwestionariusza związanego z ryzykiem oraz metryki zawierającej pytania o cechy społeczno‑demograficzne próby, takie jak płeć, wiek, doświadczenie inwestycyjne, wykształcenie, miejsce zamieszkania.Badania pokazują, że inwestorzy indywidualni w Polsce wykazują przeciętny poziom optymizmu i pozytywnej orientacji. Średni wynik testu LOT‑R wyniósł 15,72, a mediana 16 punktów. Istnieje istotny związek między punktami LOT‑R a płcią (mężczyźni są nieco bardziej optymistyczni), ale relacja jest zdecydowanie słaba. Należy również stwierdzić, że nie udowodniono, iż zmienna „postawa_do_ryzyka” ma znaczący związek z testem LOT‑R, podobnie jak inne badane cechy socjodemograficzne. Wyjątkowość proponowanego tekstu polega na tym, że odnosi się on do identyfikacji optymistów w procesach analitycznych, podczas gdy większość tekstów poruszających problem nadmiernego optymizmu od razu skupia się na pomiarze błędów wynikających z niego.

2023-02-23T00:00:00Z Kautsch, Marcin Zientek, Kamila Szulc, Katarzyna Piętak, Edyta http://hdl.handle.net/11089/46131 2023-02-28T02:15:07Z 2023-02-22T00:00:00Z

Nie ma wody na pustyni – realizacja programów polityki zdrowotnej przez jednostki samorządu terytorialnego szczebla powiatowego w Polsce Kautsch, Marcin; Zientek, Kamila; Szulc, Katarzyna; Piętak, Edyta Poviat level local government units are obliged to create and implement health policy programmes, which results from the tasks assigned to them in health care. The article verifies to what extent poviats/cities with poviat status fulfill these tasks by implementing health policy programmes, and whether there is a relationship between the implementation of such programmes and the prosperity of the poviat, indicators describing the health of the population and the poviat’s own healthcare hospitals. As a result of the study, it was found that in units that implement health programmes (diseases of affluence, cancer), there are lower death rates. At the same time, only 38% of poviats and 70% of cities with poviat status actually implemented such programmes. The main reasons for such a low percentage of counties forming the above‑mentioned programmes should be considered insufficient structural (law) and institutional (units that can help in the creation of such programmes) support as well as problems with the staff and lack of know‑how of local government units. The development of a central register of programmes, better legislative solutions, modification or development of other models of health policy (focusing on prevention and health promotion) and educational support for local governments could contribute to the improvement of the situation.; Jednostki samorządu terytorialnego stopnia powiatowego zobowiązane są do tworzenia i realizacji programów polityki zdrowotnej, co wynika z wyznaczonych im zadań w ochronie zdrowia. W artykule poddano weryfikacji, w jakim stopniu powiaty/miasta na prawach powiatu wywiązują się z tych zadań poprzez realizację programów polityki zdrowotnej oraz czy istnieje związek między realizacją takich programów a zamożnością powiatu, wskaźnikami opisującymi stan zdrowia populacji oraz posiadaniem przez powiat własnych podmiotów leczniczych. W wyniku przeprowadzonego badania stwierdzono, że na terenie jednostek, które realizują programy zdrowotne (choroby cywilizacyjne, nowotwory), występują niższe wskaźniki zgonów. Jednocześnie zaledwie 38% powiatów i 70% miast na prawach powiatu faktycznie realizowało takie programy. Za główne powody tak niskiego odsetka powiatów tworzących wyżej wymienione programy należy uznać niewystarczające wsparcie strukturalne (prawo), instytucjonalne (jednostki mogące pomóc w tworzeniu takich programów) oraz problemy z kadrą i braki w know‑how pracowników JST. Do poprawy sytuacji mogłyby przyczynić się: powstanie centralnego rejestru programów, lepsze rozwiązania legislacyjne, modyfikacja lub budowanie innych modeli polityki zdrowotnej (stawiających na profilaktykę i promocję zdrowia) oraz wsparcie edukacyjne dla samorządów.

2023-02-22T00:00:00Z Kupis-Fijałkowska, Aleksandra Misztal, Małgorzata http://hdl.handle.net/11089/46130 2023-02-28T02:15:04Z 2023-02-22T00:00:00Z

ICT Usage in Enterprises in the Years 2010–2019 – Poland in Comparison with Other European Union Countries Kupis-Fijałkowska, Aleksandra; Misztal, Małgorzata As Eurostat’s glossary explains, the term Information and Communication Technologies (ICT): ‘covers all technical means used to handle information and aid communication. This includes both computer and network hardware, as well as their software.’ In both local and global perspective, the ICT impact on modern economies and societies is undeniable. Moreover, it is growing, as the usability and technical capabilities are expanding. The researchers recognised that the ICT expansion in enterprises is a stimulant for economic development, as it strengthens competitiveness and innovation. Its impact on labour markets is significant, and constantly increasing demand for digital competences and ICT specialists can be observed. In both global and local perspective, the ICT sector is growing dynamically along with its value share in GDP. Monitoring the development of ICT usage as well as analysing how it stimulates socio‑economic transformations and growth are crucial for global leaders, governments and local authorities all over the world in order to formulate policy at all levels. Also, it plays a significant role in modern businesses expansion, as it strengthens innovativeness and competitiveness.The main objective of the paper is to study the ICT usage development in Poland against other EU countries from the enterprises’ perspective in the years 2010–2019 (before the COVID–19 pandemic and Brexit). The research presented was based on Eurostat data. The variables were selected on the basis of the literature review on ICT usage, as well as the criterion of data availability and comprehensiveness. The exploratory data analysis methods dealing with three‑way data structures, i.e. the between and within‑class principal component analysis, were used, and the presentation of the results was supported by factorial maps (scatterplots and biplots).In the analysed period, enterprises in all the European Union Member States intensified their ICT usage. Despite the positive trend from 2010 to 2019, Poland remained far behind the leading countries, and more precisely, was in the group of the least developed ones.; Według Eurostatu termin technologie informacyjne i komunikacyjne (ICT), „obejmuje wszystkie środki techniczne stosowane do obsługi informacji i pomocy w komunikacji. Dotyczy to […] sprzętu komputerowego i sieciowego, a także ich oprogramowania”. Zarówno w ujęciu globalnym, jak i lokalnym wpływ ICT na gospodarkę i społeczeństwo jest ogromny. Zintensyfikowanie wykorzystania ICT w przedsiębiorstwach jest czynnikiem stymulującym wzrost gospodarczy, wzmacnia konkurencyjność oraz innowacyjność biznesu, ma coraz większy wpływ na rynek pracy, podnosi zapotrzebowanie na kompetencje cyfrowe i specjalistów ICT. Sektor ICT jest obecnie najszybciej rozwijającym się, a jego wartość ma coraz znaczniejszy udział w PKB. Monitorowanie rozwoju wykorzystania ICT i analizowanie ich wpływu na rozwój gospodarczy i społeczny są kluczowe dla wszystkich rządów i władz lokalnych, by rozumieć transformacje, jakie wywołują te technologie oraz by formułować skuteczną politykę. Technologie informacyjne i komunikacyjne kształtują kierunek rozwoju współczesnego biznesu, przede wszystkim poprzez zwiększanie innowacyjności przedsiębiorstw, a dalej ich konkurencyjności.Głównym celem artykułu było zbadanie wykorzystania ICT w przedsiębiorstwach w Polsce na tle innych krajów Unii Europejskiej w latach 2010–2019 (przed pandemią COVID–19 oraz brexitem). Analizy oparto na danych dotyczących wykorzystania ICT w przedsiębiorstwach, publikowanych w bazach Eurostatu. Zmienne wybrano na podstawie przeglądu literatury oraz kryterium dostępności i kompletności danych. Zastosowano metody eksploracyjnej analizy wielowymiarowej: międzygrupową i wewnątrzgrupową analizę głównych składowych, jako że zbiór danych występuje w ujęciu trójwymiarowym (obiekty × zmienne × czas) w postaci tzw. kostki danych. Do prezentacji wyników wykorzystano mapy czynnikowe.We wszystkich krajach UE w latach 2010–2019 zaobserwowano systematyczne zintensyfikowanie wykorzystania ICT przez podmioty gospodarcze. Niestety, pomimo pozytywnego trendu Polska pozostała daleko za liderami UE i znalazła się w grupie tych krajów członkowskich, w których przedsiębiorstwa w najmniejszym stopniu wykorzystywały technologie informacyjno‑komunikacyjne.

2023-02-22T00:00:00Z Mikulec, Artur http://hdl.handle.net/11089/46129 2023-02-28T02:15:06Z 2023-02-22T00:00:00Z

Statystyka mikroprzedsiębiorstw – organizacja rocznego badania działalności gospodarczej przedsiębiorstw i jego wyniki w latach 2009-2021 Mikulec, Artur After introducing the specialization of Statistical Offices in 2009 – assigning specialized nationwide tasks, performed as part of the activity aimed at official statistics as a whole – the Statistical Office in Łódź (SO in Łódź) became responsible for the implementation of tasks, among others, in the field of small and medium‑sized enterprises statistics. The SO in Łódź prepared and conducted an annual survey of economic activity of enterprises (SP–3) and a panel survey of enterprises (PL1, PL2) throughout the country. In the following years some serious changes occurred in the above mentioned research.The aim of the paper is to familiarize readers and users of statistical data with both theoretical and practical aspects of conducting statistical research in the area of non‑finance enterprises. The paper is addressed to individuals interested in the methodology of statistical research, statistical reporting (of entities), or to those who deal with data analysis in the sector of small (including micro) and medium‑sized enterprises.The first part of the paper, which is of methodical character, includes detailed information on the organization of selected annual statistical research on non‑finance enterprises, in particular information related to microenterprises. The whole range of problems of the SP–3 survey was discussed together with the changes which occurred in this research throughout the whole analysed period – among others, the process of surveys integration (PL1, PL2 and KZ surveys). The second part of the paper is of empirical character and it contains selected results of economic activity of enterprises with up to 9 persons employed in 2020 (research conducted in 2021) in relation to the results obtained by microenterprises in previous years. The final part of the paper stresses the importance of data obtained from SP–3 survey and its ability to satisfy a wide range of information needs.The aim of the paper is to familiarize readers and users of statistical data with both theoretical and practical aspects of conducting statistical research in the area of non‑finance enterprises. The paper is addressed to individuals interested in the methodology of statistical research, statistical reporting (of entities), or to those who deal with data analysis in the sector of small (including micro) and medium‑sized enterprises.The first part of the paper, which is of methodical character, includes detailed information on the organization of selected annual statistical research on non‑finance enterprises, in particular information related to microenterprises. The whole range of problems of the SP–3 survey was discussed together with the changes which occurred in this research throughout the whole analysed period – among others, the process of surveys integration (PL1, PL2 and KZ surveys). The second part of the paper is of empirical character and it contains selected results of economic activity of enterprises with up to 9 persons employed in 2020 (research conducted in 2021) in relation to the results obtained by microenterprises in previous years. The final part of the paper stresses the importance of data obtained from SP–3 survey and its ability to satisfy a wide range of information needs.; Po wprowadzeniu specjalizacji urzędów statystycznych w 2009 r. – przydzieleniu specjalistycznych zadań ogólnokrajowych, wykonywanych w ramach prac prowadzonych na rzecz statystyki publicznej jako całości – Urząd Statystyczny w Łodzi stał się odpowiedzialny za realizację zadań m.in. w obszarze statystyki małych i średnich przedsiębiorstw. Przygotowywał i przeprowadzał on roczne badanie działalności gospodarczej przedsiębiorstw (SP–3) oraz panelowe badanie przedsiębiorstw (PL1, PL2) na terenie całego kraju. W kolejnych latach nastąpiły daleko idące zmiany w wyżej wymienionych badaniach.Celem artykułu jest zapoznanie czytelników oraz użytkowników danych statystycznych z teoretycznymi i praktycznymi aspektami prowadzenia badań statystycznych w obszarze przedsiębiorstw niefinansowych. Artykuł jest skierowany do osób zainteresowanych metodologią badań statystycznych, sprawozdawczością statystyczną (podmiotów) czy też osób zajmujących się analizą danych sektora małych (w tym mikro‑) i średnich przedsiębiorstw.Pierwsza część artykułu ma charakter metodyczny i zawiera szczegółowe informacje na temat organizacji wybranych rocznych badań statystycznych przedsiębiorstw niefinansowych, w szczególności tych dotyczących mikroprzedsiębiorstw. Omówiona została w niej problematyka (całokształt zagadnień) badania SP–3 oraz zmiany, jakie zaszły w tym badaniu na przestrzeni analizowanego okresu – m.in. proces jego integracji z badaniami PL1, PL2 i KZ. Druga część artykułu ma charakter empiryczny, zawiera wybrane wyniki działalności gospodarczej przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób w 2020 r. (badanie przeprowadzone w roku 2021) w odniesieniu do wyników z lat wcześniejszych. W tym miejscu wskazano też na duże znaczenie danych z badania SP–3 oraz na szeroki zakres ich wykorzystywania dla zaspokojenia potrzeb informacyjnych.

2023-02-22T00:00:00Z