http://hdl.handle.net/11089/4590 2026-04-04T08:43:03Z 2026-04-04T08:43:03Z Potępa, Maciej http://hdl.handle.net/11089/4767 2018-02-01T11:18:53Z 1999-01-01T00:00:00Z

Das Problem des Übergangs von der Theorie zur Praxis. Einige Überlegungen am Beispiel Cieszkowski's Philosophie der Tat Potępa, Maciej Autor omawiając koncepcję filozofii Cieszkowskiego wskazuje na różnice w stosunku do jej ujęcia u młodoheglistów. Proces krytyki przeprowadzony przez młodoheglistów nie jest konstruktywny, ponieważ rzeczywista historia stale jest nierozumna, a proces jej krytycznego przezwyciężenia nigdy nie jest zakończony. W ten sposób procesu znoszenia obu negujących się stron nigdy nie daje się zakończyć. Autor sądzi, że także u Cieszkowskiego próba przejścia od filozofii do czynu kończy się klęską, ponieważ pojęcie czynu znajduje się tylko w abstrakcyjnej opozycji w stosunku do teorii i zostaje zdefiniowane jako to, czym właściwie nie jest. Czysta teoria i praktyczny program absolutnego czynu okazują się tylko dwoma momentami struktury refleksyjnej, a nie momentami rzeczywistości. Przezwyciężenie faktycznego oddzielenia teorii od praktyki, myślenia od czynu zostaje dokonane tylko w myśleniu, a nie w rzeczywistości. Autor sądzi, że w filozofii można mówić w sposób sensowny o poprawianiu praktyki, natomiast nigdy o przekładaniu teorii na praktykę. Praktyka bowiem ma swoją własną strukturę, która nie pozwala zastosować do niej zasad teoretycznej wiedzy, nawet w formie jej "uniwersalizacji" jako "nauki praktycznej".

1999-01-01T00:00:00Z Dietzsch, Steffen http://hdl.handle.net/11089/4766 2018-02-01T11:18:53Z 1999-01-01T00:00:00Z

August von Cieszkowski und die Anfänge der "Philosophische Gesellschaft" zu Berlin 1843-1850 Dietzsch, Steffen Autor omawia po raz pierwszy w literaturze przedmiotu działalność współzałożonego przez Cieszkowskiego, w latach 1843-1850, Towarzystwa Filozoficznego w Berlinie. Autor wprowadza nas w tematykę pierwszych posiedzeń Towarzystwa i rolę, jaką w nich odgrywał Cieszkowski.

1999-01-01T00:00:00Z Jakubowski, Marek Nikodem http://hdl.handle.net/11089/4765 2018-02-01T11:18:56Z 1999-01-01T00:00:00Z

Cieszkowski und Hess: Zwei Auffassungen der Geschichte Jakubowski, Marek Nikodem Autor stawia w centrum rozważań koncepcję historii Cieszkowskiego i Hessa. "Prolegomena…" Cieszkowskiego wywarły silne wrażenie na Hessie. Autor "Heiligen Geschichte" przejął koncepcję filozofii czynu Cieszkowskiego, która nie ograniczała się do spekulacji, lecz przenosiła nas do sfery społecznej praktyki.

1999-01-01T00:00:00Z Borzym, Stanisław http://hdl.handle.net/11089/4764 2018-02-01T11:18:56Z 1999-01-01T00:00:00Z

Katholizismus und Cieszkowski. Pseudophilosophische Kontroverse Borzym, Stanisław Stosunek polskiej filozofii katolickiej do Augusta Cieszkowskiego był ambiwalentny. Z jednej strony, uważano go za wybitnego filozofa polskiego, żarliwie religijnego i inspirowanego tradycją chrześcijańską, z drugiej strony, jego myśl budziła liczne zastrzeżenia doktrynalne (ewolucyjna perspektywa religii, możliwość realizacji Królestwa Bożego na ziemi, wątki panteizujące, ograniczanie wolnej woli, uzurpowanie sobie prawa do absolutyzmu poznawczego, jeśli chodzi o "Boże plany", uznanie Boga przed stworzeniem świata za nierozwiniętą jeszcze Możność, "elitarna" koncepcja nieśmiertelności jednostkowej za zasługi). Z dzisiejszej perspektywy filozofia Cieszkowskiego budzi opór ze względu na próbę "totalizacji" rzeczywistości i eksponowanie utopijnego modelu ustroju teokratycznego.

1999-01-01T00:00:00Z