KULTURA LITERACKA DAWNEJ RUSI http://hdl.handle.net/11089/13686 2026-04-09T15:55:28Z 2026-04-09T15:55:28Z Lazari, Andrzej http://hdl.handle.net/11089/13867 2018-02-01T11:19:58Z 1992-01-01T00:00:00Z

Несколько замечаний по поводу идеи Москвы - третьего Рима в русской мысли XIX века Lazari, Andrzej W artykule idea Moskwy - Trzeciego Rzymu potraktowana jest jako archetyp nacjonalizmu rosyjskiego. Po krótkim omówieniu historii tej idei autor dzieli nacjonalizm rosyjski na "państwowy" (teoria "oficjalnej narodowości", M. Katkow, M. Danilewski itp., w XX w. - stalinizm lat czterdziestych-pięćdziesiątych) oraz "narodowy", w którym z kolei wydziela nurt "anarchistyczny" (np. L. Tołstoj, W. Sołowjow) i "szowinistyczny" (np. F. Dostojewski, M. Strachów, I. Aksakow, później - czarna sotnia, a współcześnie - organizacja "Pamiat'").

1992-01-01T00:00:00Z Nikołajew, Sergiusz http://hdl.handle.net/11089/13866 2018-02-01T11:19:58Z 1992-01-01T00:00:00Z

Польско-русские литературные связи в эпоху Петра I (к пересмотру концепции) Nikołajew, Sergiusz Autor krytycznie ocenia dotychczas funkcjonującą w pracach rosyjskich i polskich badaczy tezę o zmierzchu polsko-rosyjskich kontaktów literackich w czasach Piotra Wielkiego. Przeprowadzone w latach 70-80-tych badania archiwalne nie pozwalają już dłużej trzymać się kurczowo ustaleń A. I. Sobolewskiego, który utrzymywał, że wraz z początkiem wieku XVIII literatura polska przestaje być dla rosyjskiego czytelnika atrakcyjna,Okazuje się bowiem, iż w dobie Piotra I wyraźnie wzrasta zainteresowanie polskim piśmiennictwem, że tym razem (w odróżnieniu od okresu poprzedniego uznanego za apogeum polskich wpływów w Rosji) czytelnik rosyjski dociera za pośrednictwem tłumaczy do najciekawszych dzieł polskich pisarzy: A. M. Fredry, S. X. Lubomirskiego, B. Paprockiego, Sz. Starowolskiego, J. Gawińskiego i in., że literatura polska interesuje Rosjan nie jako najbliższe i najdostępniejsze źródło tekstów zachodnioeuropejskiej proweniencji, lecz jako odrębny fenomen kulturowy.

1992-01-01T00:00:00Z Małek, Eliza http://hdl.handle.net/11089/13865 2018-02-01T11:20:01Z 1992-01-01T00:00:00Z

Место и роль светской повествовательной прозы в литературной культуре Руси XVII - первой трети XVIII в Małek, Eliza W ostatnich latach wydobyto z archiwów pokaźną stosunkowo liczbę nie znanych dotąd zabytków staroruskiej prozy narracyjnej XVII - pocz. XVIII w., co stworzyło aurę sprzyjającą powstaniu przeświadczenia o wiodącej roli tego typu piśmiennictwa w kulturze literackiej Rusi omawianego okresu. Autorka natomiast stara się pokazać, że wprawdzie liczba powstałych wówczas staroruskich utworów, które można zakwalifikować do rzędu świeckiej belletrystyki, jak i tłumaczeń tego typu tekstów, jest większa niż w stuleciach poprzednich, jednakże zarówno możliwości ich rozpowszechnienia ograniczone poprzez brak dostępu do druku i nieprzychylność kręgów cerkiewnych, jak i kompetencje kulturowe czytelników nawykłych do lektury zupełnie innego typu nie pozwalają mówić o wykształceniu się szerszego grona odbiorców belletrystyki wcześniej niż w drugiej połowie XVIII w.

1992-01-01T00:00:00Z Itigina, Lubow http://hdl.handle.net/11089/13864 2018-02-01T11:19:57Z 1992-01-01T00:00:00Z

Принцип иносказания и черты политической драмы в "Комидии притчи о блуднем сыне" Симеона Полоцкого Itigina, Lubow W artykule podjęto próbą nowego odczytania tekstu "Komedii" Symeona Połockiego. Autorka zgadza się z tymi' historykami literatury rosyjskiej, którzy dostrzegają w dramacie Symeona elementy dydaktyczne, budujące, ale stara się jednocześnie udowodnić, że nie jest to jedyna warstwa znaczeniowa tego utworu. Jej zdaniem pierwsza warstwa, pierwszy plan znaczeniowy tego barokowego dramatu ukazuje człowieka samotnie błądzącego po pełnej złudnych uciech ziemi i nie znajdującego ostatecznie ukojenia. Powrót syna marnotrawnego do domu, to powrót błądzącego człowieka do Boga. Druga warstwa znaczeniowa "Komedii" wiąże się z konkretnymi warunkami historycznymi i zawiera krytykę negatywnych skutków fascynacji młodzieży rosyjskiej cywilizacją Zachodu. Warstwa trzecia wreszcie wiąże sią w pewnym stopniu z poprzednimi i ukazuje stosunki pomiędzy mądrym i sprawiedliwym monarchą - ojcem poddanych i jego podwładnymi. Wprowadzenie do "Komedii" problematyki ideologicznej pozwala uznać ją za pierwszy rosyjski dramat polityczny.

1992-01-01T00:00:00Z